Τουρκική κατοχή στην Κύπρο

Η Κύπρος είναι το όμορφο νησί μας, με γαλάζιες θάλασσες, βουνά και ιστορικές πόλεις. Όμως, εδώ και πολλά χρόνια, ένα μεγάλο κομμάτι του νησιού μας δεν είναι ελεύθερο. Σε αυτό το κεφάλαιο θα μάθουμε με σεβασμό και ακρίβεια τι συνέβη, ώστε να καταλάβουμε γιατί το νησί μας είναι σήμερα χωρισμένο.

🕊️ Τι έγινε στις 20 Ιουλίου 1974

Στις 20 Ιουλίου 1974 η Τουρκία εισέβαλε με τον στρατό της στην Κύπρο. Ο τουρκικός στρατός κατάφερε να καταλάβει, δηλαδή να πάρει με τη βία, ένα μεγάλο μέρος του νησιού μας.

Η εισβολή αυτή είχε ως αποτέλεσμα να χωριστεί η Κύπρος σε δύο μέρη:

• Την κατεχόμενη περιοχή, που βρίσκεται στο βόρειο μέρος του νησιού και ελέγχεται από τον τουρκικό κατοχικό στρατό.
• Την ελεύθερη περιοχή, που βρίσκεται στο νότιο μέρος του νησιού και ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία, δηλαδή το νόμιμο κράτος μας.

🗺️ Οι Γραμμές Κατάπαυσης του Πυρός

Όταν σταμάτησαν οι μάχες τον Αύγουστο του 1974, οι στρατοί σταμάτησαν ο καθένας στη θέση του. Οι θέσεις αυτές δημιούργησαν δύο γραμμές πάνω στον χάρτη:

Η φράση Κατάπαυση του Πυρός σημαίνει ότι σταμάτησαν οι μάχες. Η Εθνική Φρουρά είναι ο στρατός της Κυπριακής Δημοκρατίας, δηλαδή ο δικός μας στρατός.

🚧 Η Νεκρή Ζώνη

Ανάμεσα στις δύο Γραμμές Κατάπαυσης του Πυρός υπάρχει η Νεκρή Ζώνη.

Νεκρή Ζώνη είναι η λωρίδα γης που παρεμβάλλεται, δηλαδή βρίσκεται στη μέση, ανάμεσα στην ελεύθερη και στην κατεχόμενη περιοχή.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε τρία πράγματα για τη Νεκρή Ζώνη:

1. Αποτελεί μέρος του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας — ανήκει δηλαδή στη χώρα μας.
2. Δεν την ελέγχει ο τουρκικός στρατός ούτε η Εθνική Φρουρά, αλλά ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.).
3. Χωρίζει την ελεύθερη από την κατεχόμενη περιοχή, σαν ένα «μαξιλάρι» ασφαλείας ανάμεσά τους.

✈️ Τα αεροδρόμια και η κατοχή

Η κατοχή επηρέασε ακόμα και τα αεροδρόμια της Κύπρου. Ας δούμε τι έγινε με το καθένα.

Το Αεροδρόμιο Λευκωσίας

Το Διεθνές Αεροδρόμιο Λευκωσίας ήταν το κύριο αεροδρόμιο της Κύπρου από το 1968 μέχρι το 1974. Βρίσκεται μέσα στη Νεκρή Ζώνη, εκεί που η ζώνη αυτή χωρίζει τις ελεύθερες από τις κατεχόμενες περιοχές.

Εξαιτίας της τουρκικής εισβολής, το αεροδρόμιο αυτό είναι κλειστό από το 1974 — βρίσκεται σε αχρησία, δηλαδή δεν χρησιμοποιείται καθόλου. Σήμερα το ελέγχει ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών.

Το Αεροδρόμιο Λάρνακας

Επειδή το Αεροδρόμιο Λευκωσίας έκλεισε το 1974, χρειάστηκε ένα νέο αεροδρόμιο για την ελεύθερη περιοχή. Έτσι, το Διεθνές Αεροδρόμιο Λάρνακας λειτούργησε το 1975. Στην αρχή δούλευε μόνο την ημέρα, γιατί δεν είχε φώτα για τη νύχτα. Από το 2009 λειτουργεί το νέο, μεγάλο αεροδρόμιο, που μπορεί να εξυπηρετεί πάνω από επτάμισι εκατομμύρια επιβάτες τον χρόνο:

$7\,500\,000\ \text{επιβάτες/έτος}$

Το Αεροδρόμιο Πάφου

Το Διεθνές Αεροδρόμιο Πάφου λειτούργησε για πρώτη φορά το 1983, για να βοηθήσει τον τουρισμό στο δυτικό μέρος του νησιού. Στην αρχή ήταν πολύ μικρό και χωρούσε μόνο 200 επιβάτες και μέχρι 4 αεροσκάφη μαζί. Από το 2008 λειτουργεί το νέο αεροδρόμιο, που εξυπηρετεί πάνω από δυόμισι εκατομμύρια επιβάτες τον χρόνο:

$2\,500\,000\ \text{επιβάτες/έτος}$

✏️ Ας εξασκηθούμε

Στο σχολικό βιβλίο υπάρχουν ασκήσεις για να δείξουμε ότι καταλάβαμε το κεφάλαιο. Ας τις λύσουμε μαζί.

Άσκηση: Συμπληρώνουμε τις προτάσεις

Συμπληρώνουμε με τις σωστές λέξεις/φράσεις:

• Το αεροδρόμιο Λευκωσίας είναι κλειστό από το 1974. ✅
• Το αεροδρόμιο Λευκωσίας βρίσκεται στη Νεκρή Ζώνη και ελέγχεται από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. ✅
• Τα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου βρίσκονται στην ελεύθερη περιοχή της Κύπρου και ελέγχονται από την Κυπριακή Δημοκρατία. ✅

Άσκηση: Πού βρίσκεται κάθε αεροδρόμιο

📝 Δελτίο Εξόδου: Η Κύπρος υπό κατοχή (Α) — Ορθό ή Λάθος;

Σημειώνουμε δίπλα σε κάθε πρόταση αν είναι Ορθή (Ο) ή Λανθασμένη (Λ), με βάση αυτά που ισχύουν στην Κύπρο:

Διορθώνουμε τις λανθασμένες προτάσεις:

• α. → «Δεν είναι όλες οι περιοχές της Κύπρου ελεύθερες· ένα μέρος στο βόρειο τμήμα είναι κατεχόμενο.»
• γ. → «Οι κατεχόμενες περιοχές βρίσκονται στο βόρειο μέρος της Κύπρου.»
• στ. → «Το αεροδρόμιο Λευκωσίας βρίσκεται στη Νεκρή Ζώνη και ελέγχεται από τον Ο.Η.Ε.»

Ανακεφαλαίωση

• Στις 20 Ιουλίου 1974 η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο και κατέλαβε το βόρειο μέρος του νησιού.
• Η κατεχόμενη περιοχή (βόρεια) ελέγχεται από τον τουρκικό στρατό· η ελεύθερη περιοχή (νότια) από την Κυπριακή Δημοκρατία.
• Ανάμεσά τους υπάρχουν δύο Γραμμές Κατάπαυσης του Πυρός και η Νεκρή Ζώνη, που είναι έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας υπό τον έλεγχο του Ο.Η.Ε.
• Το Αεροδρόμιο Λευκωσίας είναι κλειστό από το 1974 και βρίσκεται στη Νεκρή Ζώνη. Λειτουργούν τα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου, στην ελεύθερη περιοχή.