Το σχολείο – η εκπαίδευση 🏫📚
Η σημασία του σχολείου
Μεγάλη σημασία για την κοινωνικοποίηση και την πολιτικοποίηση των ατόμων έχει και το σχολικό περιβάλλον και η σχολική ζωή.
🧑🏫 Παράγοντες που διαμορφώνουν τη σχολική κοινωνικοποίηση
Σημαντικό ρόλο στην κοινωνική και πολιτική διαπαιδαγώγηση των μαθητών διαδραματίζουν:
- 🌍 η συνύπαρξη μαθητών από διαφορετικά περιβάλλοντα
- 👨🏫 οι σχέσεις εκπαιδευτικού-μαθητών
- 📖 η επιλογή γνωστικών αντικειμένων-θεμάτων και ο τρόπος ανάλυσής τους
- 🤝 η συνεργασία και η σύγκρουση
- 🎭 οι σχολικές εκδηλώσεις κτλ.
🏛️ Οργανωμένη κοινωνικοποίηση
Το σχολείο προσφέρει οργανωμένη κοινωνικοποίηση. Συνεχίζει να είναι σημαντικός φορέας κοινωνικοποίησης και ειδικότερα πολιτικής κοινωνικοποίησης.
Επειδή δεν γεννιόμαστε αλλά γινόμαστε πολίτες, ο ρόλος του σχολείου στη διαμόρφωση της ιδιότητας του πολίτη είναι σημαντικός.
⚖️ Θεωρία και πράξη
Πολλές φορές, ανεξάρτητα από τις όποιες επιταγές της πολιτείας για τη διδασκαλία ορισμένου περιεχομένου, σημασία έχει τι συμβαίνει στην πράξη, στην σχολική τάξη.
«Όταν ανοίγει ένα σχολείο κλείνει μια φυλακή.» – Β. Ουγκώ
👩🏫 Οι εκπαιδευτικοί
Οι εκπαιδευτικοί χρειάζεται να έχουν:
- στέρεες επιστημονικές γνώσεις
- μαθητοκεντρικές και ενεργητικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις
- θεωρητική και πρακτική γνώση του θέματος
- αντικειμενική και αμερόληπτη κρίση
Ένα κρίσιμο ερώτημα είναι, από ποια ηλικία πρέπει να διδάσκεται η «πολιτική παιδεία»; Παλιότερα και σύμφωνα με τη θεωρία των σταδίων του Piaget, παιδιά μέχρι 13 χρονών δυσκολεύονται να κατανοήσουν τα κοινωνικά και πολιτικά θέματα. Σύμφωνα με νεότερες παιδαγωγικές αντιλήψεις, παιδιά όλων των ηλικιών μπορούν να επέμβουν ενεργητικά και δημιουργικά στη νέα γνώση. Ιδιαίτερη σημασία σ' αυτή τη διαδικασία έχει το πολιτισμικό περιβάλλον του παιδιού.
«... Όσα πραγματικά πρέπει να ξέρω για το πώς να ζω, τι να κάνω και πώς να είμαι, τα έμαθα στο νηπιαγωγείο. Αυτά είναι τα πράγματα που έμαθα:
- Να μοιράζεσαι τα πάντα.
- Να παίζεις τίμια.
- Να μη χτυπάς τους άλλους.
- Να βάζεις τα πράγματα πάλι εκεί που τα βρήκες.
- Να καθαρίζεις τις τσαπατσουλιές σου.
- Να μην παίρνεις τα πράγματα που δεν είναι δικά σου.
- Να λες συγγνώμη, όταν πληγώνεις κάποιον.
- Να πλένεις τα χέρια σου πριν από το φαγητό.
- Να κοκκινίζεις.»
(Απόσπασμα από το βιβλίο του Robert Fulghum, Όσα πραγματικά θα έπρεπε να ξέρω τα έμαθα στο Νηπιαγωγείο, εκδ. Λύχνος, Αθήνα 1992)