1. Βασική Θεωρία
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα τον Σωκράτη». Σου το εξηγεί αμέσως.

🤔 Α΄ Επεισόδιο — 3η σκηνή (στ. 542-575): Η απορία του Μενέλαου

ΜΕΝΕΛΑΟΣ

Μα τι να πω; Καινούριες, πιο μεγάλες
κι από τις πρώτες συμφορές ακούω.
Ήρθα απ' την Τροία και φέρνω την Ελένη,
που μέσα στη σπηλιά καλά την κρύβω,
και τώρα μέσα εδώ στο σπίτι ετούτο
κάποια άλλη κατοικεί με τ' όνομά της.
Του Δία την είπε θυγατέρα. Μήπως
κανένας ζει στο Νείλο που τον κράζουν
Δία; Ένας μονάχα, αυτός στα ουράνια.
Yπάρχει Σπάρτη αλλού 'ξον από κείνη
πλάι στα καλάμια τα χλωρά του Ευρώτα;
Τυνδάρεω μονάχα ένα φωνάζουν.
Δεν ξέρω τι να πω. Δεύτερη υπάρχει
στον κόσμο Λακεδαίμονα; Άλλη Τροία;
Κι ωστόσο ναι, πολλοί στην οικουμένη
τα ίδια ονόματα έχουν, κι οι γυναίκες
κι οι πόλεις, καθώς φαίνεται. Δεν πρέπει
για τούτα ν' απορώ κι ούτε, από φόβο
στα λόγια της γριάς, θα φύγω· τόσο
σκληρή καρδιά κανείς δεν έχει, που, όταν
ακούσει πώς με λεν, να μη μου δώσει
λίγο ψωμί. Της Τροίας την ξακουσμένη
φωτιά γνωρίζουνε παντού κι εμένα,
το Μενέλαο, που την άναψα. Εδώ τώρα
θα καρτερώ το βασιλιά· δυο τρόπους
έχω να φυλαχτώ· σκληρός αν είναι,
θα τρέξω να κρυφτώ στο συντριμμένο
καράβι· αν όμως δείξει καλοσύνη,
βοήθεια του ζητάω στη συμφορά μου.
Χειρότερο κακό άλλο δεν υπάρχει
να ζητιανεύω εγώ ένας βασιλέας
απ' άλλον βασιλιά· το θέλ' η ανάγκη.
Πολύ σοφός –όχι δικός μου– λόγος·
η πιο μεγάλη δύναμή 'ναι η ανάγκη.

Το ήξερες; Μια «σοφή ρήση» δανεισμένη

Όταν ο Μενέλαος λέει «δεν είναι δικός μου λόγος», παραπέμπει σε ένα γνωμικό που κυκλοφορούσε ήδη στην εποχή του Ευριπίδη. Οι τραγικοί ποιητές έβαζαν συχνά στο στόμα των ηρώων τέτοιες γνωστές ρήσεις, σαν σύγχρονο απόφθεγμα, για να δώσουν στα λόγια τους πειστικότητα.