Ακριτικά τραγούδια — Ο αιχμάλωτον ⚔️
Το τραγούδι είναι ποντιακή παραλλαγή του γνωστού ακριτικού τραγουδιού των γιων του Ανδρόνικου, πιο γνήσιο από τις άλλες και πιο κοντά στο αρχέτυπο τραγούδι, όπως σημειώνει ο Ν. Πολίτης.
Το τραγούδι 🎶
Σ' εμίρ Αλή τα σύνορα, σ' εμίρ Αλή τα κάστρα
επάτνανε τα μονοπάτια ντ', εδέρνανε τ' αλώνια.
Κι ο εμίρ Αλής έμποδος εσκλάβωσε γυναίκα.
Πεσλέεβεν κι εμέγαλνεν κι εταντάνιζέν 'τον.
— «Σαν γίνεσαι, μωρ' παιδί, θα πάρω σε κι αράεβα». 🏰
Κι ο νέον εγνέφιξεν κι εσέβεν στη Δενήν.
Πολλά 'κλαψεν, πολλά 'θρηνεν κι ηύρεν τον πατέρα ντ'.
— «Πατέρα, πάρεγκα σου κάθουμ' κι 'κι κρούεις μου ερώτα;»
— «Στα, τέκνον, στα, τέκνον, ντο κι εγνώρτσα σε.
Πάρεγκα σ' εκάθουμ' κι 'κι ντούνα σε ερώτα;»
Κι εσέβεν κάθα στα βαθιά κι επέντεσεν τον αδελφόν ατ'.
— «Εσύ πουθέν εν, πουθέν πας;»
— «Πάω και γυρεύω τον αδελφόν μ', τον αίμαν τση καρδί' μ'».
— «Κι εγώ τον αδελφόν μου πάω και γυρεύω».
Εσύρανε μουστουνίας κι εθαμπούρωσαν τα μάτια.
— «Στα, αδελφέ, στα, αδελφέ, ντο χτέθα ένα σ'μάδιν».
— «Κι εγώ χτέθα 'ναν σ'μάδιν κι εγνώρτσα ντο αδελφόν μ' εν».
Εσέβαν κάθα στα βαθιά κι επέντεσαν τον εμίρ.
— «Κρούτε, καλλίον κρούτε τα τύμπανα σας!»
— «Εμείν τα τύμπανα ντ' εμουν 'κι κρούγ'νε τ' άφνα 'κι βγαίν'». 💨
Εσέβαν μέσα κι εχτυπούσαν κι εσκότωσαν τους πάντας.
Τον εμίρ' Αλή 'κι σκότωσαν ντο πεσλέεβεν ατουνούς.
Κι η γούλα ντ' αίμαν εγέντονε κι η γης αίμαν εγέντον.
- επάτνανε: πατούσαν
- έμποδος: έγκυος
- πεσλέεβεν: έτρεφε
- ταντανίζω: κάνω το μωρό να χοροπηδά στα γόνατα
- γίνεσαι: μεγαλώσεις
- Δενής: θάλασσα
- κάθα: κάτω
- ντο: που
- επέντεσεν: συνάντησε
- εν: είναι
- 'κι: δεν
- μουστουνίας: γροθιές
- εγνέφιξεν: ξύπνησε
- στα: στάσου, σταμάτα
- χτέθα: απόκτησα
- πάρεγκα: αντίκρυ
- ντούνα: χτυπούσα, νικούσα
- γούλα: λαιμός
- εθαμπούρωσαν: θόλωσαν
- άφνα: άχνα, ατμός
- καλλίον: καλύτερα