Δικαιώματα και υποχρεώσεις των Ευρωπαίων Πολιτών 🇪🇺

Όπως συμβαίνει σε κάθε κράτος, έτσι και στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι πολίτες έχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις. Ένας Ευρωπαίος πολίτης δεν είναι μόνο πολίτης της χώρας του, αλλά και πολίτης όλης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό του δίνει ξεχωριστές δυνατότητες, αλλά και ευθύνες.

Τα δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών

Οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν πολλά σημαντικά δικαιώματα:

• Έχουν δικαίωμα να ταξιδεύουν ελεύθερα σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Μπορούν να σπουδάζουν σε πανεπιστήμιο οποιουδήποτε κράτους-μέλους.
• Μπορούν να εργάζονται σε οποιαδήποτε χώρα-μέλος επιθυμούν, με ίση μεταχείριση όπως και οι γηγενείς εργαζόμενοι της χώρας αυτής.
• Μπορούν να διαμένουν σε όποια χώρα-μέλος θέλουν.
• Έχουν δικαίωμα σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε όποια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αρρωστήσουν ή πάθουν ατύχημα.
• Μπορούν να συμμετέχουν στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: να ψηφίζουν και να εκλέγουν τους ευρωβουλευτές τους, αλλά και να θέσουν οι ίδιοι υποψηφιότητα για να εκλεγούν ευρωβουλευτές.

Ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων

Όλα αυτά τα δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών είναι γραμμένα σε ένα σημαντικό κείμενο: τον «Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Ο Χάρτης εγκρίθηκε επίσημα τον Δεκέμβριο του 2000, κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Νίκαιας, στη Γαλλία. Στη Συνέλευση που έγραψε το σχέδιο του Χάρτη συμμετείχαν αντιπρόσωποι των ευρωπαϊκών οργάνων και των κυβερνήσεων όλων των κρατών-μελών.

Ο Χάρτης αποτελεί σημαντική πρόοδο για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση. Περιέχει 54 άρθρα, τα οποία ορίζουν τα πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πιο συγκεκριμένα, ο Χάρτης κατοχυρώνει:

• Την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
• Το δικαίωμα στη ζωή.
• Το δικαίωμα στην ακεραιότητα του ατόμου, δηλαδή την προστασία του σώματος και της προσωπικότητας κάθε ανθρώπου.
• Την ελευθερία της έκφρασης και της συνείδησης.
• Την ισότητα ανδρών και γυναικών.
• Το δικαίωμα στην περιβαλλοντική προστασία.

Οι υποχρεώσεις των Ευρωπαίων πολιτών

Για να απολαμβάνουν όλα αυτά τα δικαιώματα, οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν και υποχρεώσεις. Ενδεικτικά:

• Να σέβονται τον πολιτισμό, τη γλώσσα, την ιστορία και τις παραδόσεις κάθε λαού, σε όποια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης κι αν βρίσκονται.
• Να τηρούν τους νόμους και τους ιδιαίτερους κανόνες που ισχύουν στο κάθε κράτος.

Για παράδειγμα, ένας μαθητής που σπουδάζει σε άλλη χώρα-μέλος έχει την υποχρέωση να διαθέτει ασφάλεια ασθενείας. Όποιος θέλει να μπει σε κάποιο κράτος-μέλος πρέπει να έχει μαζί του έγκυρο δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο. Και όποιος ταξιδεύει με όχημα έχει την υποχρέωση να χρησιμοποιεί τη ζώνη ασφαλείας σε όλα τα οχήματα, ακόμα και σε τουριστικά πούλμαν ή μικρά λεωφορεία.

Υπάρχουν και κανόνες που ισχύουν σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα κατοικίδια ζώα, για παράδειγμα, πρέπει να έχουν δικό τους διαβατήριο, στο οποίο καταγράφεται ότι έχουν εμβολιαστεί πλήρως. Επίσης, η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση απαγορεύεται ρητά σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γιατί αυξάνει πολύ τον κίνδυνο θανατηφόρων ατυχημάτων.

Ένα ταξίδι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Ας φανταστούμε δύο παιδιά που ταξιδεύουν με τους γονείς τους σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τι διευκολύνσεις έχουν και τι πρέπει να προσέξουν;

• Χρειάζονται μόνο έγκυρο δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο για να ταξιδέψουν.
• Αν θέλουν να πάρουν μαζί τους έναν σκύλο, δεν επιτρέπεται αν το ζώο δεν έχει διαβατήριο που να πιστοποιεί ότι έχει εμβολιαστεί πλήρως.
• Αν κάποιος αρρωστήσει κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, μπορεί να έχει ιατροφαρμακευτική περίθαλψη δωρεάν ή με μειωμένο κόστος, χρησιμοποιώντας την Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθενείας.
• Χρησιμοποιούν το ευρώ για τις συναλλαγές τους, αφού πρόκειται για κοινό νόμισμα πολλών κρατών-μελών.

Δικαιώματα και υποχρεώσεις πάνε μαζί

Οι Ευρωπαίοι πολίτες έχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις που τους διασφαλίζουν την ειρηνική συνύπαρξη και συνεργασία. Οφείλουν να γνωρίζουν και να τηρούν τις υποχρεώσεις τους, καθώς και να απολαμβάνουν και να διεκδικούν τα δικαιώματά τους.

Οι Ευρωπαίοι, παρά τις διαφορές που μπορεί να έχουν στη γλώσσα, στα ήθη και τα έθιμα και στις παραδόσεις, είναι ενωμένοι και εργάζονται από κοινού για την ειρήνη και την ευημερία. Ανήκουν σε μια μεγάλη οικογένεια και μοιράζονται την Ευρώπη και τον ευρωπαϊκό πολιτισμό εδώ και πολλά χρόνια.

Στους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγνωρίζονται δικαιώματα και διευκολύνσεις, όπως να ταξιδεύουν ελεύθερα, να σπουδάζουν και να διαμένουν σε όποια χώρα-μέλος επιθυμούν και να εργάζονται με ίσους όρους σε οποιαδήποτε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ταυτόχρονα, όμως, έχουν και υποχρεώσεις, όπως να συμμορφώνονται με τους κανόνες, να τηρούν τους νόμους της χώρας στην οποία ζουν και να σέβονται τον πολιτισμό της.