Πελίας και Ιάσονας 👑

Την εποχή των ηρώων και των μύθων, ο βασιλιάς της Ιωλκού, ο Αίσονας, έφτασε μια σκοτεινή νύχτα στο βουνό Πήλιο μαζί με το μικρό του γιο, τον Ιάσονα. Ο αδερφός του, ο Πελίας, είχε αρπάξει το θρόνο του κι ο Αίσονας, επειδή φοβόταν για τη ζωή του γιου του, τον έφερε κρυφά στο Πήλιο στη σπηλιά του Κένταυρου Χείρωνα.

Ο Ιάσονας μεγάλωσε κοντά στον Κένταυρο Χείρωνα κι έγινε ένα πολύ έξυπνο και δυνατό παλικάρι. Όταν έγινε είκοσι χρονών, αποφάσισε να γυρίσει στην Ιωλκό, για να πάρει πίσω από τον Πελία το θρόνο του πατέρα του.

Πηγαίνοντας προς την Ιωλκό, στην όχθη ενός ποταμού, συνάντησε μια γριούλα που τον παρακάλεσε να την περάσει απέναντι. Ήταν η θεά Ήρα μεταμορφωμένη, που ήθελε να δοκιμάσει την καλοσύνη του. Πρόθυμα ο Ιάσονας την πήρε στους ώμους του. Προσπαθώντας όμως να περάσει το ποτάμι έχασε το ένα του σανδάλι κι έφτασε στην πόλη μονοσάνδαλος. 👞

Ο θείος του όμως, ο Πελίας, είχε πάρει χρησμό από το μαντείο των Δελφών που του έλεγε: «να φοβάσαι το μονοσάνδαλο»! Όταν λοιπόν είδε το παλικάρι με το ένα σανδάλι, κατάλαβε αμέσως ποιος ήταν και ταράχτηκε πολύ. Κι όταν ο Ιάσονας του ζήτησε το θρόνο του πατέρα του, του είπε ότι θα του τον έδινε, αν του έφερνε από την Κολχίδα το χρυσόμαλλο δέρας.

Ο Ιάσονας δέχτηκε κι αμέσως παρήγγειλε στον Άργο, που ήταν περίφημος τεχνίτης, να του φτιάξει ένα γερό καράβι με πενήντα κουπιά. Η Ήρα βοήθησε να φέρουν κορμούς πεύκων από το Πήλιο και με τη βοήθεια της Αθηνάς ο Άργος έφτιαξε ένα πολύ γερό καράβι. Η ίδια η Αθηνά κάρφωσε στην πλώρη του ένα κομμάτι ξύλο από την ιερή βελανιδιά του Δία στη Δωδώνη, που είχε ανθρώπινη μιλιά και προφήτευε το μέλλον. Το καράβι ονομάστηκε Αργώ. ⛵

Τον Ιάσονα ήρθαν να βοηθήσουν πενήντα ακόμη ήρωες απ’ όλη την Ελλάδα. Ανάμεσά τους ήταν ο Ηρακλής, ο Θησέας και ο περίφημος μουσικός, ο Ορφέας. Όλοι αυτοί ονομάστηκαν Αργοναύτες.

Ταξιδεύοντας για την Κολχίδα, οι Αργοναύτες σταμάτησαν στη Θράκη. Εκεί συνάντησαν το μάντη Φινέα, που τους φανέρωσε ότι θα συναντούσαν στο ταξίδι τους τις Συμπληγάδες πέτρες και τους συμβούλεψε, πριν περάσουν ανάμεσά τους, ν’ αφήσουν πρώτα ένα περιστέρι να περάσει. Αν περνούσε το περιστέρι, θα περνούσε και η Αργώ. 🕊️

Οι Συμπληγάδες πέτρες

Εκεί είναι πέτρες κρεμαστές, και του μενεξεδένιου

πελάγου απάνω τους χτυπούν τα κύματα αφρισμένα.

Μήτε πουλιά από κει περνούν, μήτε άγρια περιστέρια,

που του μεγάλου του Διός την αμβροσία φέρνουν,

μον’ κάποιο η πέτρα η γλιστερή κάθε φορά θ’ αρπάξει,

κι ο Δίας στέλνει άλλο, σωστός να γίνει ο αριθμός τους.

Θνητών καράβι εκεί ποτέ δεν γλίτωσε όποιο πήγε,

μον’ σύψυχα, ναυτών κορμιά και καραβοσανίδια,

τα παίρνουν τ’ άγρια κύματα κι οι κεραυνοί κι οι μπόρες.

Ένα μονάχο πέρασε πελαγοδρόμο πλοίο,

η κοσμοξάκουστη Αργώ, σαν ήρθε απ’ τον Αιήτη.

Κι εκείνο τότε θα ’σπαζε στις πέτρες, αν η Ήρα,

δεν το ’σωζε, το φίλο της Ιάσονα πονώντας.

Όμηρος, Οδύσσεια μ 60-73, μτφ. Ζ. Σίδερη

Ορφέας και Ευρυδίκη

Ο Ορφέας ήταν μουσικός από τη Θράκη. Όταν τραγουδούσε κι έπαιζε τη λύρα του, η θάλασσα γαλήνευε, τα ζώα ημέρευαν και τα κλαδιά των δέντρων σάλευαν στο ρυθμό της μουσικής του. Κάποιοι λένε πως ήταν γιος του Απόλλωνα και πως ο Απόλλωνας του χάρισε τη λύρα.

Ο Ορφέας αγάπησε και παντρεύτηκε τη νύμφη Ευρυδίκη. Η Ευρυδίκη όμως πέθανε από το δάγκωμα ενός φιδιού. Απαρηγόρητος ο Ορφέας πήρε τη λύρα του και κατέβηκε στον Άδη. Σαν άρχισε να παίζει και να τραγουδά, ο Κέρβερος ημέρεψε, οι νεκροί πλησίασαν ν’ ακούσουν κι η Περσεφόνη και ο Πλούτωνας μαγεμένοι από τη μουσική του δέχτηκαν να του δώσουν πίσω την Ευρυδίκη, με έναν όρο: μέχρι να βγει απ’ τον Άδη να μη γυρίσει πίσω να τη δει. Ο Ορφέας όμως λίγο πριν βγει απ’ τον Άδη, δεν άντεξε και γύρισε να δει την Ευρυδίκη. Εκείνη τότε χάθηκε για πάντα στο σκοτάδι.

Απολλόδωρος, Βιβλιοθήκη Α 3,2 (διασκευή)