- Θεωρία
📖 Κείμενο 6: Ο μπαμπάς ο πόλεμος
ΧΑΡΗΣ: Είπες να ησυχάσω, από τι να ησυχάσεις;
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ: Απ' όλους αυτούς!…
ΧΑΡΗΣ: Τι σου κάνουνε;
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ: Αν δεν τους χτυπήσω πρώτος εγώ, θα με χτυπήσουν αυτοί! Μπορώ να ζω σ' αυτή τη μαρτυρική αγωνία ; Αντί να τρέμω εγώ τους άλλους, δεν είναι πιο καλά να τρέμουν οι άλλοι εμένα;…
ΧΑΡΗΣ: Στάσου όπως είσαι, μην κουνηθείς καθόλου… Στο δεξί σου μάτι πεταρίζει η ανασφάλεια, στ' αριστερό γυαλίζει η μοχθηρία … με το δεξί τρέμεις, με τ' αριστερό σφάζεις… Το δεξί σου αυτί ψάχνει στο άπειρο, τ' αριστερό έχει μαραθεί από καθολική έλλειψη εμπιστοσύνης!… Έλα τώρα να δεις πόσο σεβάστηκα την αλήθεια!… Και σε ρωτώ! Είναι δίκαιο, επειδή γεννήθηκες δειλός, να χαλάς την ησυχία της πλάσης ;
Ο Καμπανέλλης μέσα από τον θεατρικό διάλογο αναδεικνύει πώς ο φόβος και η ανασφάλεια μπορούν να οδηγήσουν στην επιθετικότητα. Ο Δημήτριος αντιπροσωπεύει τη λογική του «πόλεμου» — χτύπα πριν σε χτυπήσουν — ενώ ο Χαρής αποκαλύπτει ότι πίσω από αυτή τη στάση κρύβεται η δειλία.
Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης γνώρισε τον πόλεμο από πρώτο χέρι: το 1942 συνελήφθη από τους Γερμανούς και κρατήθηκε ως το 1945 στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μαουτχάουζεν. Η εμπειρία αυτή στάθηκε αφορμή για να γράψει αργότερα έργα που καταγγέλλουν τη βία και τον φόβο που γεννά ο πόλεμος — θέματα που συναντάμε και σ' αυτόν τον διάλογο.
📝 Πηγή: Ιάκωβος Καμπανέλλης, Θέατρο, τόμος Γ΄, Ο μπαμπάς ο πόλεμος, εκδ. Κέδρος, 1981