Γλώσσα και Ύφος του Θουκυδίδη 📜
Ο Θουκυδίδης γράφει στην αρχαία αττική διάλεκτο του 5ου αιώνα π.Χ., με αρκετά αρχαϊκά γλωσσικά στοιχεία: τύπους όπως ἐς (αντί εἰς), ξὺν (αντί σύν) και σσ (αντί ττ), καθώς και λέξεις σαν το αἰεί (αντί αεί). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η χρήση γνωστών λέξεων με σπάνιες σημασίες — όπως το οἰκήτωρ, που στο έργο του σημαίνει «άποικος» και όχι «κάτοικος». Αυτή η αττική λόγια παράδοση κράτησε ζωντανή ως γλώσσα της ιστοριογραφίας για αιώνες, μέχρι την Άλωση της Κωνσταντινούπολης.
Το ύφος του είναι πυκνό, σύνθετο και απαιτητικό. Ο ιστορικός προτιμά το ουδέτερο πληθυντικού αντί επιρρήματος (π.χ. ὁμοῖα = ομοίως) και το ουδέτερο επιθέτου αντί αφηρημένου ουσιαστικού (π.χ. εὔδαιμον = ευδαιμονία), σχηματίζει σύνθετα ρήματα με δύο ή τρεις προθέσεις και συσσωρεύει αιτιολογικές προτάσεις για να φωτίσει σε βάθος τα αίτια των γεγονότων. Χρησιμοποιεί επίσης παράλληλες κατασκευές, ομοιοτέλευτα και συνεχείς αντιθέσεις ως εργαλείο ανάλυσης.
Η γλωσσική πυκνότητα του Θουκυδίδη δεν είναι στολίδι — είναι εργαλείο σκέψης: κάθε σύνθετος τύπος και κάθε αντίθεση υπηρετούν την προσπάθειά του να αναλύσει τα αίτια των γεγονότων όσο πιο ακριβώς γίνεται.