⚓ Α΄ Επεισόδιο — Σύνοψη

1η σκηνή (στ. 437-494)

Ο Μενέλαος εμφανίζεται ως ναυαγός σε άθλια κατάσταση. Σε έναν μονόλογο ανατρέχει στην καταγωγή του — από τον Πέλοπα μέσω του Ατρέα σε αυτόν και τον Αγαμέμνονα — εύχεται ο Πέλοπας να είχε πεθάνει πριν γεννήσει αυτή την καταραμένη γενιά. Περιγράφει τα δέκα χρόνια πολέμου, τα χρόνια περιπλάνησης στις ακτές της Λιβύης, τους αντίθετους ανέμους που τον εμπόδιζαν να φτάσει στη Σπάρτη. Τώρα στέκεται κουρελιασμένος — ντυμένος με κομμάτια πανιών — έχοντας κρύψει τη γυναίκα που πιστεύει ότι είναι η Ελένη (στην πραγματικότητα το είδωλο) σε μια σπηλιά μαζί με λίγους άντρες. Πλησιάζει το ανάκτορο ελπίζοντας να ζητήσει τρόφιμα.

2η σκηνή (στ. 495-541)

Μια ηλικιωμένη θυρωρός τον αντιμετωπίζει τραχιά, τον σπρώχνει και του λέει να φύγει — οι Έλληνες δεν είναι ευπρόσδεκτοι, ο Θεοκλύμενος σκοτώνει κάθε Έλληνα. Τότε κάνει μια συγκλονιστική αποκάλυψη: η Ελένη βρίσκεται ήδη μέσα — ήρθε από τη Σπάρτη πριν ξεκινήσουν οι Έλληνες για την Τροία.

3η σκηνή (στ. 542-575)

Ο Μενέλαος μένει άναυδος: πώς μπορεί να υπάρχει άλλη Ελένη εδώ, ενώ αυτός έχει τη δική του κρυμμένη στη σπηλιά; Η θυρωρός επιμένει ότι υπάρχει μόνο μία Ελένη, κόρη του Δία. Αυτή η αντίφαση θέτει το κεντρικό ερώτημα του έργου: φαίνεσθαι εναντίον είναι — τι είναι αληθινό και τι ψεύτικο;