Ο οικογενειακός προϋπολογισμός
🏠 Απεριόριστες ανάγκες – περιορισμένο εισόδημα
Γενικά, κάθε νοικοκυριό έχει απεριόριστες ανάγκες που εκφράζονται με τη ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών. Αλλά έχει περιορισμένο εισόδημα, και πρέπει να αποφασίσει ποια αγαθά και ποιες υπηρεσίες θα αγοράσει και σε ποιες τιμές.
Λογικά σκεπτόμενο, η συμπεριφορά του νοικοκυριού είναι τέτοια, ώστε τα προϊόντα που θα αγοράσει να του προσφέρουν συνολικά τη μεγαλύτερη χρησιμότητα. Δηλαδή, να αποκτήσει την μεγαλύτερη δυνατή ικανοποίηση από την κατανάλωσή τους.
📋 Τι είναι ο οικογενειακός προϋπολογισμός
Το σύνολο των εσόδων της οικογένειας σε μία ημέρα, σε ένα μήνα, σε έναν χρόνο, για να προσφέρει τη μεγαλύτερη χρησιμότητα θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί ορθολογικά.
Ο οικογενειακός προϋπολογισμός είναι ένα σχέδιο που βοηθάει την οικογένεια να κάνει ορθή διαχείριση του εισοδήματός της.
Είδη προϋπολογισμού ανάλογα με τη διάρκεια
Ανάλογα με τη διάρκειά του, διακρίνεται σε:
- 📅 Εβδομαδιαίο
- 🗓️ Μηνιαίο
- 📆 Ετήσιο
Κάθε οικογένεια κάνει τον προϋπολογισμό της ανάλογα με το κάθε πότε πληρώνεται και πληρώνει. Συνήθως, γίνεται λόγος για μηνιαίο προϋπολογισμό, διότι τόσο τα έσοδα (μισθός, ενοίκιο κ.τ.λ.), όσο και κάποια σημαντικά έξοδα (ενοίκιο, πάγια έξοδα) υπολογίζονται κάθε μήνα.
⚠️ Δύο σημαντικές επισημάνσεις
Ο οικογενειακός προϋπολογισμός είναι συγκεκριμένος, αλλά χρειάζεται να γίνουν δύο επισημάνσεις:
Πρώτον: Διαφορές μεταξύ νοικοκυριών
Εφόσον υπάρχει διαφορά στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς (πλούσιοι, φτωχοί), επόμενο είναι να κάνουν και διαφορετικές επιλογές.
Δεύτερον: Διαφορές μεταξύ ίδιων νοικοκυριών
Μεταξύ των ίδιων νοικοκυριών υπάρχουν διαφορετικές επιλογές. Έτσι, το ένα νοικοκυριό κάθε χρόνο διαθέτει χρήματα για διακοπές, ενώ το άλλο τα χρήματα των διακοπών τα καταθέτει στην τράπεζα με στόχο να αγοράσει σπίτι.
📊 Διαχείριση οικογενειακού προϋπολογισμού
| ✅ Ορθή διαχείριση | ❌ Λανθασμένη διαχείριση |
|---|---|
| Έσοδα: Μισθός 1.200 € | Έσοδα: Μισθός 1.200 € |
| Έξοδα: Σύνολο 1.000 € | Έξοδα: Σύνολο 1.300 € |
| Πλεόνασμα 200 € 💰 | Έλλειμμα 100 € 📉 |
🤝 Προϋποθέσεις ορθής διαχείρισης
Αν στην οικογένεια υπάρχει:
- Εργασία, συνοχή και σχέσεις συνεργασίας
- Όλα τα μέλη βοηθούν στις εργασίες του σπιτιού
- Διάλογος και κατανόηση
…τότε μπορεί να γίνει ορθή διαχείριση του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Ο ρόλος της ανατροφής των παιδιών 👶
Επιπλέον, μεγάλη σημασία έχει ο τρόπος ανατροφής των παιδιών. Τα παιδιά χρειάζεται από μικρά:
- Να συνηθίζουν στην αποταμίευση
- Να αποκτούν καταναλωτική συνείδηση
- Να προσαρμόζονται στις δύσκολες καταστάσεις
…αλλά και οι γονείς να αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση. Αν λοιπόν συμβαίνουν όλα αυτά, μάλλον δεν θα υπάρξει πρόβλημα στην ορθή διαχείριση του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Εάν δεν υπάρξει ορθή διαχείριση του οικογενειακού προϋπολογισμού γρήγορα θα εμφανιστούν προβλήματα. Έτσι, αν ξοδεύουμε περισσότερα από τα έσοδά μας, αν δεν αποταμιεύουμε για μελλοντικές ανάγκες μας (σπουδές, υγεία κ.τ.λ.) θα βρεθούμε μπροστά σε αδιέξοδο.
⚠️ Το «σφάλμα σύνθεσης»
Χρειάζεται να τονιστεί ότι αυτό που ισχύει για το νοικοκυριό (το μέρος) δεν ισχύει κατ' ανάγκην και για το σύνολο της οικονομίας (το σύνολο).
Παράδειγμα: αν το χρηματικό εισόδημα ενός νοικοκυριού διπλασιαστεί, τότε θα διπλασιαστεί και η αγοραστική του δύναμη και θα βελτιώσει θεαματικά το βιοτικό του επίπεδο. Αν διπλασιαστεί το χρηματικό εισόδημα όλων των νοικοκυριών της οικονομίας, τότε δεν θα διπλασιαστεί το πραγματικό εισόδημα όλων των νοικοκυριών, διότι το πιθανότερο που θα συμβεί είναι η γενική αύξηση του επιπέδου των τιμών (πληθωρισμός).
Αν λοιπόν κάποιος δεχτεί ότι αυτό που ισχύει για το μέρος, ισχύει και για το σύνολο της οικονομίας, τότε διαπράττει το σφάλμα σύνθεσης.
Ο τρόπος με τον οποίο δαπανά ένα νοικοκυριό το εισόδημά του, οι καταναλωτικές του συνήθειες, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την παιδεία των μελών του. Έτσι, εμφανίζεται το φαινόμενο νοικοκυριά με το ίδιο εισόδημα να δαπανούν με εντελώς διαφορετικό τρόπο το εισόδημά τους.