Η Ευρωπαϊκή Ένωση: όργανα και λειτουργίες της 🇪🇺

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια ένωση πολλών κρατών που βρίσκονται στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Δημιουργήθηκε μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, με στόχο αρχικά να είναι καθαρά οικονομικός: τα κράτη ήθελαν να συνεργαστούν οικονομικά για να ξαναχτίσουν την Ευρώπη μετά τις καταστροφές του πολέμου. Σιγά σιγά όμως η ιδέα μιας Ενωμένης Ευρώπης μεγάλωσε, και τα κράτη άρχισαν να συνεργάζονται στενότερα και σε άλλους τομείς: στην πολιτική, στον πολιτισμό, στην ασφάλεια και στην ειρήνη. Με τον καιρό, όλο και περισσότερα κράτη εντάσσονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Γιατί συνεργάζονται τα κράτη-μέλη

Τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνεργάζονται με σκοπό:

• Την ειρήνη
• Τη σταθερότητα
• Την ασφάλεια
• Τη δημοκρατία
• Τη δικαιοσύνη
• Την αλληλεγγύη, δηλαδή την αμοιβαία στήριξη και βοήθεια ανάμεσα στα κράτη-μέλη
• Την κοινωνική και οικονομική τους ανάπτυξη
• Την υπεράσπιση των κοινών αξιών των Ευρωπαίων, όπως ο σεβασμός των δικαιωμάτων όλων των ανθρώπων, ο σεβασμός στον πολιτισμό και το υγιές περιβάλλον

Πώς παίρνονται οι αποφάσεις: τα βασικά όργανα

Για να λειτουργήσει σωστά μια τόσο μεγάλη ένωση κρατών, χρειάζεται οργάνωση. Γι' αυτό τα κράτη-μέλη έχουν μεταβιβάσει, δηλαδή έχουν παραχωρήσει, ορισμένες από τις εξουσίες τους —νομοθετικές, εκτελεστικές και δικαστικές— σε αντίστοιχα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ένα όργανο είναι, δηλαδή, ένας φορέας με συγκεκριμένο ρόλο και αρμοδιότητες.

Τα βασικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι πέντε:

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Αποτελείται από βουλευτές, τους Ευρωβουλευτές, οι οποίοι εκλέγονται από τους πολίτες των κρατών-μελών κάθε πέντε χρόνια. Υποστηρίζει τα συμφέροντα των Ευρωπαίων πολιτών στις συζητήσεις με τα υπόλοιπα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το Συμβούλιο Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Είναι το κύριο όργανο που λαμβάνει αποφάσεις σε θέματα σχετικά με τους ευρωπαϊκούς νόμους, την πολιτική ασφάλειας, τις δαπάνες της Ένωσης και την οικονομική και εξωτερική πολιτική των κρατών-μελών. Στις συνεδριάσεις του συμμετέχει ένας υπουργός από την κυβέρνηση κάθε κράτους-μέλους. Το ποιος υπουργός θα παραστεί εξαρτάται από το θέμα που συζητείται: αν, για παράδειγμα, το Συμβούλιο πρόκειται να συζητήσει ζητήματα παιδείας, τότε στη συνεδρίαση θα παρευρίσκεται ο υπουργός Παιδείας κάθε χώρας, και το Συμβούλιο θα ονομάζεται τότε «Συμβούλιο Παιδείας».

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο

Αποτελείται από τους προέδρους ή/και τους πρωθυπουργούς των κρατών-μελών, μαζί με τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Συνεδριάζει σε αυτό που ονομάζονται «συνεδριάσεις κορυφής» το πολύ τέσσερις φορές τον χρόνο, για να συζητήσει θέματα γενικής πολιτικής της Ένωσης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν)

Τα μέλη της, οι επίτροποι, ορίζονται από τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών —ένας επίτροπος για κάθε κράτος-μέλος— για μια θητεία πέντε ετών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκπροσωπεί και υποστηρίζει τα συμφέροντα ολόκληρης της Ένωσης και προτείνει τους νόμους στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο Υπουργών.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

Αποτελείται από έναν δικαστή από κάθε κράτος-μέλος. Σκοπός του είναι να εξασφαλίζει ότι η νομοθεσία της Ένωσης ερμηνεύεται και εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις χώρες-μέλη, ώστε να υπάρχει ισότητα όλων των πολιτών απέναντι στον νόμο.

Άλλα όργανα

Εκτός από τα πέντε βασικά όργανα, υπάρχουν και άλλα όργανα που συμπληρώνουν και διευκολύνουν το έργο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως το Ελεγκτικό Συνέδριο και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Τι πρέπει να θυμόμαστε

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως ένωση κρατών, στηρίζεται στη συνεργασία των μελών της σε κοινά θέματα, όπως η ειρήνη, η οικονομική και κοινωνική ευημερία, η ασφάλεια, η δημοκρατία, η σταθερότητα, η δικαιοσύνη και η αλληλεγγύη. Τα βασικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.