Οι τύποι της μετοχής ✍️

Η μετοχή στα νέα ελληνικά σχηματίζεται με συγκεκριμένες καταλήξεις, ανάλογα με τη φωνή και τον χρόνο του ρήματος από το οποίο προέρχεται. Οι πιο συχνοί τύποι είναι δύο: η μετοχή του ενεργητικού ενεστώτα και η μετοχή του παθητικού παρακειμένου.

Η μετοχή του ενεργητικού ενεστώτα

Σχηματίζεται από ρήματα ενεργητικής φωνής και έχει δύο δυνατές καταλήξεις, ανάλογα με το πού πέφτει ο τόνος:

• -οντας, όταν τονίζεται στην προπαραλήγουσα — π.χ. τρέχοντας, παίζοντας
• -ώντας, όταν τονίζεται στην παραλήγουσα — π.χ. γεννώντας, μιλώντας

Η μετοχή αυτή είναι άκλιτη — δεν αλλάζει καθόλου μορφή, ανεξάρτητα από το γένος, τον αριθμό ή την πτώση του υποκειμένου. Λειτουργεί μέσα στην πρόταση ως επίρρημα, προσδιορίζοντας το ρήμα.

Η μετοχή του παθητικού παρακειμένου

Σχηματίζεται από ρήματα παθητικής φωνής και έχει κατάληξη -μένος, -μένη, -μένο — π.χ. χαμένος, φωτισμένο, κλεισμένη.

Σε αντίθεση με την προηγούμενη, η μετοχή αυτή είναι κλιτή: έχει τρία γένη και δύο αριθμούς, ακριβώς όπως ένα επίθετο, και συμφωνεί με το ουσιαστικό που προσδιορίζει. Λειτουργεί μέσα στην πρόταση ως επίθετο.

Ένας σπανιότερος τύπος: η μετοχή του παθητικού ενεστώτα

Πιο σπάνια, απαντά και η μετοχή του ενεστώτα της παθητικής φωνής, με τρεις δυνατές καταλήξεις:

Όπως και η μετοχή του παθητικού παρακειμένου, είναι κλιτή, με τρία γένη και δύο αριθμούς.

Συγκεντρωτικός πίνακας