📖 Κείμενο 9: [Ο διωγμός των Εβραίων της Θεσσαλονίκης]
Οι τίτλοι σε αγκύλη είναι επιλογή της συγγραφικής ομάδας.
Η Θεσσαλονίκη, το όμορφο αυτό λουλούδι των Βαλκανίων, που το ένα τέταρτο του πληθυσμού της ήταν εβραϊκό και λάμπρυνε με την εξέχουσα κουλτούρα του την πόλη, θα γινόταν «Juderein» (Γιουντεράιν: καθαρή από Εβραίους), όπως και όλες οι άλλες πόλεις, όπου πατούσαν οι δαίμονες του σημαδεμένου αιώνα. Τα εβραϊκά μαγαζιά με τις αναρτημένες επιγραφές στα λαντίνο, στα εβραϊκά και στα ελληνικά, που έδιναν στη «Νύμφη του βορρά» έναν κοσμοπολίτικο αέρα προόδου και ευρωπαϊκού προχωρημένου εμπορίου και που, όταν έκλειναν το Σάββατο, την ερήμωναν, θα έκλειναν για πάντα σφραγίζοντας και την επί πέντε αιώνες άνοιξή της. Οι απόγονοι των κυνηγημένων της Βαρκελώνης, της Μαδρίτης, της Σεγκόβια, της Αλικάντε, της Κόρδοβα και του Τολέδο, που οι πρόγονοί τους είχαν βρει κάτω από το γελαστό ουρανό της πόλης τις αλκυονίδες μέρες που ζητούσε η ψυχή τους για να γλυκάνει και να ζεσταθεί, και που είχαν χτίσει εκεί τη ζωή τους από την αρχή, όπως ο καλός χτίστης το σπίτι του, ξεριζώθηκαν οριστικά.
Κατά τη γερμανική κατοχή (1941-1944), η εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης — μία από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη, με ρίζες 5 αιώνων — καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς. Περίπου 50.000 Εβραίοι μεταφέρθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
📝 Πηγή: Νίνα Κοκκαλίδου-Ναχμία, Ρέινα Ζιλμπέρτα, Ένα παιδί στο γκέτο της Θεσσαλονίκης, εκδ. Ωκεανίδα, 1996