Η εκπαίδευση 📚

Παιδεία και εκπαίδευση

Οι όροι «παιδεία» και «εκπαίδευση» χρησιμοποιούνται, συνήθως, με το ίδιο περιεχόμενο. Γενικά, μπορεί να λεχθεί ότι:

• Η παιδεία αναφέρεται στο σύνολο των γνώσεων, στην καλλιέργεια που έχει ένα άτομο.
• Η εκπαίδευση αναφέρεται στη διαδικασία απόκτησης της παιδείας.

Η εκπαίδευση ως διαχρονική αξία 🇬🇷

Η εκπαίδευση αποτελεί διαχρονική αξία της ελληνικής κοινωνίας, καθώς αποτέλεσε το βασικό όχημα κοινωνικής ανόδου των λαϊκών στρωμάτων. Ήταν το «διαβατήριο» των παιδιών από τις κατώτερες κοινωνικές και οικονομικές τάξεις για ένα καλύτερο μέλλον.

Η ελληνική κοινωνία πασχίζει για παιδεία, ανεξάρτητα από τον βαθμό στον οποίον το κατορθώνει.

• Ο «έχων παιδεία», ο σπουδασμένος, θεωρείται σπουδαίος, μορφωμένος και βρίσκεται ψηλά στην κοινωνική ιεραρχία.
• Αντίθετα, ο «μη έχων παιδεία» θεωρείται αμόρφωτος και βρίσκεται χαμηλά.

Η σημασία της εκπαίδευσης ⚖️

Η εκπαίδευση αποτελεί έναν από τους θεμελιώδεις θεσμούς της ελληνικής κοινωνίας που αποσκοπεί στην κοινωνικοποίηση και στη μόρφωση των νέων.

Η εκπαίδευση:

• Αφενός είναι αναφαίρετο δικαίωμα για όλους τους ανθρώπους.
• Αφετέρου είναι απαραίτητος παράγοντας οικονομικής ανάπτυξης και προόδου.

Το ελληνικό Σύνταγμα και η παιδεία 📜

Σκοποί της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης 🎯

Βασικοί σκοποί της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι:

• α) Η μετάδοση γνώσεων / ικανοτήτων / δεξιοτήτων χρήσιμων για διάφορα θέματα, για κάποιο επάγγελμα, αλλά και γνώσεων αναγκαίων για να προχωρήσουν οι μαθητές στην επόμενη βαθμίδα εκπαίδευσης.
• β) Η μετάδοση βασικών αξιών και παραδόσεων της ελληνικής κοινωνίας, δηλαδή του πολιτισμού των Ελλήνων.
• γ) Η κοινωνικοποίηση των νέων ως ελεύθερων και υπεύθυνων πολιτών, δηλαδή η καλλιέργεια της προσωπικότητάς τους.

Ειδικότερα, η εκπαίδευση έχει ως σκοπό:

• Να εμπνεύσει αξίες, αρχές και ιδανικά.
• Να διδάξει πρότυπα συμπεριφοράς.
• Να αναπτύξει αισθήματα ατομικής και κοινωνικής αλληλεγγύης.
• Να διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα.

Οι τέσσερις πυλώνες της εκπαίδευσης (UNESCO) 🌐

Σύμφωνα με την Έκθεση της Διεθνούς Επιτροπής για την Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα της Unesco, οι πυλώνες της εκπαίδευσης για το άτομο είναι:

Προσαρμογή στις αλλαγές 🔄

Η εκπαίδευση χρειάζεται να ακολουθεί, έστω και ασθμαίνοντας, τις εξελίξεις στην οικονομία και την κοινωνία. Αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο αφού οι εξελίξεις τρέχουν με μεγάλη ταχύτητα. Το εκπαιδευτικό σύστημα, λοιπόν, χρειάζεται να προσαρμόζεται στις αλλαγές της οικονομίας και της κοινωνίας.

Οι αλλαγές αφορούν όλους τους τομείς και επηρεάζουν τη ζωή μας. Ενδεικτικές αλλαγές στην εκπαίδευση, στην εργασία και στη ζωή είναι:

• Η αύξηση του χρόνου εκπαίδευσης.
• Η δημιουργία νέων επιστημονικών ειδικοτήτων.
• Η κατάργηση υπαρχόντων και η εμφάνιση νέων επαγγελμάτων.
• Η μείωση του χρόνου εργασίας.
• Η αλλαγή των όρων και τρόπων ζωής.
• Η αύξηση του χρόνου ζωής.

Η «Δια βίου Εκπαίδευση» 🌱

Στις μέρες μας όμως η εκπαίδευση δεν συντελείται μόνο σε ορισμένο χρόνο, αλλά σε ολόκληρη τη ζωή. Ακριβώς, επειδή οι αλλαγές είναι διαρκείς, διαρκής θα πρέπει να είναι και η εκπαίδευση. Γι' αυτό, σε όλες σχεδόν τις ανεπτυγμένες χώρες, έχει καθιερωθεί η «Δια βίου Εκπαίδευση».

Κοινωνικές ανισότητες και ίσες ευκαιρίες ⚖️

Οι μαθητές μπορεί να θεωρούνται τυπικά ίσοι στο σχολείο, προέρχονται όμως από διαφορετικά οικογενειακά περιβάλλοντα:

• Από οικογένειες πλούσιες και φτωχές.
• Από οικογένειες που μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να πάει καλύτερα στο σχολείο και από οικογένειες που δεν μπορούν.

Το σχολείο καλείται να διαχειριστεί και να αντιμετωπίσει αυτές τις ανισότητες.

Γι' αυτό και η καταπολέμηση των κοινωνικών ανισοτήτων στην εκπαίδευση πρέπει να είναι προμετωπίδα κάθε σύγχρονης πολιτείας.