Φτώχεια, ανεργία

💸 Η έννοια της φτώχειας

Η φτώχεια είναι ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Φτώχεια είναι η οικονομική κατάσταση στην οποία οι άνθρωποι δεν έχουν επαρκείς οικονομικούς πόρους για να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες.

Το όριο της φτώχειας αλλάζει από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Κάποιος με το ίδιο εισόδημα μπορεί να είναι φτωχός σε μια χώρα και να μην είναι φτωχός σε κάποια άλλη.

🔀 Διακρίσεις της φτώχειας

Η φτώχεια διακρίνεται σε απόλυτη και σχετική.

α) Απόλυτη φτώχεια

Είναι η αδυναμία κάλυψης των βασικών αναγκών (σίτιση, στέγαση, ένδυση κτλ.).

β) Σχετική φτώχεια

Είναι η κατάσταση όπου ένα νοικοκυριό έχει εισόδημα με το οποίο μπορεί να καλύψει τις βασικές του ανάγκες, αλλά δεν μπορεί να συμμετάσχει στο καταναλωτικό πρότυπο της κοινωνίας. Για παράδειγμα, η κατοχή τηλεόρασης είναι σήμερα απαραίτητη για κάθε νοικοκυριό με βάση το πρότυπο κατανάλωσης.

🎯 Τα αίτια της φτώχειας

Τα αίτια της φτώχειας είναι κυρίως:

• α) Το χαμηλό εισόδημα (μικρή αμοιβή για την εργασία)
• β) Η ανεργία
• γ) Η έλλειψη εκπαίδευσης που οδηγεί σε αναζήτηση ενός «καλού» επαγγέλματος και κατ' επέκταση στην αδυναμία ξεπεράσματος της φτώχειας

🔁 Ο φαύλος κύκλος της φτώχειας

Τα αίτια παράγουν τον φαύλο κύκλο της φτώχειας. Μια οικογένεια με ελάχιστα εισοδήματα αδυνατεί να μορφώσει τα παιδιά της ή να τα υποστηρίξει για να κάνουν κάτι καλύτερο στη ζωή τους, με αποτέλεσμα αυτά να παραμένουν καθηλωμένα στη φτώχεια.

🛠️ Αντιμετώπιση της φτώχειας

Η αντιμετώπιση της φτώχειας απαιτεί:

• ισχυρό κράτος πρόνοιας
• φορολογικό σύστημα που θα ανακατανέμει τα εισοδήματα προς όφελος των ασθενέστερων κοινωνικών στρωμάτων

🚫 Κοινωνικός αποκλεισμός και άστεγοι

Η μαζική φτώχεια οδηγεί στον κοινωνικό αποκλεισμό, καθώς οι φτωχοί αδυνατούν να συμμετάσχουν στην οικονομική και κοινωνική ζωή.

Ακραία συνέπεια της φτώχειας είναι οι άστεγοι. Η κοινή γνώμη πιστεύει ότι οι άστεγοι είναι κυρίως πρώην τρόφιμοι των ψυχιατρείων, αλκοολικοί και ναρκομανείς. Όμως, έρευνες δείχνουν ότι αυτή η αντίληψη βρίσκεται μακριά από την πραγματικότητα.

Οι περισσότεροι άστεγοι δεν ανήκουν σε καμία από τις προαναφερθείσες κατηγορίες. Είναι άνθρωποι που βρέθηκαν να ζουν στους δρόμους εξαιτίας κάποιας προσωπικής συμφοράς. Κάποιος για παράδειγμα χάνει την εργασία του, δεν μπορεί να ανταποκριθεί στο στεγαστικό του δάνειο, μένει για μεγάλο χρονικό διάστημα άνεργος και τελικά χάνει και το σπίτι του. Οι απανωτές συμφορές οδηγούν πολλούς ανθρώπους στην ψυχολογική κατάρρευση και την παραίτηση, αν δεν έχουν κάποιον κύκλο συγγενών και φίλων να κρατηθούν από αυτούς.

👷 Η ανεργία

Μεγάλο πρόβλημα στις σύγχρονες κοινωνίες είναι και η ανεργία. Άνεργοι θεωρούνται οι άνθρωποι οι οποίοι είναι ικανοί να εργαστούν και αναζητούν εργασία αλλά δεν βρίσκουν.

Οι μορφές της ανεργίας

• 🏭 Δομική ανεργία: Οφείλεται στις δομές της οικονομίας (υπανάπτυξη της οικονομίας, φυγή επιχειρήσεων σε άλλες χώρες, κλείσιμο επιχειρήσεων, εγκατάλειψη του πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα της οικονομίας, οικονομικές ανισότητες ανάμεσα στις χώρες)
• 🤖 Τεχνολογική ανεργία: Οφείλεται στην είσοδο της τεχνολογίας στην παραγωγική διαδικασία. Οι νέες τεχνολογίες δημιουργούν λιγότερες θέσεις εργασίας από αυτές που χάνονται λόγω της εισαγωγής τους
• 🌾 Συγκυριακή ανεργία: Οφείλεται στο γεγονός ότι κάποιες απασχολήσεις έχουν εποχικό χαρακτήρα (π.χ. τουρισμός, συγκομιδή καρπών μια συγκεκριμένη εποχή κτλ.)

⚠️ Οι συνέπειες της ανεργίας

Οι συνέπειες της ανεργίας είναι τεράστιες. Ειδικότερα:

• α) Είναι μια από τις βασικές αιτίες της φτώχειας
• β) Πιέζει προς τα κάτω τους μισθούς των εργαζομένων, οι οποίοι δέχονται να εργαστούν με μικρότερη αμοιβή αρκεί να μην μείνουν άνεργοι
• γ) Δημιουργεί προβλήματα στα ασφαλιστικά ταμεία που δίνουν συντάξεις και έξοδα περίθαλψης. Όσο λιγότεροι είναι οι εργαζόμενοι, τόσο λιγότερες είναι οι εισφορές προς τα ταμεία
• δ) Καταστρέφει το εργατικό δυναμικό της χώρας. Νέοι άνθρωποι, με σπουδές και ικανότητες, αντί να προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο και να αυξήσουν τον πλούτο της χώρας τους, αναγκάζονται να ζουν στο περιθώριο της κοινωνίας

🛠️ Αντιμετώπιση της ανεργίας

Η αντιμετώπιση της ανεργίας δεν είναι εύκολη υπόθεση. Κλειδί για την αντιμετώπιση της ανεργίας είναι η οικονομική ανάπτυξη, η οποία θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα παράξει περισσότερο πλούτο.

Η εκπαίδευση είναι σημαντικός παράγοντας στην καταπολέμηση της ανεργίας, ιδιαίτερα της ανεργίας που οφείλεται στις αλλαγές στην τεχνολογία. Γι' αυτό χρειάζεται να υπάρξουν ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα επανεκπαίδευσης του εργατικού δυναμικού σε νέους τομείς, γνώσεις και δεξιότητες.

Σημαντική είναι και η ανασυγκρότηση παραγωγικών τομέων της οικονομίας, όπως ο πρωτογενής τομέας (γεωργία, κτηνοτροφία) και ο δευτερογενής (βιοτεχνία, βιομηχανία). Η Ελλάδα πρέπει να παράξει ποιοτικά ανταγωνιστικά προϊόντα, να αυξήσει τις εξαγωγές και να μειώσει τις εισαγωγές.