Η καινοτομία
💡 Τι σημαίνει «επιχειρείν»
Επιχειρείν σημαίνει:
- Τόλμη, φαντασία, δημιουργία.
- Επιστημονικές γνώσεις και έξυπνες ιδέες που γίνονται πράξεις.
- Μετουσίωση της αβεβαιότητας σε βεβαιότητα και δράση.
Ιδιαίτερα στις σημερινές συνθήκες όπου τα μέτρα προστασίας των εθνικών κρατών για τις επιχειρήσεις (π.χ. δασμοί εισαγόμενων προϊόντων, επιδοτήσεις, χαμηλότοκα δάνεια) περιορίζονται, όλο και περισσότερες επιχειρήσεις στρέφονται στην καινοτομία, γιατί αποτελεί:
- Παράγοντα επιτυχίας για την επιχείρηση.
- Κινητήρια δύναμη για την οικονομία.
🧪 Προϋποθέσεις για να υπάρξει καινοτομία
Για να υπάρξει καινοτομία απαιτούνται τρεις τουλάχιστον προϋποθέσεις:
- Δημιουργία κέντρων αριστείας–καινοτομίας.
- Χρηματοδότηση καινοτόμων ερευνητικών δραστηριοτήτων από μεγάλες επιχειρήσεις.
- Ανάδειξη νέων επιχειρήσεων που διακρίνονται για την ευελιξία και την αποτελεσματικότητά τους.
Η Ελλάδα διαθέτει το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό για να εισέλθει στην ομάδα των καινοτόμων χωρών. Στην εποχή της τεχνολογίας και της νέας οικονομίας, μεγάλη σημασία έχουν οι νέες ιδέες. Ιδέες που μπορούν να μετουσιωθούν σε αγαθά και υπηρεσίες.
🔬 Ευρεσιτεχνία και κατοχύρωση
Νέες ιδέες υπάρχουν και στις ευρεσιτεχνίες, οι οποίες προωθούν την καινοτομία και τη δημιουργία νέων προϊόντων και νέων επιχειρήσεων. Μεγάλη σημασία έχει η κατοχύρωση της ευρεσιτεχνίας με πατέντα, δηλαδή η αποκλειστική χρήση της ιδέας και η εμπορική εφαρμογή της.
Στην εποχή μας «η κατοχύρωση μιας ιδέας έχει μεγαλύτερη σημασία από την ίδια την ιδέα».
🏆 Ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της καινοτομίας
Στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον υπάρχει έντονος ανταγωνισμός και διαρκής ανάπτυξη της τεχνολογίας. Η εφαρμογή της καινοτομίας προσφέρει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις επιχειρήσεις, διότι:
- 📈 Αυξάνει την παραγωγικότητα και την κερδοφορία τους.
- 🔄 Αυξάνει την ευελιξία της παραγωγικής διαδικασίας.
- 🎯 Συμβάλλει στη διατήρηση ή αύξηση του μεριδίου αγοράς.
- 🆕 Μπορεί να δημιουργήσει νέες αγορές.
🌱 Παράγοντες καινοτομίας σε μια επιχείρηση
Εάν μια επιχείρηση θέλει να ακολουθήσει τον δρόμο της επιτυχίας θα πρέπει να δώσει προσοχή στους εξής παράγοντες καινοτομίας:
- Στο επιχειρηματικό κλίμα
- Στον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας
- Στο ανθρώπινο δυναμικό
- Στην έρευνα και ανάπτυξη
- Στη διαμόρφωση κουλτούρας καινοτομίας
🎨 Η κουλτούρα καινοτομίας
Ειδικότερα, η διαμόρφωση κουλτούρας καινοτομίας αναφέρεται στις βασικές αξίες και στους κανόνες που αισθάνονται, σκέφτονται και δρουν οι εργαζόμενοι της επιχείρησης και πρωτίστως τα στελέχη της.
Χωρίς κουλτούρα καινοτομίας, η επιχείρηση δεν μπορεί να αναπτύξει και να επιτύχει καινοτομίες.
Στοιχεία μιας κουλτούρας καινοτομίας είναι:
- 🔬 Ο πειραματισμός και η αναζήτηση
- 🆕 Η υιοθέτηση του καινούργιου
- 🔄 Η διαρκής προσαρμογή
- ✅ Η αποδοχή της αποτυχίας
🚧 Παράγοντες που εμποδίζουν την καινοτομία
Διακρίνονται σε εσωτερικούς (οφείλονται στην επιχείρηση) και σε εξωτερικούς (οφείλονται σε παράγοντες έξω από την επιχείρηση).
🏠 Εσωτερικοί παράγοντες
| Παράγοντας | Επεξήγηση |
|---|---|
| α) Παραδοσιακή οργάνωση | Ο οικογενειακός χαρακτήρας, το μικρό μέγεθος κτλ. εμποδίζουν την καινοτομία. |
| β) Εσωστρέφεια και έλλειψη ανταγωνιστικότητας | Η εσωστρέφεια αποτρέπει από συνεργασίες με άλλες επιχειρήσεις και πανεπιστήμια/ερευνητικά κέντρα, περιορίζοντας την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και πρακτικών. Η έλλειψη ανταγωνιστικότητας τις αναγκάζει να περιορίζονται στην εσωτερική αγορά και να φθίνουν. |
| γ) Φόβος της αποτυχίας | Ισχύει κυρίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, που έχουν αρνητική στάση απέναντι στην καινοτομία και στο επιχειρηματικό ρίσκο, λόγω των περιορισμένων οικονομικών πόρων που διαθέτουν. |
| δ) Έλλειψη χρηματοδότησης | Η αναζήτηση και ο πειραματισμός σε καινοτομίες απαιτεί κεφάλαια, τα οποία, συνήθως, δεν διαθέτουν οι επιχειρήσεις. |
🌍 Εξωτερικοί παράγοντες
| Παράγοντας | Επεξήγηση |
|---|---|
| α) Διαρκής αλλαγή του θεσμικού πλαισίου | Το ασταθές θεσμικό πλαίσιο δυσχεραίνει την επιχειρηματική δραστηριότητα και τον μακροχρόνιο σχεδιασμό. |
| β) Γραφειοκρατία | Οι χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα για πολλούς επιχειρηματίες. |
| γ) Ελλιπής έρευνα και τεχνολογία | Η χώρα χρειάζεται να διαθέσει περισσότερους πόρους για έρευνα και να συνδέσει την έρευνα και την τεχνολογία με τα πανεπιστήμια. |
| δ) Έλλειψη κουλτούρας καινοτόμου επιχειρηματικότητας | Οφείλεται στον φόβο που έχουν οι επιχειρήσεις για την καινοτομία, την ανάληψη υψηλού ρίσκου κτλ. |
💻 Το ηλεκτρονικό επιχειρείν
Στην εποχή της τεχνολογίας, ανοίγονται νέοι δρόμοι για το επιχειρείν και τις επιχειρήσεις, αρκεί να υπάρχει διαρκής τεχνολογικός εκσυγχρονισμός. Έτσι, για παράδειγμα, καινοτομία αποτελεί και το ηλεκτρονικό επιχειρείν.
Το ηλεκτρονικό επιχειρείν είναι ένας νέος τύπος επιχειρηματικότητας, ο οποίος περιλαμβάνει τα εξής:
- 🏢 Το Intranet, για την επικοινωνία εντός της επιχείρησης.
- 🤝 Το Extranet, για την επικοινωνία εκτός της επιχείρησης, με προμηθευτές, διανομείς κτλ.
- 🌐 Το Internet (διαδίκτυο), για αγοραπωλησίες και γενικότερη επικοινωνία.