Μαλαματένιος αργαλειός κι ελεφαντένιο χτένι 🧵
«Μαλαματένιος αργαλειός κι ελεφαντένιο χτένι...» — έτσι λέει ένα παλιό ελληνικό τραγούδι! Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθουμε για τις παραδοσιακές τέχνες που έφτιαξαν οι παππούδες και οι γιαγιάδες των γιαγιάδων μας. 🏺
Τι είναι η παράδοση; 📜
Η παράδοση είναι όλα όσα μας άφησαν οι πρόγονοί μας: τραγούδια, χοροί, ρούχα, φαγητά, παραμύθια!
Παλιά οι άνθρωποι δεν είχαν βιβλία και ίντερνετ! Έτσι, ό,τι μάθαιναν, το έλεγαν στα παιδιά τους «από στόμα σε στόμα». Έτσι έφτασαν ως εμάς τα παραμύθια και τα τραγούδια!
Η υφαντική 🧶
Η υφαντική είναι η τέχνη να φτιάχνεις υφάσματα. Το βασικό εργαλείο είναι ο αργαλειός!
Στον αργαλειό οι γιαγιάδες έφτιαχναν:
- Κιλίμια για το πάτωμα 🟫
- Κουβέρτες για το κρεβάτι
- Ρούχα για όλη την οικογένεια
- Τραπεζομάντιλα για τη γιορτή
Ο αργαλειός που χρησιμοποιούμε σήμερα μοιάζει πάρα πολύ με τον αργαλειό που είχαν πριν από εκατοντάδες χρόνια! Η τέχνη δεν άλλαξε σχεδόν καθόλου.
Το κέντημα 🪡
Το κέντημα είναι η τέχνη να ζωγραφίζεις πάνω στο ύφασμα με βελόνα και κλωστή!
Οι γυναίκες του χωριού στόλιζαν με κεντήματα:
- Τις παραδοσιακές φορεσιές 👗
- Τα τραπεζομάντιλα και τα μαξιλάρια
- Τα ρούχα της νύφης 👰
Κάθε περιοχή της Ελλάδας έχει τα δικά της σχέδια και χρώματα!
Η αγγειοπλαστική 🏺
Η αγγειοπλαστική είναι η τέχνη να φτιάχνεις αγγεία (πιάτα, κανάτες, στάμνες) από πηλό.
Ο αγγειοπλάστης:
- Βάζει τον πηλό στον τροχό 🔄
- Τον γυρίζει με τα χέρια του
- Δίνει σχήμα στο αγγείο
- Το ψήνει στον φούρνο
- Το ζωγραφίζει 🎨
Στη Σίφνο οι αγγειοπλάστες λέγονται «τσουκαλάδες»! Φτιάχνουν τσουκάλια (κατσαρόλες από πηλό) που χρησιμοποιούσαν παλιά για να μαγειρεύουν. 🍲
Άλλες παραδοσιακές τέχνες 🎨
- Ξυλογλυπτική — σκαλίσματα στο ξύλο 🪵
- Αργυροχρυσοχοΐα — κοσμήματα από ασήμι και χρυσό 💍
- Καλαθοπλεκτική — καλάθια από βέργες 🧺
- Σαπωνοποιία — σαπούνι από ελαιόλαδο 🧼
Γιατί είναι σημαντικές; 💡
Οι παραδοσιακές τέχνες είναι σημαντικές γιατί:
- Μας θυμίζουν ποιοι είμαστε 🇬🇷
- Δείχνουν την ομορφιά της Ελλάδας
- Φτιάχνουν πράγματα μοναδικά
- Δίνουν δουλειά σε ανθρώπους
Δραστηριότητα 🎯
Ερώτηση: Πώς μεταδίδονταν τα παραμύθια και τα τραγούδια παλιά;
Από στόμα σε στόμα! Οι παππούδες και οι γιαγιάδες τα έλεγαν στα παιδιά τους, και αυτά μετά στα δικά τους παιδιά! 👴👵
Ερώτηση: Τι φτιάχνουν στον αργαλειό;
Υφάσματα! Κιλίμια, κουβέρτες, ρούχα και τραπεζομάντιλα. 🧵
Δραστηριότητα: Ρώτησε τη γιαγιά ή τον παππού σου: «Ξέρεις κάποια παραδοσιακή τέχνη;» Γράψε ό,τι σου πει σ' ένα τετράδιο!