Γ΄ Επεισόδιο στ. 1286-1424 🎭

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Σε χαιρετάω μνήμα του πατέρα·
γι' αυτόν το λόγο σ' έθαψα, Πρωτέα,
ο Θεοκλύμενος εγώ ο βλαστός σου,
στο ξέπορτο κοντά, να σου μιλάω
βγαίνοντας είτε μπαίνοντας στο σπίτι.
Δούλοι, τους σκύλους πάρτε στο παλάτι
και τις παγίδες τούτες για τ' αγρίμια.
Με τον εαυτό μου έχω πολύ θυμώσει.
Τους κακούς δίχως τιμωρία ν' αφήσω;

Να, κάποιος Έλληνας, μου είπαν, ήρθε
στον τόπο κι οι φρουροί δεν τον ενιώσαν·
κατάσκοπος; Ή θέλει την Ελένη
ν' αρπάξει; Άμα τον πιάσω, θα πεθάνει.
Άα!
Όλα τελειώσαν, φαίνεται· έχει αφήσει
τον τάφο η Τυνδαρίδα, πάει την πήραν.
Έε, τις αμπάρες βγάλτε· σκλάβοι, ανοίχτε
γοργά τους στάβλους, φέρτε τ' άρματα έξω,
μήπως, γιατί ξαστόχησα, ξεφύγει
κρυφά απ' τη χώρα η ποθητή γυναίκα.

Άα, σταματήστε· εδώ μπροστά μας είναι,
δεν έφυγαν αυτοί που κυνηγάμε.
Γιατί φόρεσες μαύρα, τα μαλλιά σου
γιατί έκοψες, Ελένη, γιατί τρέχουν
τα δάκρυα στην όψη σου απ' το κλάμα;

Όνειρα μη σε τρόμαξαν το βράδυ,
χρησμούς κακούς σου δώσανε στο σπίτι
κι έχεις παραλοΐσει από τη θλίψη;

---

ΕΛΕΝΗ

Αφέντη, --τώρα πια έτσι θα σε λέω--
πέθανα, δεν υπάρχω κι όλα πάνε.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Τι τρέχει; Ποια σε βρήκε δυστυχία;

ΕΛΕΝΗ

Πώς να το πω; Ο Μενέλαός μου πάει.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Δε χαίρομαι γι' αυτά κι ας με συμφέρουν.
Πώς το 'μαθες; Σου το 'πε η Θεονόη;

ΕΛΕΝΗ

Κι αυτή και τούτος που είδε το χαμό του.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Ήρθε κανείς με ξάστερες ειδήσεις;

ΕΛΕΝΗ

Ναι· κι όπου λογιάζω αυτός ας φτάσει.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Πού είναι; Ποιος; Καθάρια πες να μάθω.

ΕΛΕΝΗ

Αυτός που 'χει ζαρώσει εκεί στον τάφο.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Ω! Απόλλωνα, κουρέλια η φορεσιά του.

ΕΛΕΝΗ

Κι ο άντρας μου τα ίδια θα φορούσε.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Ο τόπος του ποιος είναι; Πού έχει αράξει;

ΕΛΕΝΗ

Έλληνας, Αχαιός, του αντρός μου ναύτης.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Για του Μενέλαου το χαμό τι λέει;

ΕΛΕΝΗ

Τέλος φριχτό, τα κύματα τον πήραν.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Ταξίδευε σε θάλασσες βαρβάρων;

ΕΛΕΝΗ

Τσακίστηκε στα βράχια της Λιβύης.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Και πώς αυτός δε χάθηκε μαζί του;

ΕΛΕΝΗ

Οι ταπεινοί παρά οι τρανοί γλιτώνουν.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Του καραβιού πού να 'ναι τα συντρίμμια;

ΕΛΕΝΗ

Εκεί που αυτός κι όχι ο Μενέλαος να πνιγόταν.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Κείνος εχάθη. Με ποιο ήρθε αυτός καράβι;

ΕΛΕΝΗ

Τον πήραν κάποιοι ναύτες, όπως λέει.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Κι αυτή που αντί για σένα ήταν στην Τροία;

ΕΛΕΝΗ

Τον ίσκιο λες; Ψηλά στα ουράνια πήγε.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Πρίαμε, Τροία, του κάκου σάς χαλάσαν.

ΕΛΕΝΗ

Yπόφερα πολλά κι εγώ μαζί τους.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Τον άντρα σου τον έθαψαν ή όχι;

ΕΛΕΝΗ

Άταφος μένει· αχ! μαύρες συμφορές μου.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Γι' αυτό και τα ξανθά μαλλιά έχεις κόψει;

ΕΛΕΝΗ

Όπου κι αν είναι τώρα, τον πονάω.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Σωστά θρηνείς γι' αυτήν τη δυστυχία...

ΕΛΕΝΗ

Εύκολα ξεγελιέται η αδελφή σου;

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Όχι· κι εδώ στον τάφο ακόμη θα 'σαι;

ΕΛΕΝΗ

Τώρα που πέθανε, γιατί με περιπαίζεις;

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Πιστή μένεις σ' αυτόν και μ' αποφεύγεις.

ΕΛΕΝΗ

Τώρα όχι πια· το γάμο να ετοιμάσεις.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Άργησες να με στέρξεις, χαίρομαι όμως.

ΕΛΕΝΗ

Ας ξεχαστούνε τα παλιά. Θα κάνεις...

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Η χάρη θέλει αντίχαρη· τι πράγμα;

ΕΛΕΝΗ

μαζί μου τώρα ομόνοια και φιλία.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Πάει ο θυμός που σου είχα, είναι φευγάτος.

ΕΛΕΝΗ

Πέφτω στα γόνατά σου, αφού 'σαι φίλος.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Τι μου ζητάς, παρακαλώντας έτσι;

ΕΛΕΝΗ

Τον πεθαμένο άντρα μου να θάψω.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Τάφος χωρίς νεκρό; σκιά θα θάψεις;

ΕΛΕΝΗ

Συνήθεια των Ελλήνων, τον πνιγμένο...

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Είναι πολύ σοφοί σ' αυτά· τι κάνουν;

ΕΛΕΝΗ

σ' αδειανά πέπλα εντάφια τον κηδεύουν.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Στη χώρα μου όπου θες χτίσ' του έναν τάφο.

ΕΛΕΝΗ

Όσοι πνιγήκαν, δεν τους θάβουμε έτσι.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Μα τότε πώς; Δεν ξέρω τα έθιμά σας.

ΕΛΕΝΗ

Γι' αυτούς σκορπάμε δώρα μες στο κύμα.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Για το νεκρό τι θέλεις να σου δώσω;

ΕΛΕΝΗ

Τίποτα δε γνωρίζω, ετούτος ξέρει.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Μας έφερες καλό μαντάτο, ξένε.

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Μήτε για το νεκρό μήτε για μένα.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Πώς θάβετε τους θαλασσοπνιγμένους;

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Σύμφωνα με το βιος που 'χε καθένας.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Για χάρη της, ό,τι κι αν πεις, στο δίνω.

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Πρώτα για τους νεκρούς ένα σφαχτάρι.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Όποιο διαλέξεις ζώο, θα σου το δώσω.

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Εσύ να ορίσεις· δώσε μου ό,τι θέλεις.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Εδώ σφάζουμε εμείς άλογο ή ταύρο.

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Από καλή μονάχα να 'ναι ράτσα.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Πολλά μες στα κοπάδια μας υπάρχουν.

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Κι ένα αδειανό κρεβάτι με στρωσίδια.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Κι αυτό θα γίνει. Τι άλλο του προσφέρουν;

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Τον πόλεμο αγαπούσε, χάλκινα όπλα.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Αντάξια για του Πέλοπα το γένος.

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Κι όσους καλούς καρπούς η γη δωρίζει.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Λοιπόν; Πώς τα σκορπάτε μες στο κύμα;

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Καράβι θα χρειαστεί με λαμνοκόπους.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Και πόσο αλάργα απ' τη στεριά θα πάει;

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Όσο που τ' αφρονέρια του να βλέπεις.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Γιατί; Έτσι συνηθίζουν στην Ελλάδα;

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Για να μη βγει το μίασμα στ' ακρογιάλι.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Γρήγορο πλοίο φοινικικό θα δώσω.

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Σωστά θα τιμηθεί ο Μενέλαος έτσι.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Δίχως αυτήν εσύ δε φτάνεις τάχα;

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Μάνας το έργο αυτό, γυναίκας, τέκνου.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Πρέπει, όπως λες, αυτή να τόνε θάψει.

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Ασέβεια το νεκρό να μην τιμήσει.

ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ

Λοιπόν ας γίνει κι έτσι· θέλω να 'χω
γυναίκα ευλαβική. Μες στο παλάτι
πήγαινε εσύ και διάλεξε όσα πρέπει
δώρα για το νεκρό· δε θα σε στείλω
στη γη σου μ' αδειανά τα χέρια,
αν δώσεις
σωστή σ' αυτήν βοήθεια· μου 'χεις φέρει
καλά μαντάτα και γι' αυτό θα λάβεις,

αντί για τα κουρέλια, πλούσια ρούχα
και τροφές να γυρίσεις στην πατρίδα,
γιατί η κακομοιριά σου είναι μεγάλη.
Δυστυχισμένη εσύ, μην τυραννιέσαι
για κάτι αγιάτρευτο· ο Μενέλαος βρήκε
τη μοίρα του, οι νεκροί δεν ξαναζούνε.

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Στο χρέος σου, κυρά· από δω και πέρα
πρέπει τον πρώτο σου άντρα να ξεχάσεις
και ν' αγαπάς αυτόν που βλέπεις μπρος σου·
το πιο καλό είναι αυτό την ώρα τούτη.

Κι αν θα σωθώ και φτάσω στην Ελλάδα,
θα σβήσω την κακή σου φήμη, αν είσαι
φρόνιμη για τον άντρα σου γυναίκα.

ΕΛΕΝΗ

Θα γίνει αυτό· παράπονο δε θα 'χει·
και θα το δεις, αφού κοντά μου θα 'σαι.

Πήγαινε τώρα, δόλιε, μέσα, πλύσου
κι άλλαξε ρούχα. Σύντομα από μένα
θα ωφεληθείς και τότε προθυμία
θα δείξεις, βοηθώντας να προσφέρω
στο λατρευτό Μενέλαο όσα πρέπει.