🤔 Τι είμαστε;
Το κείμενο αυτό δεν είναι γραπτό, αλλά ένα κόμικ — μια εικονογραφημένη ιστορία σε καρέ, χωρίς λόγια. Πρωταγωνίστρια είναι η Μαφάλντα, ο πιο γνωστός χαρακτήρας του Αργεντινού σκιτσογράφου Quino, ένα κοριτσάκι που σχολιάζει με παιδική αμεσότητα και χιούμορ σοβαρά ζητήματα του κόσμου των μεγάλων.
Τι δείχνουν οι εικόνες
Στα πρώτα καρέ η Μαφάλντα παρακολουθεί κάτι στην τηλεόραση που την ενοχλεί ή την εκνευρίζει, και αντιδρά κλείνοντάς την με θυμό — μια πράξη μικρής εξέγερσης απέναντι σε ό,τι της προσφέρει η οθόνη.
Το ότι το κόμικ δεν χρησιμοποιεί καθόλου λόγια δεν είναι τυχαίο: δείχνει πως ένα μήνυμα μπορεί να περάσει εξίσου δυνατά μέσα από τη σύνθεση των εικόνων και την αντίθεσή τους, χωρίς να χρειάζεται ούτε μία λέξη.
Στο τελευταίο καρέ, όμως, η Μαφάλντα δεν αντέχει την απουσία της τηλεόρασης για πολύ και την ξανανοίγει, σχεδόν αντανακλαστικά, χωρίς να το σκεφτεί συνειδητά.
Το μήνυμα του τίτλου
Η αντίθεση ανάμεσα στο κλείσιμο από θυμό και στο άμεσο ξανάνοιγμα είναι η ουσία του κόμικ: σχολιάζει με χιούμορ τη σχέση εξάρτησης που αναπτύσσουμε με την τηλεόραση. Ακόμα κι όταν μας ενοχλεί ή μας απογοητεύει αυτό που δείχνει, δεν καταφέρνουμε εύκολα να αποκολληθούμε από αυτήν.
Ο τίτλος «Τι είμαστε;» θέτει ευθέως το ερώτημα: είμαστε κριτικοί πολίτες που ελέγχουν συνειδητά τη σχέση τους με την τηλεόραση, ή αβούλοι καταναλωτές εικόνων που επιστρέφουν σε αυτήν χωρίς αντίσταση;
Η Μαφάλντα δεν κλείνει την τηλεόραση επειδή δεν τη νοιάζει τι δείχνει· την κλείνει ακριβώς επειδή αντιδρά σε αυτό. Το πρόβλημα που δείχνει το κόμικ δεν είναι η αδιαφορία, αλλά η αδυναμία να μείνουμε σταθεροί στην αντίδρασή μας.
Quino, Μαφάλντα, αρ. 12, μτφρ. Κατερίνα Χριστοδούλου, εκδ. Ars Longa, 1989