Κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων
❤️ Επιχείρηση και κοινωνία
Η επιχείρηση είναι βασικός θεσμός της κοινωνίας. Δεν λειτουργεί στο κενό αλλά εντός ορισμένης κοινωνίας. Ανάμεσα στην κοινωνία και στην επιχείρηση διαμορφώνονται σχέσεις αλληλεπίδρασης.
Επιπλέον, μέσα στην επιχείρηση αναπτύσσονται σχέσεις και λειτουργούν συμφέροντα. Επομένως, η ύπαρξη και η λειτουργία της επιχείρησης οφείλει:
- Αφενός να εξισορροπεί αυτά τα συμφέροντα.
- Αφετέρου να υπηρετεί ή τουλάχιστον να μην συγκρούεται με το συμφέρον του κοινωνικού συνόλου.
Ο επιχειρηματίας αλλά και όλοι οι μετέχοντες (μέτοχοι, στελέχη, εργαζόμενοι, προμηθευτές κτλ.) έχουν ευθύνη έναντι της κοινωνίας.
🇪🇺 Ο ορισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η εταιρική κοινωνική ευθύνη συνίσταται στην:
«Ενσωμάτωση, σε εθελοντική βάση, θεμάτων κοινωνικής, περιβαλλοντικής και πολιτισμικής μέριμνας στις επιχειρηματικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων καθώς και στις επαφές τους με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη».
📜 Κώδικας δεοντολογίας και επιχειρηματικής ηθικής
Όπως κάθε κοινωνική οργάνωση, έτσι και η επιχείρηση, έχει ορισμένη οργάνωση και λειτουργία. Ιδρύεται και λειτουργεί σύμφωνα με γραπτούς και άγραφους κανόνες. Συνήθως, κάθε επιχείρηση έχει το «καταστατικό της».
Επιπλέον, πολλές επιχειρήσεις στο πλαίσιο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, έχουν κώδικα δεοντολογίας και επιχειρηματικής ηθικής. Ο εν λόγω κώδικας δεσμεύει την επιχείρηση να δραστηριοποιείται σύμφωνα με τις αρχές του.
✅ Η επιχείρηση οφείλει:
- ⚖️ Να ενεργεί θεμιτά, σύμφωνα με τη νομοθεσία και τους κανόνες που τη διέπουν.
- 🛡️ Να ελέγχει τα προϊόντα της και να βεβαιώνεται ότι δεν βλάπτουν την υγεία των καταναλωτών.
- 🎭 Να συνεισφέρει πολιτιστικά προς όφελος των εργαζομένων της και του κοινωνικού συνόλου.
- 📈 Να συμβάλλει στην ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας και στην ευημερία του πληθυσμού.
- 🌱 Να προστατεύει το περιβάλλον, χρησιμοποιώντας πρώτες ύλες φιλικές προς αυτό, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μηχανισμούς ανακύκλωσης αποβλήτων κτλ.
🤝 Επιπλέον θέματα στους κώδικες δεοντολογίας
Εκτός από τα παραπάνω θέματα, υπάρχουν και άλλα που σχετίζονται με την ακεραιότητα και τη διαφάνεια των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων:
| Θέμα | Περιεχόμενο |
|---|---|
| α) Σύγκρουση συμφερόντων | Υπάρχει σύγκρουση όταν το προσωπικό συμφέρον είναι αντίθετο με το συμφέρον της επιχείρησης. Πρέπει να δηλώνεται στην επιχείρηση. |
| β) Εμπιστευτικότητα πληροφοριών | Η σχέση εμπιστοσύνης και εχεμύθειας αποτελεί υποχρέωση κάθε εργαζόμενου. Οι πληροφορίες που συλλέγει κατά τη διάρκεια των καθηκόντων του θεωρούνται εμπιστευτικές και δεν χρησιμοποιούνται για ιδιοτελείς σκοπούς. |
| γ) Ανταγωνισμός | Επιχείρηση και εργαζόμενοι πρέπει να αποφεύγουν κάθε διευθέτηση που μπορεί μακροπρόθεσμα να εμποδίσει την αποτελεσματική λειτουργία του υγιούς ανταγωνισμού. |
| δ) Επιχειρηματικά δώρα | Για λόγους αξιοπιστίας, εντιμότητας και ακεραιότητας των εργαζομένων και της καλής εικόνας της επιχείρησης, τα επιχειρησιακά δώρα, εκτός από αυτά που έχουν μικρή αξία, πρέπει να αποφεύγονται. |
| ε) Φιλοξενία | Είναι αποδεκτή ευγενική πράξη σε μια επιχειρησιακή σχέση. Όμως, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να επηρεάσει μια επιχειρησιακή απόφαση. Χρειάζεται μέτρο και στη φιλοξενία. |
Ο επιχειρηματίας και οι επιχειρήσεις δεν είναι ανεξέλεγκτοι. Οφείλουν να τηρούν κανόνες και αρχές. Εκτός από τους νόμους της χώρας και τους κανόνες δεοντολογίας, υπόκεινται και σε διεθνείς κανόνες–αρχές, όπως είναι το οικουμενικό σύμφωνο του Ο.Η.Ε. για τις επιχειρήσεις.
🔑 Η σημασία της εμπιστοσύνης
Η λέξη «εμπιστοσύνη» είναι ίσως η πιο απαραίτητη για τις σχέσεις κράτους–επιχείρησης–εργαζομένων και για την πρόοδο των εργαζομένων και της επιχείρησης.
Εμπιστοσύνη σημαίνει:
- ✓ Αξιοπιστία
- ✓ Σεβασμός
- ✓ Δικαιοσύνη
- ✓ Αλληλεγγύη
Η εμπιστοσύνη βελτιώνει τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων και τις σχέσεις μεταξύ εργαζομένων και επιχείρησης. Το αποτέλεσμα είναι να ωφελούνται όλοι, εργαζόμενοι και επιχείρηση. Οι εργαζόμενοι απελευθερώνουν τις δημιουργικές τους δυνάμεις και αισθάνονται την εργασία τους ως δημιουργία και όχι ως αγγαρεία. Και αυτή η δημιουργία διαχέεται εντός της επιχείρησης.
🤖 Εκσυγχρονισμός και ανεργία
Η επιχείρηση για να επιβιώσει χρειάζεται διαρκή εκσυγχρονισμό. Όμως, ο τεχνολογικός εκσυγχρονισμός μειώνει τις θέσεις εργασίας.
Πράγματι, σήμερα ένας Η/Υ κάνει την εργασία που έκαναν πριν λίγα χρόνια δεκάδες ή εκατοντάδες ή και χιλιάδες άτομα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να «χάνονται» αντίστοιχες θέσεις εργασίας, από όλους τους τομείς παραγωγής (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής), δηλαδή αύξηση της ανεργίας.
Ακριβώς και εδώ προκύπτει η κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων, γιατί οι εργαζόμενοι είναι άνθρωποι.
Η ανεργία είναι πρόβλημα οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό. Η πολιτική οφείλει να βρει ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη για:
- 🏆 αποτελεσματικότητα / ανταγωνισμό των επιχειρήσεων
- ⚖️ κοινωνική δικαιοσύνη / ισότητα
Οικονομολόγος που τόνισε τον ρόλο της καινοτομίας στην οικονομική ανάπτυξη. Πολλοί οικονομολόγοι, κοινωνιολόγοι και πολιτικοί επιστήμονες χαρακτηρίζουν τις σύγχρονες κοινωνίες «κοινωνίες της γνώσης», όπου ο σπάνιος πόρος δεν είναι το χρηματικό κεφάλαιο, αλλά το ανθρώπινο κεφάλαιο.
Πολλοί γνωστοί επιχειρηματίες έχουν επιδοθεί σε δράσεις υπέρ των συνανθρώπων τους, επιστρέφοντας μέρος των κερδών τους στην κοινωνία: υποτροφίες, γηροκομεία, σχολεία, θέατρα, κοινωφελή ιδρύματα.
Ο ιδρυτής της Microsoft Μπιλ Γκέιτς αναφέρει: «Καθώς είχα την τύχη να έχω μια τόσο προσοδοφόρο επιχείρηση, προσπαθώ μέσω του φιλανθρωπικού μου ιδρύματος να επιστρέψω στον κόσμο αυτούς τους πόρους με τρόπο που να φέρνουν το μέγιστο αποτέλεσμα».