ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα τον Σωκράτη». Σου το εξηγεί αμέσως.
Β2. Ετυμολογικά 📜
Παραγωγή επιθέτων από ρήματα (α΄ μέρος)
Πολλά επίθετα της αρχαίας ελληνικής δεν είναι αυτοτελείς λέξεις, αλλά παράγονται από ρήματα. Λέγονται ρηματικά επίθετα και έχουν καταλήξεις -τος ή -τέος.
Το ήξερες;
Πολλά ρηματικά επίθετα σε -τος ζουν ακόμη στα νέα ελληνικά αναλλοίωτα: γραπτός, ορατός, αγαπητός, γνωστός. Κάθε φορά που τα χρησιμοποιείς, μιλάς σαν αρχαίος Έλληνας!
Ρηματικά επίθετα σε -τος
Σημαίνουν:
| Τι δηλώνουν | Παράδειγμα |
|---|---|
| ό,τι και η μετοχή παθητικού παρακειμένου του ρήματος | γράφω > γραπτός (= γραμμένος) |
| εκείνον που μπορεί να πάθει ό,τι σημαίνει το ρήμα | ἅπτομαι > ἁπτός (= αυτός που μπορεί να δεχτεί άγγιγμα) |
| εκείνον που αξίζει να πάθει ό,τι σημαίνει το ρήμα | θαυμάζω > θαυμαστός |
| ό,τι και η μετοχή ενεστώτα ή αορίστου του ρήματος | θνῄσκω > θνητός (= ὁ θνῄσκων), πράττω > ἄπρακτος (= αυτός που δεν έπραξε) |
Ρηματικά επίθετα σε -τέος
| Τι δηλώνουν | Παράδειγμα |
|---|---|
| εκείνον που πρέπει να πάθει ό,τι σημαίνει το ρήμα | γράφω > γραπτέος (= αυτός που πρέπει να γραφεί) |
Παρατήρηση
Τα ρηματικά επίθετα γενικά είναι δευτερόκλιτα τρικατάληκτα, π.χ. λυτός, λυτή, λυτόν. Όμως τα σύνθετα σε -τος είναι (προπαροξύτονα) δικατάληκτα, π.χ. ὁ/ἡ ἄλυτος, τὸ ἄλυτον.