1. Κείμενο
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα την Αφροδίτη». Σου το εξηγεί αμέσως.

Ακριτικά τραγούδια — Ο αιχμάλωτον ⚔️

Το τραγούδι είναι ποντιακή παραλλαγή του γνωστού ακριτικού τραγουδιού των γιων του Ανδρόνικου, πιο γνήσιο από τις άλλες και πιο κοντά στο αρχέτυπο τραγούδι, όπως σημειώνει ο Ν. Πολίτης.


Το τραγούδι 🎶

Σ' εμίρ Αλή τα σύνορα, σ' εμίρ Αλή τα κάστρα
επάτνανε τα μονοπάτια ντ', εδέρνανε τ' αλώνια.
Κι ο εμίρ Αλής έμποδος εσκλάβωσε γυναίκα.
Πεσλέεβεν κι εμέγαλνεν κι εταντάνιζέν 'τον.
— «Σαν γίνεσαι, μωρ' παιδί, θα πάρω σε κι αράεβα». 🏰

Κι ο νέον εγνέφιξεν κι εσέβεν στη Δενήν.
Πολλά 'κλαψεν, πολλά 'θρηνεν κι ηύρεν τον πατέρα ντ'.
— «Πατέρα, πάρεγκα σου κάθουμ' κι 'κι κρούεις μου ερώτα;»
— «Στα, τέκνον, στα, τέκνον, ντο κι εγνώρτσα σε.
Πάρεγκα σ' εκάθουμ' κι 'κι ντούνα σε ερώτα;»


Κι εσέβεν κάθα στα βαθιά κι επέντεσεν τον αδελφόν ατ'.
— «Εσύ πουθέν εν, πουθέν πας;»
— «Πάω και γυρεύω τον αδελφόν μ', τον αίμαν τση καρδί' μ'».
— «Κι εγώ τον αδελφόν μου πάω και γυρεύω».
Εσύρανε μουστουνίας κι εθαμπούρωσαν τα μάτια.

— «Στα, αδελφέ, στα, αδελφέ, ντο χτέθα ένα σ'μάδιν».
— «Κι εγώ χτέθα 'ναν σ'μάδιν κι εγνώρτσα ντο αδελφόν μ' εν».


Εσέβαν κάθα στα βαθιά κι επέντεσαν τον εμίρ.
— «Κρούτε, καλλίον κρούτε τα τύμπανα σας!»
— «Εμείν τα τύμπανα ντ' εμουν 'κι κρούγ'νε τ' άφνα 'κι βγαίν'». 💨

Εσέβαν μέσα κι εχτυπούσαν κι εσκότωσαν τους πάντας.
Τον εμίρ' Αλή 'κι σκότωσαν ντο πεσλέεβεν ατουνούς.
Κι η γούλα ντ' αίμαν εγέντονε κι η γης αίμαν εγέντον.


Γλωσσάρι 📖
  • επάτνανε: πατούσαν
  • έμποδος: έγκυος
  • πεσλέεβεν: έτρεφε
  • ταντανίζω: κάνω το μωρό να χοροπηδά στα γόνατα
  • γίνεσαι: μεγαλώσεις
  • Δενής: θάλασσα
  • κάθα: κάτω
  • ντο: που
  • επέντεσεν: συνάντησε
  • εν: είναι
  • 'κι: δεν
  • μουστουνίας: γροθιές
  • εγνέφιξεν: ξύπνησε
  • στα: στάσου, σταμάτα
  • χτέθα: απόκτησα
  • πάρεγκα: αντίκρυ
  • ντούνα: χτυπούσα, νικούσα
  • γούλα: λαιμός
  • εθαμπούρωσαν: θόλωσαν
  • άφνα: άχνα, ατμός
  • καλλίον: καλύτερα