Κεφάλαιο 10°: Αφαιρέσεις διψήφιων και τριψήφιων αριθμών ➖
Σε αυτό το κεφάλαιο θα μάθουμε την αφαίρεση με διψήφιους και τριψήφιους αριθμούς — νοερά, κάθετα, και με δανεικό. 💡
🏀 Δραστηριότητα 1: Απλή αφαίρεση
Η Μαρία έχει 76 αυτοκόλλητα. Δίνει στην αδελφή της 35 αυτοκόλλητα.
❓ Πόσα αυτοκόλλητα της μένουν;
3 τρόποι να το λύσουμε:
1️⃣ Νοερά (όπως η Κορίνα)
«Αναλύω το 35 σε 30 και 5. Από το 76 αφαιρώ το 30 και έχω 46. Μετά αφαιρώ το 5 και μένει 41.»
2️⃣ Κάθετα (όπως ο Πυθαγόρας)
7 6 - 3 5 ───── 4 1
- Μονάδες:
- Δεκάδες:
3️⃣ Οριζόντια (όπως η Υπατία)
📚 Μαθαίνω: Οι όροι της αφαίρεσης
Σε μια αφαίρεση, για παράδειγμα :
- Το 76 λέγεται μειωτέος
- Το 35 λέγεται αφαιρετέος
- Το 41 λέγεται διαφορά
🔑 Δραστηριότητα 2: Αφαίρεση με δανεικό
Ο Νίκος έχει 52 βόλους και χάνει 27.
❓ Πόσοι βόλοι του μένουν;
Αν δοκιμάσεις κάθετα:
5 2 - 2 7
Πρόβλημα! Στις μονάδες: δεν γίνεται! 😮 Το 2 είναι μικρότερο από το 7.
💡 Λύση: Δανειζόμαστε!
- Δανειζόμαστε 1 δεκάδα από τη στήλη των δεκάδων
- Η δεκάδα γίνεται 10 μονάδες, που προστίθενται στις μονάδες
- Οι δεκάδες μειώνονται κατά 1
Βήμα-βήμα:
Βήμα 1: Δανειζόμαστε 1 δεκάδα από το 5. Έτσι οι δεκάδες γίνονται 4, και οι μονάδες γίνονται .
Βήμα 2: Μονάδες:
Βήμα 3: Δεκάδες:
✏️ Ας εξασκηθούμε!
| Αφαίρεση | Λύση βήμα-βήμα | Αποτέλεσμα |
|---|---|---|
| 85 - 32 | Μ: 5-2=3. Δ: 8-3=5 | 53 |
| 74 - 28 | Δανεικό! Μ: 14-8=6. Δ: 6-2=4 | 46 |
| 90 - 45 | Δανεικό! Μ: 10-5=5. Δ: 8-4=4 | 45 |
| 100 - 37 | Διπλό δανεικό! | 63 |
Αφαίρεση τριψήφιων αριθμών
Παράδειγμα:
Βήμα 1: Μονάδες: δεν γίνεται! Δανεικό από δεκάδες.
- Δεκάδες: 6 → 5, Μονάδες: 3 → 13
- ✅
Βήμα 2: Δεκάδες: ✅
Βήμα 3: Εκατοντάδες: ✅
🔄 Επαλήθευση της αφαίρεσης
Κάνε πρόσθεση αντί για αφαίρεση!
Αν , τότε πρέπει να ισχύει: ✅
⚠️ Συχνά λάθη
-
Ξεχνάμε το δανεικό: Αν πήραμε δανεικό από τη στήλη δεκάδων, μη ξεχάσεις να μειώσεις τον αριθμό των δεκάδων κατά 1!
-
Αντιστρέφουμε την αφαίρεση: Η αφαίρεση ΔΕΝ είναι αντιμεταθετική! Δηλαδή το δεν δίνει το ίδιο με το . Πάντα αφαιρούμε τον μικρότερο από τον μεγαλύτερο.
🎯 Τι έμαθα σε αυτό το κεφάλαιο
- ➖ Μπορώ να αφαιρώ διψήφιους και τριψήφιους με 3 τρόπους: νοερά, κάθετα, οριζόντια
- 📝 Οι όροι της αφαίρεσης: μειωτέος - αφαιρετέος = διαφορά
- 🔑 Όταν οι μονάδες δεν φτάνουν, παίρνω δανεικό από τις δεκάδες (1 δεκάδα = 10 μονάδες)
- ✅ Ελέγχω με πρόσθεση: διαφορά + αφαιρετέος = μειωτέος
- ⚠️ Η αφαίρεση δεν είναι αντιμεταθετική!