Ο θεσμός των Μαθητικών Κοινοτήτων 🧑‍🎓🏫

Το σχολείο ως προετοιμασία για τη δημοκρατία

Το σχολείο, ως ζωντανός οργανισμός, αποτελεί θεσμό που προετοιμάζει τα παιδιά για την ένταξή τους σε μια ελεύθερη και δημοκρατική κοινωνία μετά την αποφοίτησή τους από το σχολείο.

📜 Ο Κανονισμός Μαθητικών Κοινοτήτων

Ο Κανονισμός Μαθητικών Κοινοτήτων εξειδικεύει την οργάνωση και λειτουργία των Μαθητικών Κοινοτήτων, καθώς και τη συμμετοχή των μαθητών. Μεταξύ άλλων αναφέρει:

α) Παιδαγωγικός θεσμός – Κύτταρο δημοκρατικής ζωής

Οι μαθητικές κοινότητες (Μ.Κ.), καθαρά παιδαγωγικός θεσμός, που συνδέεται άρρηκτα με την εκπαιδευτική διαδικασία, αποτελούν:

• τον χώρο για την ανάπτυξη της μαθητικής πρωτοβουλίας μέσα στο σχολείο
• κύτταρο δημοκρατικής ζωής, στο πλαίσιο των οποίων, με τον διάλογο και τη συμμετοχή οι μαθητές με πνεύμα συνεργασίας, ασκούνται στη δημοκρατική διαδικασία και στη συμμετοχή τους στα κοινά, μελετώντας και προτείνοντας λύσεις για τα προβλήματα που τους αφορούν

β) Μαθητική έκφραση

Οι Μ.Κ. αποτελούν τη μαθητική έκφραση στα σχολικά θέματα και πρωτοστατούν στην κατοχύρωση της συνεργασίας καθηγητών-γονέων-μαθητών, για την ανάπτυξη του διαλόγου στη σχολική ζωή και την από κοινού αντιμετώπιση των ζητημάτων που την αφορούν.

γ) Δημοκρατικοί θεσμοί

Στόχος του Κανονισμού για τις μαθητικές κοινότητες είναι να τις αναδείξει σε δημοκρατικούς θεσμούς, όπου με τη συμμετοχή όλων των μαθητών στις διαδικασίες τους:

• θα απελευθερώνονται οι δημιουργικές ικανότητες όλων των παιδιών
• θα εθίζονται οι μαθητές στη συλλογική ζωή
• θα αναπτύσσεται η υπευθυνότητα
• θα κατοχυρώνονται τα δικαιώματα
• θα συνειδητοποιούνται τα καθήκοντα και οι υποχρεώσεις των μαθητών

δ) Πλαίσιο δημοκρατικής ζωής στο σχολείο

Με τον κανονισμό αυτόν κατοχυρώνεται ο ρόλος των μαθητικών κοινοτήτων και αναπτύσσεται το πλαίσιο της δημοκρατικής ζωής στο σχολείο. Στους μαθητές απομένει να αξιοποιήσουν αυτές τις δυνατότητες, με τη συμμετοχή όλων των παιδιών στη διαδικασία για λήψη των αποφάσεων με επεξεργασία απόψεων, ώστε οι μαθητές να έχουν γνώμη για τα θέματα που τους αφορούν.

🎯 Σκοπός των Μ.Κ.: Μαθητεία στη δημοκρατία

Ποιος λοιπόν είναι ο σκοπός των Μ.Κ. από την πλευρά της πολιτικής κοινωνικοποίησης;

🤔 Απλή και δύσκολη υπόθεση

Οι Μ.Κ. είναι τόσο απλή και συγχρόνως τόσο δύσκολη υπόθεση. Το τι πραγματικά είναι στην πράξη εξαρτάται από εμάς.

Αν επιτυγχάνουν ή όχι τον σκοπό τους εξαρτάται από όλους όσους είναι εντός και εκτός σχολείου, αν πραγματικά θέλουν να ευδοκιμήσουν οι Μ.Κ. και να λειτουργήσουν ως άσκηση στη δημοκρατία.

🏛️ Το σχολείο ως πολιτεία

Το σχολείο μπορεί να είναι και να λειτουργεί ως μια κοινότητα, ως μια πολιτεία.

• Κάθε τάξη είναι μια χωριστή κοινότητα
• Ολόκληρο το σχολείο είναι μια πολιτεία

Οι μαθητές να μαθαίνουν να λειτουργούν «πολιτικά», δηλαδή:

• 📜 Να θέτουν κανόνες (π.χ. καταστατικό λειτουργίας) και να τους εφαρμόζουν.
• 🗳️ Να εκλέγουν και να εκλέγονται στα διάφορα αξιώματα.
• 💬 Να κάνουν διάλογο και να πείθουν, όχι με συνθήματα αλλά με επιχειρήματα.
• 🌟 Να αναπτύσσουν πολιτικές αρετές (διάλογος, δικαιοσύνη, αλληλεγγύη κτλ.).
• 🤝 Να βιώνουν τη δημοκρατία, αφού η δημοκρατία είναι τρόπος ζωής.

⚠️ Η σημερινή πραγματικότητα

Είναι ανάγκη οι Μ.Κ. να οργανωθούν και να λειτουργήσουν ελεύθερα και ανεξάρτητα, δηλαδή δημοκρατικά. Μάλιστα, δεν είναι απαραίτητη η πλήρης τυποποίηση του θεσμού, γιατί κάθε σχολείο βιώνει τη δική του πραγματικότητα.

✅ Προϋποθέσεις για να επιτύχουν

Για να επιτύχουν οι Μ.Κ. χρειάζεται:

• Η πολιτεία και οι εκπαιδευτικοί να πιστεύουν και να υπηρετούν τον θεσμό
• Οι ίδιοι οι μαθητές να συνειδητοποιήσουν την αναγκαιότητα της λειτουργίας τους