Προσθέσεις και Αφαιρέσεις με Μεγάλους Αριθμούς ➕➖
Ξέρεις ήδη να προσθέτεις και να αφαιρείς αριθμούς με δύο ή τρία ψηφία. Τώρα θα κάνεις το ίδιο πράγμα με ακόμα μεγαλύτερους αριθμούς, μέχρι το 3.000! Η μέθοδος είναι ίδια — απλώς έχουμε μία τάξη παραπάνω: τις χιλιάδες.
Η κάθετη πρόσθεση βήμα-βήμα
Όταν προσθέτουμε δύο μεγάλους αριθμούς, τους γράφουμε κάθετα, τον έναν κάτω από τον άλλον, έτσι ώστε οι μονάδες να είναι κάτω από τις μονάδες, οι δεκάδες κάτω από τις δεκάδες, και ούτω καθεξής. Μετά προσθέτουμε στήλη-στήλη, ξεκινώντας πάντα από τα δεξιά.
Ας δούμε το παράδειγμα :
Βήμα 1 — Μονάδες: . Γράφουμε το 1 και κρατάμε 1 κρατούμενο για τις δεκάδες.
Βήμα 2 — Δεκάδες: . Γράφουμε το 6 και κρατάμε 1 για τις εκατοντάδες.
Βήμα 3 — Εκατοντάδες: .
Στην πρόσθεση προχωράμε πάντα από τα δεξιά προς τα αριστερά: πρώτα μονάδες, μετά δεκάδες, μετά εκατοντάδες, και τέλος χιλιάδες. Αυτή η σειρά δεν αλλάζει ποτέ, όσο μεγάλος κι αν είναι ο αριθμός.
Όταν προσθέτουμε τετραψήφιους αριθμούς, όπως , δουλεύουμε με τον ίδιο τρόπο, προσθέτοντας και τη στήλη των χιλιάδων στο τέλος:
Η κάθετη αφαίρεση βήμα-βήμα
Στην αφαίρεση δουλεύουμε πάλι από τα δεξιά, αλλά μερικές φορές το πάνω ψηφίο είναι μικρότερο από το κάτω. Τότε χρειαζόμαστε ένα δανεικό από τη διπλανή στήλη.
Ας δούμε το παράδειγμα :
Βήμα 1 — Μονάδες: δεν γίνεται, γιατί το 4 είναι μικρότερο από το 7. Δανειζόμαστε 1 δεκάδα: οι δεκάδες πάνε από 2 σε 1, και οι μονάδες γίνονται 14. Τότε .
Βήμα 2 — Δεκάδες: Έχουμε πλέον 1 δεκάδα, και πάλι δεν γίνεται. Δανειζόμαστε 1 εκατοντάδα: οι εκατοντάδες πάνε από 6 σε 5, και οι δεκάδες γίνονται 11. Τότε .
Βήμα 3 — Εκατοντάδες: Έχουμε πλέον 5 εκατοντάδες: .
Έλεγχος: Μπορούμε πάντα να ελέγξουμε μια αφαίρεση κάνοντας την αντίστροφη πρόσθεση: . Αν βγει σωστά, η αφαίρεσή μας είναι σωστή.
Όταν δανειζόμαστε 1 από μια στήλη, εκείνη η στήλη μειώνεται κατά 1 πριν κάνουμε την αφαίρεσή της. Ένα πολύ συνηθισμένο λάθος είναι να ξεχνάμε αυτή τη μείωση και να αφαιρούμε σαν να μη δανειστήκαμε τίποτα.
Κόλπα για γρήγορες νοερές πράξεις
Δεν χρειάζεται πάντα χαρτί και μολύβι. Ένα χρήσιμο κόλπο είναι η στρογγυλοποίηση: στρογγυλοποιούμε έναν αριθμό σε έναν στρογγυλό αριθμό, κάνουμε την πράξη, και μετά διορθώνουμε.
Για το :
- Στρογγυλοποιούμε το 298 σε 300.
- Υπολογίζουμε .
- Επειδή προσθέσαμε 2 παραπάνω (300 αντί για 298), αφαιρούμε 2: .
Για , στρογγυλοποιούμε το 198 σε 200: . Επειδή αφαιρέσαμε 2 παραπάνω, προσθέτουμε 2 πίσω: . Έτσι λύνουμε δύσκολες πράξεις πιο γρήγορα, χωρίς κάθετη πράξη.
Ένα παράδειγμα από την καθημερινή ζωή
Ένα σχολείο είχε 348 μαθητές μια χρονιά και 394 μαθητές μια άλλη χρονιά. Πόσους περισσότερους μαθητές είχε τη δεύτερη χρονιά;
Εδώ ψάχνουμε τη διαφορά ανάμεσα σε δύο αριθμούς, άρα κάνουμε αφαίρεση:
Αν θέλαμε το σύνολο των μαθητών και των δύο χρονιών μαζί, θα κάναμε πρόσθεση: μαθητές.
Συνήθη λάθη που πρέπει να αποφεύγουμε
- Λάθος ευθυγράμμιση. Αν οι μονάδες δεν είναι ακριβώς κάτω από τις μονάδες, όλη η πράξη βγαίνει λάθος.
- Ξέχασμα κρατουμένου. Στην πρόσθεση, όταν μια στήλη ξεπερνά το 9, το κρατούμενο πρέπει οπωσδήποτε να προστεθεί στην επόμενη στήλη.
- Ξέχασμα δανεικού. Στην αφαίρεση, αν δανειστούμε από μια στήλη, πρέπει να θυμηθούμε ότι εκείνη η στήλη έμεινε με 1 λιγότερο.
Ανακεφαλαίωση
Η κάθετη πρόσθεση και αφαίρεση με μεγάλους αριθμούς δουλεύουν με τον ίδιο τρόπο όπως με μικρότερους: ξεκινάμε πάντα από τις μονάδες και προχωράμε προς τα αριστερά, χρησιμοποιώντας κρατούμενο στην πρόσθεση και δανεικό στην αφαίρεση όταν χρειάζεται. Η αφαίρεση ελέγχεται πάντα με την αντίστροφη πρόσθεση, και η στρογγυλοποίηση βοηθάει σε γρήγορους νοερούς υπολογισμούς.