Αγροτική κοινωνία 🌾
Ορισμός και βασικά χαρακτηριστικά
Αγροτικές ονομάζονται οι κοινωνίες που ζουν από την καλλιέργεια της γης. Η καλλιέργεια της γης προϋποθέτει τη μόνιμη εγκατάσταση των ανθρώπων σε κάποια περιοχή.
Η μόνιμη εγκατάσταση έγινε η βάση για να αναπτυχθούν:
- 🏘️ Οικισμοί με τείχη για προστασία από επιθέσεις άλλων κοινοτήτων
- 🛒 Στοιχειώδες εμπόριο
- 🏛️ Στοιχειώδεις πολιτικές λειτουργίες
Τέτοιοι μόνιμοι οικισμοί εμφανίσθηκαν στη νεολιθική εποχή σε διάφορες περιοχές του πλανήτη, με διαφορετικές μορφές.
Στη Θεσσαλία, στον νεολιθικό οικισμό του Διμηνίου, οι άνθρωποι είχαν μόνιμη εγκατάσταση και ασχολούνταν με την καλλιέργεια της γης.
Αγροτικές κοινωνίες στην αρχαιότητα 🏺
Στην αρχαιότητα, μεγάλες αγροτικές κοινωνίες εμφανίστηκαν:
- Στη Μέση Ανατολή
- Στην Αίγυπτο
- Στη Νότια Αμερική (Αζτέκοι στο Μεξικό και Ίνκας στο Περού)
Στις κοινωνίες αυτές μαζί με την καλλιέργεια της γης είχε αναπτυχθεί και το εμπόριο. Υπήρχαν μεγάλες πόλεις-κράτη που είχαν επικεφαλής τον βασιλιά ή αυτοκράτορα. Στις κοινωνίες αυτές εμφανίστηκε και η δουλεία, η οποία πήρε μεγάλες διαστάσεις.
Η κυριαρχία της γεωργίας μέχρι τη βιομηχανική επανάσταση
Όλες οι κοινωνίες μέχρι τη βιομηχανική επανάσταση ήταν αγροτικές.
Για παράδειγμα, αγροτικές ήταν οι κοινωνίες:
- της αρχαίας Ελλάδας 🏛️
- της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
- της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (Βυζάντιο) ✝️
Μπορεί μαζί με την καλλιέργεια της γης να συνυπήρχαν η βιοτεχνία και το εμπόριο, όμως κυρίαρχος τομέας ήταν ο αγροτικός. Η συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού αυτών των κοινωνιών απασχολούταν σε γεωργικές εργασίες και έμενε σε χωριά που ήταν μικρές οικιστικές μονάδες.
Από τον 19ο αιώνα και μετά 🏭
Μετά τον 19ο αιώνα, η βιομηχανία και η ζωή στις πόλεις κυριάρχησε επί του αγροτικού τομέα και της ζωής στο χωριό. Οι αγροτικές κοινωνίες έγιναν, σταδιακά, τμήματα των βιομηχανικών κοινωνιών.
Στις σύγχρονες ανεπτυγμένες κοινωνίες 🌍
Στις σύγχρονες ανεπτυγμένες κοινωνίες (Ευρώπη, Η.Π.Α., Καναδάς, Αυστραλία) ο πληθυσμός που απασχολείται στη γεωργία έχει μειωθεί.
Η εξέλιξη των γεωργικών εργαλείων οδήγησε στη βιομηχανική γεωργία. Το τρακτέρ και οι αλωνιστικές μηχανές αντικατέστησαν εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες γης.
Στις αναπτυσσόμενες χώρες 🌾
Στις αναπτυσσόμενες χώρες (Ασία, Αφρική, Λατινική Αμερική) όπου η καλλιέργεια της γης γίνεται ακόμη με παραδοσιακές μεθόδους, μεγάλο μέρος του πληθυσμού απασχολείται στη γεωργία. Αλλά και εκεί η εκμηχάνιση της αγροτικής παραγωγής είναι ταχύτατη.
📊 Ποσοστό εργατικού δυναμικού στη γεωργία
Αναπτυσσόμενες χώρες
| Χώρα | Ποσοστό (%) |
|---|---|
| Ρουάντα | 90 |
| Ουγκάντα | 82 |
| Αιθιοπία | 80 |
| Νεπάλ | 76 |
| Μπαγκλαντές | 63 |
Ανεπτυγμένες χώρες
| Χώρα | Ποσοστό (%) |
|---|---|
| Ιαπωνία | 4,6 |
| Αυστραλία | 3,6 |
| Γερμανία | 2,8 |
| Καναδάς | 2 |
| Η.Π.Α. | 0,7 |
Πηγή: A. Giddens, Sociology, 6η έκδοση, Polity Press, 2009, σ. 116.
Στις Η.Π.Α. μόλις το 0,7% του εργατικού δυναμικού απασχολείται στη γεωργία, ενώ στη Ρουάντα το ποσοστό αυτό φτάνει το 90%! Αυτή η τεράστια διαφορά αντικατοπτρίζει τον βαθμό εκβιομηχάνισης κάθε κοινωνίας.