Ο εθελοντισμός
🤝 Τι είναι εθελοντισμός
Εθελοντισμός είναι η προσφορά υπηρεσιών στο κοινωνικό σύνολο, σε διάφορους τομείς, χωρίς την απαίτηση ανταλλάγματος.
Η πρακτική του εθελοντισμού απλώνεται σε μια ευρύτατη κλίμακα δραστηριοτήτων. Από:
- την εθελοντική αιμοδοσία
- την παροχή εθελοντικής εργασίας (γιατροί που περιθάλπουν δωρεάν ασθενείς)
- εκπαιδευτικοί που διδάσκουν δωρεάν σε άπορα παιδιά και σε παιδιά μεταναστών την ελληνική γλώσσα
- οι εθελοντές στους Ολυμπιακούς Αγώνες κτλ.
🩸 Η αιμοδοσία
Η αιμοδοσία είναι η κορυφαία αλλά και πιο γνωστή μορφή εθελοντισμού. Το αίμα είναι ζωή και δεν μπορεί να βρεθεί από άλλη πηγή πέραν της αιμοδοσίας.
Στην Ελλάδα χρειαζόμαστε ετησίως περίπου 600.000 μονάδες αίματος. Σύμφωνα με στοιχεία του 2001, το 2% των αναγκών της σε αίμα το προμηθεύεται η χώρα μας από τον Ελβετικό Ερυθρό Σταυρό. Παρόλο που το ποσοστό του 2% (12.000 μονάδες) είναι σχετικά μικρό, συνιστά σημαντικό έλλειμμα.
Η Ελλάδα μπορεί να είναι αυτάρκης στις ανάγκες της για αιμοδοσία αν περίπου το 3-4% του πληθυσμού αιμοδοτεί, σε μόνιμη βάση, δύο φορές τον χρόνο.
Παρά το γεγονός ότι χιλιάδες συνάνθρωποί μας χρειάζονται αίμα καθημερινά, επειδή πάσχουν από ανίατες ασθένειες, ας μην ξεχνάμε ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί εμείς οι ίδιοι ή κάποιο συγγενικό ή φιλικό μας πρόσωπο εξαιτίας κάποιου ατυχήματος να χρειαστεί αίμα.
Τότε είναι οι στιγμές που, δυστυχώς εκ των υστέρων, αντιλαμβανόμαστε την αξία της εθελοντικής αιμοδοσίας.
🌳 Εθελοντισμός ως ενεργή συμμετοχή
Ορισμένες μορφές εθελοντισμού συνιστούν ενεργή συμμετοχή στα κοινά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο εθελοντής είναι ενεργός πολίτης.
Παραδείγματα:
- εθελοντικές δεντροφυτεύσεις
- διαμορφώσεις δημόσιων χώρων (πλατείες, πάρκα)
- καθαρισμός ακτών
Αυτές οι δράσεις συνιστούν παρεμβάσεις βελτίωσης αλλά και προστασίας των δημόσιων χώρων της πόλης και της υπαίθρου.
🎒 Ο ρόλος του σχολείου
Η συμμετοχή των σχολείων σε τέτοιες δράσεις:
- αποτελεί μορφή εκπαίδευσης του ενεργού πολίτη
- ευαισθητοποιεί τη νεολαία στην αξία της αλληλεγγύης και της ενεργούς συμμετοχής στα κοινά
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δράσεις αυτές θα αναληφθούν σε μόνιμη βάση από τους εθελοντές, ώστε το κράτος και η τοπική αυτοδιοίκηση να αποσυρθούν από αυτές. Πρόκειται για ενέργειες που αποσκοπούν να θέσουν το κράτος και την τοπική αυτοδιοίκηση ενώπιον των ευθυνών τους για τη διαμόρφωση, τον καλλωπισμό και την καθαριότητα των δημόσιων χώρων, των ακτών κτλ.
⚠️ Κριτική του εθελοντισμού
Υπάρχουν όψεις του εθελοντισμού που έχουν επικριθεί. Παραδείγματα:
Αθλητικές διοργανώσεις
Η χρήση εθελοντών σε μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις έχει χαρακτηρισθεί, από πολλούς, σαν χρήση «δωρεάν εργατικών χεριών» από τους διοργανωτές, οι οποίοι έχουν την οικονομική δυνατότητα να προσλάβουν έμμισθο προσωπικό.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η εθελοντική δράση καταλήγει:
- σε μείωση των θέσεων εργασίας
- σε συμπίεση των ημερομισθίων
Προσωπικά οφέλη
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι εθελοντές προσδοκούν μελλοντικά οφέλη από τη δράση τους ή τις υπηρεσίες που παρέχουν (π.χ. χρησιμοποίηση της εθελοντικής τους δράσης για μοριοδότηση σε διαγωνισμούς για κατάληψη θέσεων εργασίας στον δημόσιο τομέα).
✅ Κριτήρια γνήσιου εθελοντισμού
Τα κριτήρια αποφυγής τέτοιων περιπτώσεων αλλά και αποτίμησης του γνήσιου εθελοντικού πνεύματος είναι:
- 🎯 Για ποιον σκοπό κάποιος γίνεται εθελοντής
- 💼 Αν η εθελοντική του δράση δεν θίγει επαγγέλματα ή υπηρεσίες
- 💰 Αν οι αποδέκτες των υπηρεσιών θα μπορούσαν να τις πληρώσουν
- 🕵️ Αν πίσω από τον εθελοντισμό κρύβονται συγκεκριμένα συμφέροντα κρατών ή εταιρειών
🌟 Παραδείγματα γνήσιου εθελοντισμού
Πέρα όμως από τις επιμέρους επικρίσεις, υπάρχουν πρακτικές εθελοντισμού που βοηθούν πραγματικά τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη και προκαλούν τον θαυμασμό του κοινωνικού συνόλου:
- Γιατροί που πήγαν και πηγαίνουν στις λαϊκές γειτονιές για να βοηθήσουν φτωχούς συνανθρώπους μας
- Γιατροί που πάνε στην Αφρική και την Ασία για να πολεμήσουν με θανατηφόρες ασθένειες και επιδημίες
- Εκπαιδευτικοί που διδάσκουν χωρίς αμοιβή παιδιά αδύναμων οικονομικά οικογενειών
Όλοι αυτοί αποτελούν έναν φωτεινό φάρο ανθρωπιάς και παράδειγμα αλληλεγγύης σε έναν κόσμο που κυριαρχεί, δυστυχώς, ο ατομισμός και η κερδοσκοπία.
🏥 Γνωστές Εθελοντικές Οργανώσεις
| Οργάνωση | Ιστοσελίδα |
|---|---|
| Γιατροί Χωρίς Σύνορα | http://www.msf.gr |
| Γιατροί του Κόσμου | http://www.mdmgreece.gr |
| Το Χαμόγελο του Παιδιού | http://www.hamogelo.gr/ |
| Παιδικά Χωριά SOS | http://www.sos-villages.gr |