Κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες
🤝 Πότε η μετανάστευση γίνεται «αρμονικά»
Η μετανάστευση από μια χώρα σε άλλη συντελείται «αρμονικά», εφόσον «επιλύει» προβλήματα στο εσωτερικό των χωρών αυτών:
- 📉 Η υψηλή ανεργία σε μια χώρα οδηγεί πολλούς ανέργους να σκεφθούν ως λύση τη μετανάστευση.
- 💰 Τα χαμηλά ημερομίσθια σε μια χώρα μπορεί να οδηγήσουν τμήμα του εργατικού δυναμικού στη μετανάστευση με σκοπό την καλύτερη αμοιβή.
- 🏭 Αν μια άλλη χώρα ζητάει εργατικό δυναμικό προσφέροντας καλύτερες αποδοχές, τότε η μετανάστευση πραγματοποιείται με σχετικά ελάχιστα προβλήματα.
Η «σχεδιασμένη μετανάστευση» που είχε εφαρμόσει η Δυτική Γερμανία, μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, λειτούργησε για πολλούς μετανάστες από χώρες της Νότιας Ευρώπης (Ισπανία, Πορτογαλία, Ελλάδα, Ιταλία) που μετανάστευσαν για να εργασθούν στα εργοστάσια. Το γεγονός ότι η Δυτική Γερμανία καλούσε συγκεκριμένο αριθμό εργατών για συγκεκριμένες θέσεις εργασίας ελαχιστοποιούσε τις τριβές μεταναστών και ημεδαπού πληθυσμού και περιόριζε το φαινόμενο ο μετανάστης να χρησιμοποιηθεί ως φθηνότερη εργατική δύναμη.
⚠️ Η σύγχρονη πραγματικότητα
Αυτές οι συνθήκες δεν υπάρχουν σήμερα. Η μετανάστευση δεν γίνεται σχεδιασμένα. Μεγάλα μεταναστευτικά κύματα, κυρίως από την Ασία και την Αφρική, προκαλούνται εξαιτίας:
- 🌪️ της καταστροφής του περιβάλλοντος
- ⚔️ των πολέμων
- 🥀 της φτώχειας
- 🌟 της αναζήτησης καλύτερης ζωής
Η μαζικότητα και ο μη σχεδιασμένος χαρακτήρας της μετανάστευσης έχει οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες για τους μετανάστες και για τον ημεδαπό πληθυσμό, οι οποίες γίνονται οξύτερες σε συνθήκες οικονομικής κρίσης, συρρίκνωσης του κράτους πρόνοιας και υψηλής ανεργίας.
📋 Αναλυτικά οι συνέπειες
α) 💼 Λανθασμένες αντιλήψεις για την ανεργία
Αναπτύσσονται απόψεις ότι για την ανεργία ευθύνονται αποκλειστικά οι μετανάστες. Όμως, η ανεργία οφείλεται:
- στην οικονομική κρίση
- στην έλλειψη επενδύσεων
- στην αποδιάρθρωση του παραγωγικού ιστού της χώρας (βιοτεχνίες και βιομηχανίες που κλείνουν)
και όχι στην παρουσία αλλοδαπών εργαζομένων. Άλλωστε, οι αλλοδαποί εργαζόμενοι εργάζονται, κυρίως, σε θέσεις εργασίας που δεν τις θέλει ο ημεδαπός πληθυσμός:
- φροντίδα γερόντων, αρρώστων
- αποκλειστική νοσηλεία στο νοσοκομείο
- βαριές αγροτικές εργασίες
- οικοδομή
- κτηνοτροφικές εργασίες κτλ.
β) ⚖️ Κοινωνικό ντάμπινγκ
Η μετανάστευση μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικό ντάμπινγκ, δηλαδή μετανάστες να δέχονται να εργασθούν με χαμηλότερες αποδοχές από τους ημεδαπούς εργαζομένους και χωρίς ασφαλιστική κάλυψη.
Σε συνθήκες κρίσης και υψηλής ανεργίας, το κοινωνικό ντάμπινγκ ισχύει και για το ημεδαπό εργατικό δυναμικό, του οποίου οι απολαβές μειώνονται.
γ) 🛡️ Τα δικαιώματα των μεταναστών
Τα δικαιώματα των μεταναστών είναι ένα τεράστιο ζήτημα που σχετίζεται με τη δημοκρατική λειτουργία της πολιτείας. Οι μετανάστες πρέπει να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης κτλ. Διαφορετικά, οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της μετανάστευσης θα οξύνονται.
«Στις συζητήσεις τους, οι μετανάστες που φτάνουν στον Καναδά από τον Τρίτο κόσμο, λένε ότι τα πεζοδρόμια της χώρας είναι στρωμένα με χρυσές πλάκες. Μόλις φτάσουν διαπιστώνουν ότι οι πλάκες των πεζοδρομίων δεν είναι χρυσές και ότι τους έχουν φέρει εδώ για να τις στρώνουν.» — Πήτερ Μακ Λάρεν, Καναδός πανεπιστημιακός.
Η φτώχεια, η έλλειψη νερού και τροφής, οι πόλεμοι στην Ασία και την Αφρική και η αναζήτηση καλύτερης ζωής οδηγούν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους να μεταναστεύσουν στις ανεπτυγμένες χώρες. Ένας από τους λόγους που τους παρακινεί είναι οι εικόνες που έχουν για τις ανεπτυγμένες κοινωνίες από την τηλεόραση. Δυστυχώς, ο πλούτος των ανεπτυγμένων κοινωνιών είναι άνισα κατανεμημένος. Οι νεοφερμένοι μετανάστες αισθάνονται ανεπιθύμητοι και αναγκάζονται να κάνουν τις πιο βαριές και τις πιο κακοπληρωμένες εργασίες.