Οδικές Συνδέσεις μεταξύ των πόλεων της Κύπρου

Ο Αντρέας έφτασε στην Κύπρο για τις διακοπές του και τώρα θέλει να ταξιδέψει από πόλη σε πόλη. Πώς όμως θα πάει από τη μια πόλη στην άλλη; 🚗 Την απάντηση τη δίνουν οι δρόμοι που ενώνουν τις πόλεις του νησιού μας. Σε αυτό το κεφάλαιο θα μάθουμε ποιοι δρόμοι συνδέουν τις πόλεις της Κύπρου, γιατί κάποιες πόλεις δεν ενώνονται με ευθύ δρόμο, και τι είναι τα οδοφράγματα και τα σημεία διέλευσης προς τις κατεχόμενες περιοχές.

Τι είναι οι δρόμοι και οι αυτοκινητόδρομοι

Οι δρόμοι είναι λωρίδες γης, φτιαγμένες από τον άνθρωπο, πάνω στις οποίες κινούνται τα οχήματα. Οι δρόμοι συνδέουν τις πόλεις και τα χωριά μεταξύ τους, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να μετακινούνται, να μεταφέρουν αγαθά και να επικοινωνούν.

Στους δρόμους κινούνται πολλά διαφορετικά μέσα συγκοινωνίας:

• 🚗 αυτοκίνητα
• 🚕 ταξί
• 🚌 λεωφορεία
• 🏍️ μοτοσικλέτες
• 🚚 φορτηγά

Αυτοκινητόδρομος είναι ο πιο μεγάλος και γρήγορος τύπος δρόμου. Έχει πολλές λωρίδες κυκλοφορίας για κάθε κατεύθυνση και επιτρέπει στα οχήματα να ταξιδεύουν γρήγορα και με ασφάλεια από τη μια πόλη στην άλλη.

Οι κύριοι αυτοκινητόδρομοι της Κύπρου

Οι μεγάλες πόλεις της ελεύθερης Κύπρου συνδέονται μεταξύ τους με σύγχρονους αυτοκινητόδρομους. Οι πιο σημαντικοί είναι:

Παρατηρούμε ότι οι αυτοκινητόδρομοι ενώνουν κυρίως τις πόλεις που βρίσκονται στα παράλια (κοντά στη θάλασσα) και την πρωτεύουσα Λευκωσία που βρίσκεται στο κέντρο του νησιού.

Γιατί οι αυτοκινητόδρομοι δεν περνούν από τα βουνά

Οι αυτοκινητόδρομοι στην Κύπρο δεν περνούν μέσα από τις οροσειρές. Και αυτό συμβαίνει για καλό λόγο! 🏔️

Οι οροσειρές έχουν ψηλά βουνά, απότομες πλαγιές και βαθιές κοιλάδες. Είναι πολύ δύσκολο και ακριβό να φτιάξει κανείς έναν μεγάλο, ίσιο και γρήγορο αυτοκινητόδρομο πάνω σε τέτοιο έδαφος. Γι' αυτό οι μεγάλοι δρόμοι προτιμούν να περνούν από τις πεδιάδες (ίσια εδάφη), όπου το ταξίδι είναι πιο εύκολο και ασφαλές.

Στα βουνά, όπως στο Τρόοδος, υπάρχουν μόνο μικρότεροι και πιο στριφτοί δρόμοι, που ανεβαίνουν και κατεβαίνουν τις πλαγιές.

Γιατί δεν υπάρχει ευθύς δρόμος Λευκωσία – Πάφος

Αν κοιτάξουμε τον χάρτη, θα δούμε κάτι περίεργο: για να πάμε από τη Λευκωσία (στο κέντρο) στην Πάφο (στα δυτικά), δεν υπάρχει ίσιος (ευθύς) δρόμος που να τις ενώνει κατευθείαν.

Ο λόγος είναι απλός: ανάμεσα στη Λευκωσία και την Πάφο παρεμβάλλεται η οροσειρά του Τροόδους 🏔️. Το Τρόοδος είναι η μεγαλύτερη οροσειρά της Κύπρου, με πολύ ψηλά βουνά (η ψηλότερη κορυφή, ο Όλυμπος, φτάνει τα $1952\ \text{μέτρα}$).

Παρεμβάλλεται σημαίνει ότι το βουνό «κάθεται» ακριβώς στη μέση, ανάμεσα στις δύο πόλεις. Επειδή είναι πολύ δύσκολο να χτιστεί μεγάλος δρόμος πάνω από ένα τόσο ψηλό βουνό, οι μηχανικοί προτίμησαν να φτιάξουν δρόμο που περνά γύρω από το Τρόοδος.

Έτσι, για να πάμε από τη Λευκωσία στην Πάφο, ακολουθούμε έναν δρόμο που κατεβαίνει πρώτα προς τη Λεμεσό (στα νότια) και μετά συνεχίζει δυτικά προς την Πάφο. Ο δρόμος δηλαδή κάνει έναν «γύρο» για να αποφύγει το βουνό.

Οδοφράγματα και σημεία διέλευσης

Από το 1974, μετά την τουρκική εισβολή, η Κύπρος είναι χωρισμένη σε δύο μέρη:

• την ελεύθερη περιοχή, που ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία (στα νότια), και
• την κατεχόμενη περιοχή, που ελέγχεται από τον τουρκικό κατοχικό στρατό (στα βόρεια).

Ανάμεσά τους υπάρχει η Νεκρή Ζώνη, μια λωρίδα γης που ελέγχεται από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.).

Οδόφραγμα είναι ένα σημείο όπου ο δρόμος «κόβεται» στα σύνορα ανάμεσα στην ελεύθερη και την κατεχόμενη περιοχή. Παλιά, όλα τα οδοφράγματα ήταν κλειστά και κανείς δεν μπορούσε να περάσει.

Σήμερα όμως κάποια οδοφράγματα έχουν ανοίξει και λειτουργούν ως σημεία διέλευσης. Τα σημεία διέλευσης είναι τα σημεία απ' όπου επιτρέπεται να περάσουμε από τη μια περιοχή στην άλλη.

Δύο γνωστά σημεία διέλευσης / οδοφράγματα είναι:

• Άγιος Δομέτιος, στη Λευκωσία (για να περάσουμε προς τα κατεχόμενα της Λευκωσίας)
• Δερύνεια, κοντά στην Αμμόχωστο (για να δούμε την κατεχόμενη Αμμόχωστο)

✏️ Ας εξασκηθούμε

Α) Προς ποια κατεύθυνση κινούμαστε;

Για να απαντήσουμε, φανταζόμαστε το αστέρι προσανατολισμού: Βορράς (Β) πάνω, Νότος (Ν) κάτω, Ανατολή (Α) δεξιά, Δύση (Δ) αριστερά. Ενδιάμεσα υπάρχουν το ΒΑ, ΒΔ, ΝΑ και ΝΔ.

α. Από τη Λεμεσό προς την Πάφο κινούμαστε → προς τα δυτικά (Δ), και πιο σωστά προς τα βορειοδυτικά (ΒΔ).
Η Πάφος βρίσκεται στο δυτικό άκρο της Κύπρου, ενώ η Λεμεσός είναι πιο κεντρικά στα νότια παράλια. Άρα προχωρούμε δυτικά.

β. Από τη Λευκωσία στην Κερύνεια κινούμαστε → προς τα βόρεια (Β).
Η Κερύνεια βρίσκεται στη βόρεια ακτή, ακριβώς πάνω από τη Λευκωσία. Ο δρόμος περνά μέσα από την οροσειρά του Πενταδακτύλου (μέσω του περάσματος του Αγύρτα / Μπογαζίου).

γ. Από τη Λευκωσία προς τη Λάρνακα κινούμαστε → προς τα νοτιοανατολικά (ΝΑ).
Η Λάρνακα είναι στα νοτιοανατολικά παράλια, κάτω και δεξιά από τη Λευκωσία.

δ. Από τη Λάρνακα προς τη Λεμεσό κινούμαστε → προς τα νοτιοδυτικά / δυτικά (ΝΔ – Δ).
Η Λεμεσός βρίσκεται πιο δυτικά από τη Λάρνακα, κατά μήκος της νότιας ακτής.

ε. Από τη Λεμεσό προς τη Λάρνακα κινούμαστε → προς τα βορειοανατολικά / ανατολικά (ΒΑ – Α).
Είναι η αντίθετη διαδρομή από την προηγούμενη. Αφού από τη Λάρνακα πάμε ΝΔ για να φτάσουμε στη Λεμεσό, τότε από τη Λεμεσό πάμε προς την αντίθετη κατεύθυνση για να φτάσουμε στη Λάρνακα.

Β) Ερωτήσεις για τους δρόμους

• Από πού περνάει ο δρόμος που συνδέει τη Λάρνακα με την Πάφο;
Περνάει από τη Λεμεσό. Δεν υπάρχει ευθύς δρόμος Λάρνακα – Πάφος· ο δρόμος ακολουθεί τα νότια παράλια: από τη Λάρνακα πάμε δυτικά στη Λεμεσό και από εκεί συνεχίζουμε πιο δυτικά προς την Πάφο.

• Γιατί δεν υπάρχει ευθύς δρόμος που να συνδέει τη Λευκωσία με την Πάφο;
Γιατί ανάμεσά τους παρεμβάλλεται η οροσειρά του Τροόδους. Τα ψηλά βουνά κάνουν πολύ δύσκολη την κατασκευή ίσιου δρόμου, γι' αυτό ο δρόμος περνά γύρω από το Τρόοδος, μέσω της Λεμεσού.

• Από πού περνάει ο δρόμος που συνδέει τη Λευκωσία με την Κερύνεια;
Περνάει μέσα από την οροσειρά του Πενταδακτύλου, στα βόρεια της Λευκωσίας, μέσω ενός περάσματος στα βουνά.

• Ποιο δρόμο μπορεί να ακολουθήσει κάποιος για να πάει από τη Λευκωσία στη Δερύνεια;
Ακολουθεί τον δρόμο Λευκωσία → Λάρνακα → Δερύνεια (προς τα ΝΑ και μετά ανατολικά). Η Δερύνεια βρίσκεται στα νοτιοανατολικά, κοντά στα κατεχόμενα της Αμμοχώστου, γι' αυτό δεν πάμε ίσια αλλά περνάμε πρώτα από τη Λάρνακα.

Γ) Δελτίο «Δρόμοι και Οδοφράγματα» — Ορθό (Ο) ή Λάθος (Λ);