Θουκυδίδου Ιστορίαι — Βιβλίο 6ο, Κεφάλαιο 32, §1-2 📜
[1] Ἐπειδὴ δὲ αἱ νῆες πλήρεις ἦσαν καὶ ἐσέκειτο πάντα ἤδη ὅσα ἔχοντες ἔμελλον ἀνάξεσθαι, τῇ μὲν σάλπιγγι σιωπὴ ὑπεσημάνθη, εὐχὰς δὲ τὰς νομιζομένας πρὸ τῆς ἀναγωγῆς οὐ κατὰ ναῦν ἑκάστην, ξύμπαντες δὲ ὑπὸ κήρυκος ἐποιοῦντο, κρατῆράς τε κεράσαντες παρ᾽ ἅπαν τὸ στράτευμα καὶ ἐκπώμασι χρυσοῖς τε καὶ ἀργυροῖς οἵ τε ἐπιβάται καὶ οἱ ἄρχοντες σπένδοντες.
[2] Ξυνεπηύχοντο δὲ καὶ ὁ ἄλλος ὅμιλος ὁ ἐκ τῆς γῆς τῶν τε πολιτῶν καὶ εἴ τις ἄλλος εὔνους παρῆν σφίσιν. Παιανίσαντες δὲ καὶ τελεώσαντες τὰς σπονδὰς ἀνήγοντο, καὶ ἐπὶ κέρως τὸ πρῶτον ἐκπλεύσαντες ἅμιλλαν ἤδη μέχρι Αἰγίνης ἐποιοῦντο. Καὶ οἱ μὲν ἐς τὴν Κέρκυραν, ἔνθαπερ καὶ τὸ ἄλλο στράτευμα τῶν ξυμμάχων ξυνελέγετο ἠπείγοντο ἀφικέσθαι.
Ερμηνευτικά σχόλια
Η αναχώρηση των πλοίων περιγράφεται με έντονη παραστατικότητα: ο υποβλητικός ήχος της σάλπιγγας, η απόλυτη ησυχία, η φωνή του κήρυκα, τα χρυσά και ασημένια κύπελλα, το πλήθος στην ακτή. Ύστερα ο θριαμβευτικός παιάνας και η εκκίνηση, με τα πληρώματα να συναγωνίζονται σε επιδεξιότητα και ταχύτητα ως την Αίγινα — όσο δηλαδή μπορούσε να τα παρακολουθήσει το πλήθος από το λιμάνι του Πειραιά. Εικόνα δύναμης, αυτοπεποίθησης, μεγαλείου.
Η θαλάσσια διαδρομή από την Κέρκυρα προς την Ιαπυγία ήταν το βορειότερο σύνορο ανάμεσα στον ελλαδικό χώρο και την ιταλική χερσόνησο, και στη διάρκειά της τα πλοία δεν έβλεπαν καθόλου στεριά. Το πλεονέκτημά της ήταν η συγκριτική συντομία της σε σχέση με άλλους θαλάσσιους δρόμους προς την Ιταλία και τη Σικελία. Γι' αυτό και σε αυτόν τον «τελευταίο σταθμό» βιάζονταν να φτάσουν οι αθηναϊκές τριήρεις.