📖 Κείμενο 3: [Η ελληνική κοινωνία αλλάζει] 🌍
Οι τίτλοι σε αγκύλη είναι επιλογή της συγγραφικής ομάδας.
Πριν από μία δεκαετία περίπου η Ελλάδα έδινε την εντύπωση ενός ενιαίου, ομοιογενούς έθνους, όπου η παρουσία των διαφορετικών (ως προς το χρώμα, τη γλώσσα, τη θρησκεία, την κουλτούρα) ήταν σποραδική ή περιχαρακωμένη σε απομακρυσμένες, συνοριακές περιοχές. Ακόμα και σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο, όπως η Αθήνα, οι περισσότεροι ξένοι έμοιαζαν να είναι οι τουρίστες που κάθε καλοκαίρι προτιμούσαν τον ήλιο και τη θάλασσα της Μεσογείου για τις διακοπές τους.
Ταυτόχρονα οι Έλληνες ήταν ένας λαός μεταναστών. Σε όλο τον 20ό αιώνα η μετανάστευση προς τη Δύση αποτελούσε βασικό στοιχείο της ελληνικής δημογραφικής κίνησης.
Οι ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Ευρώπη και στα Βαλκάνια τις τελευταίες δύο δεκαετίες έκαναν την Ελλάδα χώρα υποδοχής μαζικού ρεύματος μεταναστών.
Η ενεργή παρουσία των μειονοτήτων στην ελληνική κοινωνία διατάραξε λοιπόν τα τελευταία χρόνια την ως τότε κυρίαρχη εικόνα της αρμονικής εθνικής ομοιογένειας και έθεσε επιτακτικά πλέον το ζήτημα της συνύπαρξης διαφορετικών εθνοπολιτισμικών ομάδων.
Τα παιδιά στο σχολείο καλούνται να μάθουν να ξεχωρίζουν τα κοινά στοιχεία που έχουν μεταξύ τους κουλτούρες που στην πρώτη ματιά μοιάζουν διαφορετικές, να εκτιμούν την αξία άλλων πολιτισμών εκτός από το δικό τους, να αναγνωρίζουν την ετερογένεια, και όχι την ομοιογένεια, ως βασικό χαρακτηριστικό των σύγχρονων κοινωνιών.
Μην μπερδεύεις τους δύο όρους: ομοιογένεια σημαίνει ότι μια κοινωνία αποτελείται από όμοια στοιχεία (π.χ. ίδια γλώσσα, θρησκεία), ενώ ετερογένεια σημαίνει ότι αποτελείται από διαφορετικά στοιχεία. Το κείμενο υποστηρίζει ότι η ετερογένεια, όχι η ομοιογένεια, είναι το χαρακτηριστικό των σύγχρονων κοινωνιών.
Πριν γίνει χώρα υποδοχής μεταναστών, η Ελλάδα ήταν για δεκαετίες χώρα αποστολής μεταναστών: εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες μετανάστευσαν τον 20ό αιώνα προς τη Δυτική Ευρώπη, την Αμερική και την Αυστραλία αναζητώντας καλύτερη ζωή.
📝 Πηγή: Χριστίνα Κουλούρη, «Η ισχύς της πλειονότητας και τα δικαιώματα των "ολίγων"», εφημ. ΤΟ ΒΗΜΑ, 1998 (διασκευή)