Η εξόρυξη και οι κατασκευές στην Ευρώπη ⛏️

Σε κάθε γωνιά της Ευρώπης θα συναντήσεις είτε ένα ορυχείο που βγάζει από το υπέδαφος πολύτιμα υλικά είτε ένα εντυπωσιακό τεχνικό έργο —γέφυρα, σήραγγα, διώρυγα— που δείχνει πόσο ψηλά έχει φτάσει η τεχνογνωσία των Ευρωπαίων μηχανικών.

Ο ορυκτός πλούτος της Ευρώπης και οι εξορυκτικές δραστηριότητες

Η εξόρυξη (δηλαδή η εξαγωγή υλικών από το υπέδαφος) και η επεξεργασία του ορυκτού πλούτου εντάσσονται στον δευτερογενή τομέα της παραγωγής.

Η Ευρώπη δεν διαθέτει ιδιαίτερα σημαντικό ορυκτό πλούτο, αν εξαιρέσουμε τα σιδηρομεταλλεύματα και τους γαιάνθρακες. Το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, ο βωξίτης (από τον οποίο παράγεται αλουμίνιο) και το ουράνιο είναι σχετικά λιγοστά στην ήπειρό μας.

Γαιάνθρακες

Στην ευρωπαϊκή ήπειρο υπήρχαν παλαιότερα αξιόλογα κοιτάσματα γαιανθράκων, τα οποία σχηματίστηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια πριν, κατά τη γεωλογική περίοδο που ονομάζεται Λιθανθρακοφόρος (μέρος του Παλαιοζωικού Αιώνα). Οι γαιάνθρακες συναντώνται σε διάφορους τύπους —λιγνίτης, ανθρακίτης, τύρφη κ.ά.— και αποτέλεσαν την απαραίτητη πηγή ενέργειας για τα πρώτα εργοστάσια της Ευρώπης κατά τη Βιομηχανική Επανάσταση.

Μετά από 250 χρόνια εντατικής εξόρυξης, κοιτάσματα γαιανθράκων σε αξιόλογες ποσότητες υπάρχουν πλέον στο Ηνωμένο Βασίλειο, στη Γερμανία, στην Πολωνία, στη Ρωσία και στην Ουκρανία. Μικρότερες ποσότητες, αλλά με μεγάλη σημασία για τη βιομηχανική παραγωγή των χωρών που τις διαθέτουν, υπάρχουν και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ανάμεσά τους η Ελλάδα.

Πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ουράνιο

Τα σημαντικότερα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ευρώπης βρίσκονται στη Βόρεια Θάλασσα, με μεγαλύτερους παραγωγούς τη Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και στη Ρωσία. Όπως προαναφέρθηκε, χρησιμοποιούνται ως κύρια πηγή ενέργειας σε πολλές χώρες.

Το ουράνιο, το οποίο χρησιμοποιείται ως καύσιμο σε πυρηνικούς σταθμούς, εξορύσσεται στη Γαλλία, στην Ισπανία, στην Ουγγαρία, στην Εσθονία και στην Ουκρανία.

Μεταλλεύματα και άλλα ορυκτά

Η Ευρώπη κατέχει το 30% της παγκόσμιας παραγωγής σιδηρομεταλλευμάτων, από τα οποία παράγεται ο σίδηρος. Τα σημαντικότερα αποθέματα βρίσκονται στη Ρωσία, στη Γαλλία και στη Σουηδία. Άλλα μέταλλα που παράγονται σε διάφορες χώρες, μετά από επεξεργασία ορυκτών μεταλλευμάτων, είναι το νικέλιο, το αλουμίνιο, το χρώμιο, το μαγγάνιο, ο ψευδάργυρος, ο υδράργυρος κ.ά.

Από τα μη μεταλλικά ορυκτά, σημαντικότερα είναι ο καολίνης (χρησιμοποιείται για πορσελάνη), το αλάτι, το θείο, ο γραφίτης, τα φωσφορικά και νιτρικά άλατα (για λιπάσματα), η ποτάσα (κάλιο), το μάρμαρο, ο γρανίτης κ.ά.

Οι κατασκευές στην Ευρώπη

Σε κάθε γωνιά της Ευρώπης συναντά κανείς εντυπωσιακά τεχνικά έργα. Οι σημαντικότερες κατηγορίες τεχνικών έργων είναι:

Οι γέφυρες

Μερικές από τις μεγαλύτερες γέφυρες του πλανήτη βρίσκονται στην Ευρώπη:

• Η γέφυρα του Όρεσουντ, η οποία ενώνει τη Δανία με τη Σουηδία και εγκαινιάστηκε το 2000, έχει μήκος 16 χλμ.
• Η γέφυρα «Βάσκο ντα Γκάμα» στην Πορτογαλία.
• Η «γέφυρα του Εράσμου» στην Ολλανδία.
• Η γέφυρα «Χαρίλαος Τρικούπης» στην Ελλάδα (Ρίο-Αντίρριο).
• Η γέφυρα «Στόρεμπελτ» στη Δανία.
• Η γέφυρα «Μιλό» στη Γαλλία, με ύψος πάνω από το έδαφος 343 μέτρα —ψηλότερη και από τον Πύργο του Άιφελ!

Αποστραγγιστικά-αποξηραντικά έργα και φράγματα στην Ολλανδία

Το 24% του ολλανδικού εδάφους βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, όμως σε αυτή την περιοχή ζει το 60% των Ολλανδών. Με αποστραγγιστικά έργα, εδώ και δεκάδες χρόνια, οι Ολλανδοί έχουν διαμορφώσει σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις (τα πόλντερ) έδαφος που άλλοτε καλυπτόταν από τη θάλασσα.

Τα τούνελ και οι διαβάσεις στα βουνά

Στην ορεινή Νορβηγία έχει κατασκευαστεί το μεγαλύτερο τούνελ του κόσμου, το Λέρνταλ, μήκους 24,5 χιλιομέτρων, που αποτελεί τμήμα της διαδρομής Όσλο-Μπέργκεν. Στην Ευρώπη βρίσκονται επίσης τα άλλα τέσσερα μεγαλύτερα τούνελ του πλανήτη, όλα στην περιοχή των Άλπεων: το τούνελ Σεν Γκοτάρ στην Ελβετία, το τούνελ Άρλμπεργκ στην Αυστρία, το τούνελ Φρεζύς στη Γαλλία και το τούνελ του Λευκού Όρους στα σύνορα Γαλλίας-Ιταλίας.

Στην ήπειρό μας υπάρχουν ακόμη αρκετές ορεινές διαβάσεις, όπως η διάβαση Μπρένερ, σε υψόμετρο 1.400 μέτρων στα σύνορα Αυστρίας-Ιταλίας, από την οποία περνούν καθημερινά δεκάδες χιλιάδες αυτοκίνητα.

Το Ευρωτούνελ

Η υποθαλάσσια σήραγγα μήκους 50 χιλιομέτρων κάτω από τη θάλασσα της Μάγχης, με την οποία ενώνεται η Γαλλία με το Ηνωμένο Βασίλειο σιδηροδρομικώς, είναι ένα πραγματικό τεχνικό θαύμα.

Οι πόλεις και τα έργα υποδομής

Τα έργα υποδομής έχουν μακραίωνη ιστορία στην ήπειρό μας. Στους Ρωμαίους, για παράδειγμα, ανάγεται η κατασκευή υδραγωγείων σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης που είχαν υπό την κατοχή τους. Στις σύγχρονες ευρωπαϊκές πόλεις —που κι αυτές αποτελούν παραδείγματα κατασκευαστικών επιτευγμάτων— τα έργα υποδομής (ύδρευση, αποχέτευση, συγκοινωνιακά δίκτυα κ.ά.) προσφέρουν αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής στους κατοίκους τους.

Οι διώρυγες στα ποτάμια της Ευρώπης

Πολλά ποτάμια της Ευρώπης είναι πλωτά. Με διώρυγες που έχουν κατασκευαστεί, για να ενώσουν δύο ή περισσότερα ποτάμια, έχει δημιουργηθεί ένα δίκτυο ποταμοπλοΐας που καλύπτει μεγάλο τμήμα της Ευρώπης, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη των μεταφορών. Ενδεικτικά, ο Έλβας επικοινωνεί μέσω διωρύγων με τη Βόρεια Θάλασσα, ο Γκαρόν (Γαρούνας) με τη Μεσόγειο (μέσω του καναλιού ντι Μιντί), ενώ αρκετές πόλεις στο εσωτερικό της ηπείρου αποτελούν αξιόλογα ποτάμια λιμάνια (Κίεβο, Μόσχα, Βρυξέλλες κ.ά.).

Ταξιδεύω στις χώρες της Ευρώπης: Νορβηγία 🇳🇴

Η Νορβηγία βρίσκεται στη βόρεια Ευρώπη και είναι η χώρα των Βίκινγκς. Είναι κατά βάση ορεινή —τα 2/3 της χώρας είναι ορεινές ή ημιορεινές περιοχές— και στα ανατολικά της σύνορα με τη Σουηδία εκτείνεται η σχετικά χαμηλή οροσειρά των Σκανδιναβικών Άλπεων.

Εξαιτίας του δαντελωτού σχήματος της ακτογραμμής της, με τον σχηματισμό των πανέμορφων φιόρδ, το μήκος των ακτών της ξεπερνά τα 50.000 χιλιόμετρα, ενώ τα μικρά νησάκια που σχηματίζονται είναι αρκετές δεκάδες χιλιάδες. Το κλίμα είναι εύκρατο στις ακτές, χάρη στο Ρεύμα του Κόλπου, και αρκετά ψυχρό στο εσωτερικό. Σημαντικό μέρος του εδάφους είναι παγωμένο, καλυμμένο από παγετώνες, ενώ στα βόρεια κυριαρχεί η αρκτική τούντρα.

Η Νορβηγία, με πρωτεύουσα το Όσλο, δεν είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η οικονομία της είναι ανθηρή, καθώς τα κοιτάσματα της Βόρειας Θάλασσας συνέβαλαν καθοριστικά στην κατακόρυφη άνοδο του βιοτικού επιπέδου των κατοίκων της, το οποίο σήμερα είναι ένα από τα υψηλότερα της Ευρώπης. Το κράτος ελέγχει την παραγωγή πετρελαίου, την παραγωγή ενέργειας και άλλους καίριους τομείς.

Επεκτείνω τις γνώσεις μου: Ο Πύργος του Άιφελ 🗼

Ο Πύργος του Άιφελ, το μνημείο της Ευρώπης με τους περισσότερους επισκέπτες, άρχισε να κατασκευάζεται το 1887 και ολοκληρώθηκε το 1889 για τη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού του ίδιου έτους. Είναι έργο του διάσημου μηχανικού Γκυστάβ Άιφελ και του επιτελείου του. Ο ίδιος μηχανικός είχε κατασκευάσει και τον μεταλλικό σκελετό του Αγάλματος της Ελευθερίας στη Νέα Υόρκη.