Περίληψη §1-15 — Ο Λύσανδρος και η προετοιμασία της τελικής σύγκρουσης ⚓
Το πρώτο βιβλίο των Ελληνικών καταγράφει την τελευταία περίοδο του Πελοποννησιακού πολέμου (411-406 π.Χ.), που κορυφώνεται με τη ναυμαχία στις Αργινούσες και τη νίκη του αθηναϊκού στόλου. Το δεύτερο βιβλίο, με τέσσερα κεφάλαια, ξεκινά αμέσως μετά, το 405 π.Χ.: ο σπαρτιατικός στρατός αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες συντήρησης στη Χίο, και ο Λύσανδρος αναλαμβάνει για δεύτερη φορά τη διοίκηση του στόλου — κάτι ασυνήθιστο για τους Λακεδαιμονίους, που δείχνει πόσο μεγάλη ήταν η ανάγκη για έμπειρη ηγεσία.
Οι νέοι σύμμαχοι των Λακεδαιμονίων εμπιστεύονται απόλυτα τον Λύσανδρο, χάρη στη φήμη και την ικανότητά του — μια εμπιστοσύνη πολύτιμη τη στιγμή που η έκβαση του πολέμου παρέμενε αβέβαιη. Αξιοποιώντας το κύρος του, ο Λύσανδρος διαπραγματεύεται προσωπικά με τον Κύρο, γιο του βασιλιά της Περσίας, και εξασφαλίζει σταθερή οικονομική βοήθεια για τη Σπάρτη και το πολεμικό της πρόγραμμα — βοήθεια απαραίτητη για τη συντήρηση πλοίων και πληρωμάτων, εκεί όπου η Αθήνα δεν διέθετε αντίστοιχο εξωτερικό χρηματοδότη.
Καθώς οι δύο πλευρές προετοιμάζονται για την τελική αναμέτρηση, ο σπαρτιατικός στόλος εδρεύει στην Έφεσο, ενώ ο αθηναϊκός στη Σάμο — δύο σημεία στο ανατολικό Αιγαίο πολύ κοντά μεταξύ τους, όπου διασταυρώνονταν τα συμφέροντα Ελλήνων και Περσών.
Η ναυμαχία στις Αργινούσες (406 π.Χ.) ανήκει ακόμη στο πρώτο βιβλίο και προηγείται χρονολογικά· οι δυσκολίες στη Χίο και η επάνοδος του Λυσάνδρου (405 π.Χ.) ανοίγουν το δεύτερο βιβλίο, αμέσως μετά.