Το εκπαιδευτικό σύστημα και το σχολείο 🏫
Το σχολείο είναι ένα από τα πιο σημαντικά μέρη στη ζωή κάθε παιδιού. Εκεί μαθαίνουμε γράμματα, αριθμούς, αλλά και πολλά ακόμα πράγματα που μας βοηθούν να μεγαλώσουμε και να γίνουμε ενεργοί πολίτες. Ας δούμε γιατί η εκπαίδευση είναι τόσο σημαντική και πώς είναι οργανωμένο το εκπαιδευτικό σύστημα στη χώρα μας.
Γιατί η εκπαίδευση είναι σημαντική
Η εκπαίδευση είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό αγαθό για τον άνθρωπο. Καθώς οι κοινωνίες αλλάζουν, αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο η εκπαίδευση προσφέρεται στους ανθρώπους. Στη σημερινή εποχή, τα κράτη οργανώνουν τα εκπαιδευτικά τους συστήματα προκειμένου να εξασφαλίσουν σε όλα τα παιδιά το δικαίωμα στην εκπαίδευση.
Στο σχολείο το παιδί αποκτά με συστηματικό τρόπο γνώσεις, δεξιότητες και αξίες, δηλαδή αποκτά μόρφωση και παιδεία.
Στη χώρα μας, η οργάνωση της εκπαίδευσης και ο τρόπος λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος αποτελούν ευθύνη του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (ΥΠ.Ε.Π.Θ.).
Η υποχρεωτική εκπαίδευση στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τον νόμο, η υποχρεωτική φοίτηση στην Ελλάδα διαρκεί δέκα έτη και περιλαμβάνει το Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό και το Γυμνάσιο. Ο μαθητής μπορεί να συνεχίσει στο Λύκειο ή σε κάποια άλλη σχολή. Όποιος επιθυμεί, μετά το Λύκειο μπορεί να πάει στο Πανεπιστήμιο (Α.Ε.Ι.) ή σε άλλο εκπαιδευτικό ίδρυμα, όπως το Α.Τ.Ε.Ι. ή το Ι.Ε.Κ.
Η πολιτεία, δηλαδή το κράτος, οφείλει να βοηθήσει τα παιδιά να φοιτήσουν στο σχολείο. Γι' αυτό η εκπαίδευση, εκτός από υποχρεωτική, είναι και δωρεάν.
Η εκπαίδευση δεν είναι απλώς μια ευκαιρία που δίνεται σε όσους μπορούν να την πληρώσουν. Είναι αναγνωρισμένο δικαίωμα κάθε παιδιού, γι' αυτό το ελληνικό κράτος την προσφέρει δωρεάν σε όλους, ανεξάρτητα από την οικονομική κατάσταση της οικογένειάς τους.
Οι βαθμίδες της εκπαίδευσης
Η εκπαίδευση στην Ελλάδα χωρίζεται σε τρεις βαθμίδες, δηλαδή σε τρία επίπεδα:
- Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση: περιλαμβάνει το Νηπιαγωγείο και το Δημοτικό Σχολείο.
- Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: περιλαμβάνει το Γυμνάσιο, το Γενικό Λύκειο και το Επαγγελματικό Λύκειο (ΕΠΑ.Λ.).
- Τριτοβάθμια Εκπαίδευση: περιλαμβάνει το Πανεπιστήμιο, δηλαδή τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.), και τα Ανώτατα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Τ.Ε.Ι.).
Αναλυτικότερα, το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα οργανώνεται ως εξής:
| Βαθμίδα | Σχολείο | Ηλικία | Διάρκεια |
|---|---|---|---|
| Πρωτοβάθμια | Νηπιαγωγείο | 5-6 ετών | 1 χρόνος |
| Πρωτοβάθμια | Δημοτικό | 6-12 ετών | 6 χρόνια |
| Δευτεροβάθμια | Γυμνάσιο | 12-15 ετών | 3 χρόνια |
| Δευτεροβάθμια | Γενικό Λύκειο ή Επαγγελματικό Λύκειο ή Επαγγελματική Σχολή | 15-18 ετών | 3 χρόνια |
| Τριτοβάθμια | Πανεπιστήμιο (Α.Ε.Ι.) ή Α.Τ.Ε.Ι. | από 18 ετών | 4-6 χρόνια, ανάλογα με τη σχολή |
Το Επαγγελματικό Λύκειο (ΕΠΑ.Λ.) λειτουργεί παράλληλα με το Γενικό Λύκειο (ΓΕ.Λ.). Και από τα δύο, οι μαθητές μπορούν να δώσουν πανελλήνιες εξετάσεις προκειμένου να εισαχθούν στο Πανεπιστήμιο ή στα Α.Τ.Ε.Ι., ή να αποκτήσουν πτυχίο που θα τους βοηθήσει να ενταχθούν στην αγορά εργασίας.
Η εκπαίδευση σε άλλες χώρες
Το εκπαιδευτικό σύστημα δεν είναι ίδιο σε όλες τις χώρες. Κάθε χώρα οργανώνει την εκπαίδευση με τον δικό της τρόπο, ανάλογα με τις ανάγκες και τις δυνατότητές της.
- Στην Ινδία, η εκπαίδευση είναι δωρεάν και υποχρεωτική για οκτώ χρόνια, από τα 6 ως τα 14 χρόνια. Χωρίζεται σε πρωτοβάθμια (6-11 ετών) και μέση εκπαίδευση (11-14 ετών). Παρ' όλα αυτά, πολλά παιδιά, κυρίως από φτωχές οικογένειες, δεν πηγαίνουν σχολείο, γιατί μόλις μεγαλώσουν λίγο χρειάζεται να δουλέψουν.
- Στη Γερμανία, η υποχρεωτική εκπαίδευση διαρκεί δώδεκα χρόνια. Το Νηπιαγωγείο είναι προαιρετικό, ενώ το Δημοτικό είναι υποχρεωτικό για τέσσερα χρόνια. Στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, οι μαθητές μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε τρεις τύπους σχολείων: το Γυμνάσιο (Gymnasium), το Πρακτικό Σχολείο (Realschule) ή το Γενικό Σχολείο (Hauptschule).
- Στις Η.Π.Α., η υποχρεωτική εκπαίδευση είναι δωδεκάχρονη. Το Νηπιαγωγείο δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά τα παιδιά μπορούν να γραφτούν σε αυτό από τα πέντε τους χρόνια. Ακολουθούν έξι χρόνια πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στο Δημοτικό και έξι χρόνια δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο Γυμνάσιο και το Λύκειο.
Ένα συχνό λάθος είναι να νομίζουμε ότι όλα τα παιδιά στον κόσμο έχουν την ίδια πρόσβαση στην εκπαίδευση όπως εμείς. Στην πραγματικότητα, η διάρκεια της υποχρεωτικής εκπαίδευσης διαφέρει από χώρα σε χώρα, και σε κάποιες χώρες πολλά παιδιά δεν μπορούν να ολοκληρώσουν καν τη βασική τους εκπαίδευση λόγω φτώχειας.
Η ουσία: ένα δικαίωμα για όλους
Η εκπαίδευση είναι ένα πολύ σημαντικό αγαθό για τον άνθρωπο και την κοινωνία, γι' αυτό και έχει αναγνωριστεί ως βασικό δικαίωμα για όλα τα παιδιά. Τα κράτη, για να ανταποκριθούν στην ανάγκη να εκπαιδεύσουν όλους τους πολίτες τους, οργάνωσαν τα εκπαιδευτικά συστήματα, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη δωρεάν υποχρεωτική εκπαίδευση για όλους. Στην Ελλάδα, η πολιτεία προσφέρει υποχρεωτική δεκάχρονη και δωρεάν εκπαίδευση, από τα 5 ως τα 15 χρόνια.