Πως ενα συκο σταθηκε αφορμη να καταστραφει η Καρχηδονα
Κειμενο
Cato attulit quodam die in curiam ficum praecocem ex Carthagine ostendensque patribus «Interrogo vos» inquit «quando hanc ficum decerptam esse putetis ex arbore». Cum omnes recentem esse dixissent, «Atqui ante tertium diem » inquit «scitote decerptam esse Carthagine. Tam prope a muris habemus hostem! Itaque cavete periculum, tutamini patriam. Opibus urbis nolite confidere. Fiduciam, quae nimia vobis est, deponite. Neminem credideritis patriae consulturum esse, nisi vos ipsi patriae consulueritis. Mementote rem publicam in extremo discrimine quondam fuisse! Statimque sumptum est Punicum bellum tertium, quo Carthago deleta est.
Μεταφραση
Καποια μερα ο Κατωνας εφερε στη Συγκλητο ενα συκο πρωιμο απο την Καρχηδονα και δειχνοντας το στους Συγκλητικους ειπε: «Σας ρωτω (να μου πειτε), ποτε νομιζετε πως το συκο αυτο κοπηκε απο το δεντρο;». Οταν ολοι απαντησαν πως ηταν φρεσκο, αυτος συνεχισε: «Κι ομως, μαθετε πως κοπηκε στην Καρχηδονα πριν τρεις μερες. Τοσο κοντα στα τειχη μας εχουμε τον εχθρο! Φυλαχτειτε λοιπον απο τον κινδυνο και προστατευστε την πατριδα. Μη στηριζεστε στις δυναμεις της Ρωμης. Να αποβαλετε την υπερβολικη σας αυτοπεποιθηση. Μη πιστεψετε πως θα ενδιαφερθει κανεις για την πατριδα, αν εσεις οι ιδιοι δε φροντισετε γι' αυτην. Θυμηθειτε πως καποτε η πατριδα μας βρεθηκε στον εσχατο κινδυνο!» Κι αμεσως (οι Ρωμαιοι) ξεκινησαν τον τριτο Καρχηδονιακο πολεμο, που στη διαρκεια του καταστραφηκε η Καρχηδονα.