Η Σύγκρουση της Λατινικής και της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Κύπρο ⛪⚔️
Όταν οι Φράγκοι κατέλαβαν την Κύπρο, εγκατέστησαν τη Λατινική Εκκλησία και αμέσως άρχισαν να παίρνουν μέτρα εναντίον της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Στόχος τους ήταν να την αποδυναμώσουν, να καταργήσουν το αυτοκέφαλο της και τελικά να την υποδουλώσουν και να την αφομοιώσουν.
Σε μια σύνοδο της Λατινικής Εκκλησίας στη Λεμεσό το 1220, αποφασίστηκαν σημαντικά μέτρα:
- Αφαιρέθηκε από τον ορθόδοξο κλήρο το δικαίωμα να συλλέγει τον φόρο της δεκάτης και δόθηκε στον λατινικό κλήρο.
- Οι νεοεκλεγμένοι ορθόδοξοι κληρικοί έπρεπε να ορκίζονται πίστη και υποταγή στους Λατίνους επισκόπους της περιφέρειάς τους.
- Οι ορθόδοξοι κληρικοί χρειάζονταν άδεια από τον φεουδάρχη για να μετακινηθούν.
Μια νέα σύνοδος στην Αμμόχωστο το 1222 πήρε ακόμα πιο σκληρές αποφάσεις:
- Μείωσε τον αριθμό των ορθόδοξων επισκόπων από 14 σε 4.
- Μετέφερε τις έδρες τους από τις πόλεις στα χωριά. Οι Λατίνοι πίστευαν ότι έτσι η Ορθόδοξη Εκκλησία, μακριά από τον λαό της, δεν θα μπορούσε να εκπληρώσει την αποστολή της και ο κυπριακός λαός θα αφομοιωνόταν.
Παρά τις δυσκολίες, η Κυπριακή Εκκλησία αντιστάθηκε με πάθος. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι 13 μοναχοί της Μονής της Καντάρας. Αυτοί αρνήθηκαν να δεχθούν τη λατινική διδασκαλία περί αζύμων.
Αφού φυλακίστηκαν και υποβλήθηκαν σε φρικτά βασανιστήρια για τρία χρόνια, καταδικάστηκαν και κάηκαν ζωντανοί ως αιρετικοί το 1231. Είναι αξιοσημείωτο ότι πλήθος κόσμου έτρεξε κοντά τους όταν μεταφέρονταν στη Λευκωσία, δείχνοντας την ηθική τους συμπαράσταση. Οι μοναχοί, παρά τα βασανιστήρια, παρέμειναν σταθεροί στην πίστη τους, ευχαριστώντας τον Θεό ακόμα και τη στιγμή του θανάτου τους.
Η διαμάχη μεταξύ των δύο Εκκλησιών εντάθηκε τα επόμενα χρόνια. Ο Πάπας Αλέξανδρος ο Δ΄ εξέδωσε τη «Διάταξιν Κυπρίαν» ή «Βούλλα Κυπρίαν» το 1260. Με αυτήν, επιβεβαίωσε τις αποφάσεις των Συνόδων της Λεμεσού και της Αμμοχώστου. Επιπλέον, προνοούσε την κατάργηση του ορθόδοξου αρχιεπισκοπικού αξιώματος και την αναγνώριση μόνο ενός Λατίνου αρχιεπισκόπου.
Όμως, όταν ανέβηκε στο θρόνο η Ελληνίδα βασίλισσα Ελένη Παλαιολογίνα, ακολούθησε μια φιλελληνική και φιλορθόδοξη πολιτική. Τοποθέτησε Έλληνες σε ανώτατα αξιώματα και συμπαραστάθηκε σε πρόσφυγες που ήλθαν από την Κωνσταντινούπολη αμέσως μετά την Άλωσή της. Τέλος, κατάργησε τη «Βούλλα» του 1260 και ενίσχυσε οικονομικά την Ορθόδοξη Εκκλησία. 💖
Παρά τη συστηματική καταπίεση που διήρκεσε δυόμισι αιώνες, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Κύπρου κατάφερε να επιβιώσει! Προς το τέλος της Φραγκοκρατίας, παρατηρήθηκε μάλιστα το φαινόμενο πολλοί Λατίνοι να ασπάζονται την Ορθοδοξία και να εξελληνίζονται. Αυτό δείχνει την ανθεκτικότητα και τη δύναμη της πίστης του κυπριακού λαού. 💪