Αγωγή υγείας - Ασφάλεια και υγεία στον χώρο εργασίας

⚕️ Τι είναι υγεία

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, υγεία είναι η πλήρης σωματική, ψυχική και κοινωνική ευεξία του ανθρώπου και όχι μόνο η απουσία νόσου ή αναπηρίας.

🎯 Η αγωγή υγείας

Η προστασία της υγείας διασφαλίζεται καλύτερα με την αγωγή υγείας, η οποία έχει σκοπό την προάσπιση, τη βελτίωση και την προαγωγή της ψυχικής και σωματικής υγείας των πολιτών.

Ανάμεσα στα θέματα με τα οποία ασχολείται η αγωγή υγείας είναι:

• οι διατροφικές συνήθειες
• οι διαπροσωπικές σχέσεις
• η σεξουαλική αγωγή
• η φυσική άσκηση
• οτιδήποτε έχει επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία

Ιδιαίτερο βάρος δίνει:

• στην πρόληψη και στη χρήση των υπηρεσιών υγείας (π.χ. όχι στην πολυφαρμακία)
• στην υγιεινή διατροφή (π.χ. όχι στην παχυσαρκία)

🌱 Πρωτογενής πρόληψη

Η αγωγή υγείας είναι πρωτογενής πρόληψη και έχει άμεση σχέση με τον τρόπο ζωής μας. Γι' αυτό πρέπει να εφαρμόζεται από πολύ μικρή ηλικία.

Η υγεία είναι το αποτέλεσμα μιας συνεχούς αλληλεπίδρασης ορισμένων ατομικών και κοινωνικών παραγόντων. Ο τρόπος ζωής, οι συνθήκες ζωής επηρεάζουν καθοριστικά την υγεία μας.

Παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία

Ειδικότερα, η συμπεριφορά μας επηρεάζει την υγεία μας:

• η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών
• η σεξουαλική εκμετάλλευση
• η εφηβική εγκυμοσύνη
• το AIDS
• η παχυσαρκία
• η πολυφαρμακία
• το κάπνισμα, το αλκοόλ
• η διατροφή

Αλλά και ασθένειες όπως ο ζαχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, τα καρδιοαγγειακά νοσήματα κτλ., οφείλονται, κυρίως, στις επιλογές μας.

👥 Ατομικό και κοινωνικό συμφέρον

Κάθε άτομο έχει δικαίωμα στην υγεία και έχει συμφέρον για καλή υγεία. Έτσι το ατομικό συμφέρον συμπίπτει με το γενικό συμφέρον για καλή υγεία. Γι' αυτό και τα προβλήματα υγείας είναι συγχρόνως ατομικά και κοινωνικά προβλήματα.

Η προαγωγή της υγείας αποτελεί και βασική προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία χρηματοδοτεί διάφορα προγράμματα για τον σκοπό αυτό.

🏭 Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία (Α.Υ.Ε.)

Τι είναι η Α.Υ.Ε.;

Με τον όρο Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία (Α.Υ.Ε.) εννοούμε όλα τα απαραίτητα μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε έναν χώρο εργασίας, προκειμένου να εξασφαλίσουμε ότι δεν θα έχουμε κάποιο εργατικό ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια.

Τα μέτρα αυτά διακρίνονται σε:

• οργανωτικά
• τεχνικά

και προσδιορίζονται κατά κανόνα από την ισχύουσα εθνική εργατική νομοθεσία.

Σκοπός των μέτρων

Από την εμπειρία προκύπτει ότι για να είμαστε ασφαλείς κατά τη διάρκεια της εργασίας, πρέπει να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία:

• της σωματικής μας ακεραιότητας
• της υγείας μας από τον επαγγελματικό κίνδυνο

Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να καλύπτουν:

• τον εργοδότη
• τους εργαζόμενους
• και τρίτους που βρίσκονται στον χώρο εργασίας (π.χ. πελάτες)

⚖️ Ευθύνη και νομοθεσία

Την ευθύνη για την τήρηση της ΑΥΕ στην επιχείρηση την έχει ο εργοδότης. Η πολιτεία έχει νομοθετήσει και καθιερώσει μέτρα, όπως:

α) Γραπτή εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου

Αποτελεί ηθική και νομική υποχρέωση του εργοδότη και πραγματοποιείται από τον τεχνικό ασφάλειας και τον ιατρό εργασίας με στόχο την πρόληψη και την εξάλειψη των κινδύνων.

β) Τεχνικός ασφάλειας

Παρέχει στον εργοδότη υποδείξεις και συμβουλές, γραπτώς ή προφορικώς, σε θέματα σχετικά με την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων και την πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων.

γ) Ιατρός εργασίας

Παρέχει υποδείξεις και συμβουλές τόσο στον εργοδότη όσο και στους εργαζόμενους και τους εκπροσώπους τους, σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για τη σωματική και την ψυχική τους υγεία.

🚨 Κυρώσεις

Η νομοθεσία για την ΑΥΕ προβλέπει τόσο διοικητικές όσο και ποινικές κυρώσεις, ανάλογα με τη βαρύτητα και τις συνέπειες της παράβασης:

🔎 Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας

Στο υπουργείο Εργασίας λειτουργεί Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας που:

• ασχολείται με τον έλεγχο εφαρμογής της νομοθεσίας για την ΑΥΕ
• επιβάλλει κυρώσεις σε περίπτωση παράβασής της
• παράλληλα συμβουλεύει τους εργοδότες και τους ενημερώνει σχετικά με τις υποχρεώσεις τους

🦺 Παραδείγματα μέτρων ασφαλείας