Περιβαλλοντική αγωγή
🌳 Άνθρωπος και φύση
Αν έδινε κανείς τον ορισμό της ομορφιάς, θα έλεγε μόνο μια λέξη: «φύση». Είναι αποδεδειγμένο ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς επαφή με τη φύση: τη γη, το νερό, τον αέρα, τον ήλιο. Ταυτόχρονα, η ιστορία του πολιτισμού θα μπορούσε να οριστεί και ως η ιστορία της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τη φύση.
Η επαφή των ανθρώπων, ειδικότερα των νέων, με το περιβάλλον, ο θαυμασμός και το δέος που νοιώθει κανείς όταν αντικρύζει τα δημιουργήματα της φύσης και του ανθρώπου, διαμορφώνουν μια περιβαλλοντική συνείδηση, που είναι ο καλύτερος τρόπος για την προστασία της.
Δεν είναι δύσκολο να κατανοηθεί ότι οι ανοχές και οι αντοχές του ανθρώπου και του περιβάλλοντος έχουν όρια. Αν αυτά τα όρια ξεπεραστούν —ήδη έχουν ξεπεραστεί— ο κίνδυνος είναι παρών.
Χρειάζεται λοιπόν να γίνει συνείδηση ότι ο άνθρωπος είναι διαχειριστής και όχι εξουσιαστής της φύσης.
📚 Η περιβαλλοντική αγωγή
Η καταστροφή του περιβάλλοντος καθιστά αναγκαία την περιβαλλοντική αγωγή που θα συμβάλλει στη διαμόρφωση περιβαλλοντικής συνείδησης στους πολίτες. Η περιβαλλοντική αγωγή είναι συνιστώσα της σύγχρονης κοινωνικής και πολιτικής παιδείας, καθώς ο σύγχρονος πολίτης καλείται να πάρει θέση και να συμμετέχει σε δράσεις για την αντιμετώπιση του οικολογικού προβλήματος.
Αρχές της περιβαλλοντικής αγωγής
α) Η αντιμετώπιση του περιβάλλοντος ως συνόλου. Το περιβάλλον έχει πολλές διαστάσεις (οικονομική, πολιτική, τεχνολογική, ιστορική, ηθική, αισθητική).
β) Η διεπιστημονικότητα. Οι πολλές διαστάσεις και η συνθετότητα του περιβάλλοντος καθιστούν αναγκαία την προσέγγισή του από διαφορετικές επιστήμες, αλλά και από διαφορετικά μαθήματα στο σχολείο (ιστορία, λογοτεχνία, φυσική, χημεία κτλ.).
γ) Εξετάζει τα περιβαλλοντικά προβλήματα σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο.
δ) Καλλιεργεί την ιδέα της συνεργασίας για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων.
ε) Βοηθά τους μαθητές να ανακαλύψουν τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές αιτίες του οικολογικού προβλήματος.
στ) Ενθαρρύνει τη διαμόρφωση κριτικής πολιτικής σκέψης, η οποία πρέπει να χαρακτηρίζει τον σύγχρονο πολίτη.
🌍 Το οικολογικό πρόβλημα
Το οικολογικό πρόβλημα είναι το σοβαρότερο από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα. Τα εγκλήματα του ανθρώπου εναντίον της φύσης είναι εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, διότι απειλούν τη ζωή του ανθρώπου. Το περιβάλλον είναι προϋπόθεση της ζωής και όπου καταστρέφεται δεν αναπληρώνεται εύκολα.
Η προστασία ενός δέντρου έχει μεγάλη σημασία, αφού σύμφωνα με έρευνα η αξία του φθάνει τα 100 χιλιάδες Ευρώ.
Αξία ενός δέντρου σε πενήντα χρόνια
| Λειτουργία | Αξία |
|---|---|
| Παράγει οξυγόνο | 17.000 € |
| Ανακυκλώνει νερό | 20.000 € |
| Απορροφά ρύπους | 30.000 € |
| Προσφέρει καταφύγιο | 16.000 € |
| Πλουτίζει το έδαφος με συστατικά | 17.000 € |
| Σύνολο | 100.000 € |
💰 Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»
Υπάρχει μια αρχή που λέει «ο ρυπαίνων πληρώνει», αλλά ποιός είναι ο ρυπαίνων, ο παραγωγός ή ο καταναλωτής των προϊόντων; Πάντως ο καθένας, είτε παραγωγός είτε καταναλωτής, έχει προσωπική και κοινωνική ευθύνη ως προς τη ρύπανση του περιβάλλοντος.
Η γνώση του προβλήματος είναι ο καλύτερος τρόπος για την αντιμετώπισή του. Η απόκρυψη και πολύ περισσότερο η παραποίηση της αλήθειας είναι μεγάλο λάθος.
Κάποιοι υποστηρίζουν ότι κύριος υπεύθυνος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι η βιομηχανία. Αυτό είναι ψέμα, αφού επίσημη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποκαλύπτει ότι η βιομηχανία ευθύνεται για το 7% της παγκόσμιας ρύπανσης. Κύριος υπεύθυνος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι το αυτοκίνητο.
🛡️ Τι πρέπει να προστατεύσουμε;
Τι πρέπει να προστατευθεί στο περιβάλλον; Τα πάντα: το νερό, η πανίδα και η χλωρίδα, ο αέρας, η ατμόσφαιρα κτλ.
Τι θα πουν οι τωρινές στις μελλούμενες γενιές, όταν, στο όνομα ενός αλόγιστου καταναλωτισμού, δεν αφήνουν «λίθον επί λίθου» καταστρέφοντας τα πάντα;
Είναι σαφές πως η ανάγκη επιβίωσης και η ανάγκη ανάπτυξης απαιτούν την προστασία της φύσης. Ειδικά για τον τουρισμό και τον πολιτισμό (βασικές δραστηριότητες για την Ελλάδα), το καθαρό περιβάλλον αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα.
🏛️ Φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον
Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του κράτους και υποχρέωση αλλά και δικαίωμα του κάθε πολίτη.
- 🌿 Το φυσικό περιβάλλον καθορίζει την ποιότητα ζωής
- 🏺 Το πολιτιστικό περιβάλλον συντηρεί την παράδοση, την ιστορία, την ταυτότητα ενός λαού
🌱 Η αρχή της αειφορίας
Το κράτος έχει υποχρέωση να παίρνει προληπτικά ή κατασταλτικά μέτρα στο πλαίσιο της αρχής της αειφορίας, δηλαδή της αειφορίας.
Το περιβάλλον είναι οικουμενικό, δημόσιο, αδιαπραγμάτευτο αγαθό. Προηγείται όλων των άλλων αγαθών γιατί σχετίζεται με την επιβίωση του ανθρώπινου γένους. Γι' αυτό και η υποχρέωση προστασίας του είναι υποχρέωση διαρκείας.