Οι γείτονές μας στα Βαλκάνια 🌍

Οι γείτονές μας στα Βαλκάνια είναι η Αλβανία, η Βουλγαρία, η Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας και η Τουρκία. Με την Αλβανία συνορεύουμε βόρεια-βορειοδυτικά, με τη Βουλγαρία και τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας βόρεια, και με την Τουρκία ανατολικά. Με την Αλβανία και την Τουρκία, εκτός από ηπειρωτικά, έχουμε και θαλάσσια σύνορα. Με όλες αυτές τις χώρες η Ελλάδα διατηρεί στενούς οικονομικούς και διπλωματικούς δεσμούς.

Αλβανία 🇦🇱

Η Αλβανία βρίσκεται στα νοτιοδυτικά Βαλκάνια και βρέχεται από την Αδριατική Θάλασσα. Πρωτεύουσά της είναι τα Τίρανα.

• Έκταση και πληθυσμός: Η έκτασή της είναι 4,5 φορές μικρότερη από αυτήν της Ελλάδας, και ο πληθυσμός της σχεδόν ο μισός. Έτσι είναι αρκετά πιο πυκνοκατοικημένη από τη χώρα μας, με σημαντικό ποσοστό νεαρού πληθυσμού (κάτω των 15 ετών).
• Ελληνική μειονότητα: Στο νότιο τμήμα της χώρας (Κορυτσά, Αργυρόκαστρο, Άγιοι Σαράντα κ.ά.) ζει σημαντική ελληνική κοινότητα, με δεκάδες χιλιάδες μέλη και πλούσιο ιστορικό παρελθόν.
• Οικονομία: Είναι κυρίως αγροτική — στη γεωργία απασχολείται σχεδόν το 60% του ενεργού πληθυσμού — και η ανεργία είναι υψηλή. Οι βιομηχανικές δραστηριότητες είναι περιορισμένες, χωρίς τεχνολογική υποδομή, ενώ οι συγκοινωνίες αντιμετωπίζουν προβλήματα. Τα τελευταία χρόνια αρχίζει δειλά να αναπτύσσεται ο τουρισμός.
• Πολιτισμός: Ο λογοτέχνης Ισμαήλ Κανταρέ είναι ο διασημότερος δημιουργός αλβανικής καταγωγής.

Βουλγαρία 🇧🇬

Η Βουλγαρία βρίσκεται στα νοτιοανατολικά Βαλκάνια και βρέχεται από τη Μαύρη Θάλασσα. Πρωτεύουσά της είναι η Σόφια. Είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 2007, ένα από τα νεότερα μέλη της.

• Έκταση και πληθυσμός: Η έκτασή της είναι λίγο μικρότερη από αυτήν της Ελλάδας, ο πληθυσμός της όμως είναι λιγότερος (περίπου το 70% του ελληνικού), με αποτέλεσμα η πληθυσμιακή πυκνότητά της να είναι μικρότερη από αυτήν της χώρας μας.
• Ανάγλυφο: Δεσπόζουν οι οροσειρές του Αίμου (Βαλκάνια) και της Ρίλα-Ροδόπης, με κατεύθυνση από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Ανάμεσά τους υπάρχουν εύφορες κοιλάδες, όπως η κοιλάδα των ρόδων, όπου καλλιεργούνται τριανταφυλλιές για το αιθέριο έλαιό τους.
• Υδάτινοι πόροι: Από τη Βουλγαρία πηγάζουν μεγάλοι ποταμοί όπως ο Έβρος (ο μεγαλύτερος ποταμός των Βαλκανίων), ο Νέστος, ο Στρυμόνας και ο Άρδας, που εκβάλλουν στην Ελλάδα.
• Οικονομία: Μετά το 2000 η οικονομία της χώρας βρίσκεται σε φάση ανάκαμψης. Η Βουλγαρία διαθέτει πλήθος μνημείων και φυσικών καλλονών, γι' αυτό —σε συνδυασμό με τις ακόμη προσιτές τιμές— έχει σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης του τουρισμού της.

Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας 🇲🇰

Η Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας βρίσκεται στα νοτιοκεντρικά Βαλκάνια και είναι μια περίκλειστη χώρα, αφού δε βρέχεται από θάλασσα. Πρωτεύουσά της είναι τα Σκόπια.

• Έκταση και πληθυσμός: Η έκτασή της είναι πέντε φορές μικρότερη από αυτήν της Ελλάδας, όπως και ο πληθυσμός της, με αποτέλεσμα η πυκνότητα πληθυσμού να είναι παρόμοια με της χώρας μας.
• Γεωγραφία: Είναι μια ορεινή χώρα στη μεγαλύτερή της έκταση. Ο ποταμός Αξιός (Βαρδάρης) τη διασχίζει από τον βορρά προς τον νότο, σχηματίζοντας την ομώνυμη κοιλάδα, και διαιρεί τη χώρα σε δύο μεγάλους ορεινούς όγκους, στα δυτικά και στα ανατολικά του.
• Οικονομία: Εξαρτάται οικονομικά σε μεγάλο βαθμό από την Ελλάδα, καθώς οι εισαγωγές προϊόντων στις οποίες βασίζεται αρκετά η οικονομία της γίνονται κυρίως μέσω του λιμανιού της Θεσσαλονίκης. Η οικονομία της βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης και στηρίζεται κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών (επιχειρήσεις, τουρισμός), ενώ η ανεργία είναι υψηλή.
• Πληθυσμός: Οι κάτοικοί της ανήκουν σε αρκετές διαφορετικές εθνότητες. Οι Αλβανοί, με ποσοστό 25%, αποτελούν τη μεγαλύτερη μειονότητα.

Τουρκία 🇹🇷

Η Τουρκία καταλαμβάνει τη χερσόνησο της Μικράς Ασίας και ένα μικρό τμήμα της χερσονήσου των Βαλκανίων. Πρωτεύουσά της είναι η Άγκυρα.

• Έκταση και πληθυσμός: Η έκτασή της είναι έξι φορές μεγαλύτερη από αυτήν της Ελλάδας, όπως και ο πληθυσμός της, με αποτέλεσμα να έχει παρόμοια πληθυσμιακή πυκνότητα με τη χώρα μας. Το ευρωπαϊκό της τμήμα, η Ανατολική Θράκη, είναι πολύ πυκνοκατοικημένο, επειδή εκεί βρίσκεται η Κωνσταντινούπολη.
• Ανάγλυφο: Είναι κυρίως ορεινό στη Μικρά Ασία, ενώ στην Ανατολική Θράκη είναι σχεδόν πεδινό.
• Οικονομία: Αναπτύχθηκε με γρήγορους ρυθμούς από το 1950 και σήμερα είναι σχετικά εκσυγχρονισμένη.
• Πολιτισμός: Ανάμεσα στους σημαντικούς Τούρκους πνευματικούς δημιουργούς ξεχωρίζουν ο ποιητής Ναζίμ Χικμέτ, ο βραβευμένος συγγραφέας Γιασάρ Κεμάλ, ο μουσικοσυνθέτης Ζιλφί Λιβανελί και ο συγγραφέας Ορχάν Παμούκ, νομπελίστας Λογοτεχνίας.

Η οικονομική συνεργασία της Ελλάδας με τους γείτονές της

Η Ελλάδα κατέχει ηγετική θέση στις επενδύσεις στα Βαλκάνια:

• Είναι ο 1ος ξένος επενδυτής στην Αλβανία — οι περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις εδρεύουν στα Τίρανα και στην Κορυτσά και έχουν δημιουργήσει περίπου 9.000 θέσεις εργασίας.
• Η Βουλγαρία αποτελεί σημαντικό εμπορικό εταίρο για την Ελλάδα, με τις διπλωματικές σχέσεις των δύο χωρών (από το 1880) να είναι εξαίρετες. Οι ελληνικές επενδύσεις κατά την περίοδο 1992-2004 κατέλαβαν τη 2η θέση μεταξύ των ξένων επενδύσεων στη Βουλγαρία.
• Η Ελλάδα κατέχει την 1η θέση μεταξύ των ξένων επενδυτών στη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, όπου έχουν δημιουργηθεί περίπου 20.000 θέσεις εργασίας.
• Με την Τουρκία υπάρχουν επίσης στενοί δεσμοί: η Τουρκία αποτέλεσε σημαντική χώρα-αποδέκτη ελληνικών προϊόντων, ενώ χιλιάδες Έλληνες την επισκέπτονται κάθε χρόνο ως τουρίστες.

Πρέσπες: ένα τριεθνές διασυνοριακό πάρκο 🌿

Στα σύνορα Ελλάδας, Αλβανίας και Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας βρίσκονται η Μικρή και η Μεγάλη Πρέσπα, δύο λίμνες που μοιράζονται οι τρεις αυτές χώρες: η Μικρή Πρέσπα ανάμεσα σε Ελλάδα και Αλβανία, και η Μεγάλη Πρέσπα ανάμεσα σε Ελλάδα, Αλβανία και Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας.