Από την αφετηρία στο τέρμα 🧭

Σε αυτό το μάθημα θα μάθουμε να περιγράφουμε μια διαδρομή: δηλαδή τον δρόμο που ακολουθούμε για να πάμε από ένα σημείο σε ένα άλλο. Θα χρησιμοποιήσουμε έναν χάρτη με τετράγωνα (σαν σκακιέρα), τα σημεία του ορίζοντα και τα γράμματα και τους αριθμούς που μας βοηθούν να βρίσκουμε θέσεις.

Τι είναι η αφετηρία και τι το τέρμα 🏁

Κάθε φορά που κάνουμε μια διαδρομή, ξεκινάμε από κάπου και καταλήγουμε κάπου.

• Η αφετηρία είναι το σημείο από όπου ξεκινάμε το ταξίδι μας. 🚶
• Το τέρμα είναι το σημείο όπου φτάνουμε, ο τελικός μας προορισμός. 🎯

Για παράδειγμα, όταν πηγαίνουμε από το σπίτι μας στο σχολείο, το σπίτι είναι η αφετηρία μας και το σχολείο το τέρμα μας. Ανάμεσά τους υπάρχει η διαδρομή, δηλαδή ο δρόμος που ακολουθούμε.

Τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα 🌅

Για να περιγράψουμε προς τα πού κινούμαστε, χρησιμοποιούμε τα τέσσερα κύρια σημεία του ορίζοντα. Αυτά είναι:

Στους χάρτες, ο Βορράς βρίσκεται πάντα πάνω, ο Νότος κάτω, η Ανατολή δεξιά και η Δύση αριστερά.

Πώς βρίσκουμε μια θέση στον χάρτη με τετράγωνα 🗺️

Στο μάθημά μας χρησιμοποιούμε έναν χάρτη μιας τάξης που είναι χωρισμένος σε τετράγωνα, σαν σκακιέρα. Για να βρίσκουμε εύκολα κάθε θέση, ο χάρτης έχει:

• Γράμματα στην κορυφή και στο κάτω μέρος (Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο), που δείχνουν τις στήλες (τα κάθετα «λωρίδια»).
• Αριθμούς στα πλάγια (από το $1$ μέχρι το $15$), που δείχνουν τις γραμμές (τα οριζόντια «λωρίδια»).

Έτσι κάθε τετράγωνο έχει τη δική του «διεύθυνση». Για παράδειγμα, το τετράγωνο στη στήλη Ζ και στη γραμμή 1 είναι η θέση Ζ1, όπου βρίσκεται ο πίνακας της τάξης. Ο πίνακας είναι στη γραμμή $1$, δηλαδή στον Νότο της αίθουσας, ενώ τα έπιπλα βιβλιοθήκης βρίσκονται πάνω, στη γραμμή $15$, δηλαδή στον Βορρά.

Πώς σχεδιάζουμε μια διαδρομή 🎨

Για να δείξουμε μια διαδρομή πάνω στον χάρτη με τα τετράγωνα, ακολουθούμε τρία βήματα:

1. Διαλέγουμε την αφετηρία και το τέρμα. Επιλέγουμε ένα τετράγωνο ως σημείο εκκίνησης (αφετηρία) και ένα άλλο ως σημείο άφιξης (τέρμα).
2. Χρωματίζουμε τα τετράγωνα της διαδρομής, το ένα δίπλα στο άλλο, κινούμενοι μόνο οριζόντια (αριστερά–δεξιά) και κατακόρυφα (πάνω–κάτω). Δεν κόβουμε διαγώνια. Έτσι σχηματίζεται ένα «μονοπάτι» από χρωματισμένα τετράγωνα.
3. Γράφουμε οδηγίες που περιγράφουν τη διαδρομή, χρησιμοποιώντας τα επιρρήματα βόρεια, νότια, ανατολικά, δυτικά και λέγοντας πόσα τετράγωνα προχωράμε κάθε φορά.

Πώς γράφουμε τις οδηγίες μιας διαδρομής ✏️

Οι οδηγίες μοιάζουν με μια σειρά από μικρές εντολές. Κάθε εντολή λέει προς ποια κατεύθυνση πηγαίνουμε και πόσα τετράγωνα προχωράμε.

Ας δούμε ένα παράδειγμα διαδρομής μέσα στην τάξη. Ξεκινάμε από την έδρα (που βρίσκεται κοντά στη γραμμή $4$, στο κέντρο) και θέλουμε να φτάσουμε σε ένα θρανίο πιο πάνω και πιο δεξιά. Οι οδηγίες μπορεί να είναι:

• Αφετηρία: η έδρα του δασκάλου.
• Προχώρησε βόρεια $4$ τετράγωνα. ⬆️
• Προχώρησε ανατολικά $3$ τετράγωνα. ➡️
• Προχώρησε βόρεια $4$ τετράγωνα. ⬆️
• Προχώρησε ανατολικά $2$ τετράγωνα. ➡️
• Τέρμα: το θρανίο.

Αν προσθέσουμε όλα τα τετράγωνα που περπατήσαμε, βρίσκουμε το συνολικό μήκος της διαδρομής:

Δηλαδή περάσαμε από $13$ τετράγωνα για να φτάσουμε στο τέρμα.

Γιατί χρησιμοποιούμε τα σημεία του ορίζοντα και όχι το «δεξιά–αριστερά» 🤔

Φαντάσου δύο παιδιά που στέκονται το ένα απέναντι από το άλλο. Αν πεις «πήγαινε δεξιά», το κάθε παιδί θα πάει προς διαφορετική μεριά, γιατί κοιτάζουν αντίθετα! Αντίθετα, ο Βορράς είναι Βορράς για όλους, όπου κι αν στέκεται ο καθένας. Γι' αυτό τα σημεία του ορίζοντα μας δίνουν σίγουρες και ξεκάθαρες οδηγίες που δεν μπερδεύουν κανέναν. ✅

Ας θυμηθούμε τι μάθαμε 📚

• Η αφετηρία είναι το σημείο από όπου ξεκινάμε και το τέρμα το σημείο όπου φτάνουμε.
• Ένας χάρτης με τετράγωνα έχει γράμματα για τις στήλες και αριθμούς για τις γραμμές, ώστε να βρίσκουμε κάθε θέση.
• Μια διαδρομή σχεδιάζεται χρωματίζοντας τα τετράγωνα οριζόντια και κατακόρυφα.
• Περιγράφουμε τη διαδρομή με τα επιρρήματα βόρεια, νότια, ανατολικά, δυτικά και με το πόσα τετράγωνα προχωράμε.
• Τα σημεία του ορίζοντα είναι πιο σίγουρα από το «δεξιά–αριστερά», γιατί δεν αλλάζουν ποτέ. 🌟