Δώρο ασημένιο ποίημα 🎁
Οδυσσέας Ελύτης
Το ποίημα ανήκει στη συλλογή Το φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά (1971). Η σχέση ποίησης και αλήθειας μέσα σε δύσκολους καιρούς αποτυπώνεται εδώ, καθώς ο ποιητής βρίσκεται αυτοεξόριστος στη Γαλλία, μακριά από την πατρίδα του, που υποφέρει από την επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας.
Ο Οδυσσέας Ελύτης έζησε αυτοεξόριστος στο Παρίσι από το 1969 έως το 1971, σε ένδειξη αντίθεσης στη δικτατορία που είχε επιβληθεί στην Ελλάδα. Το ποίημα γράφτηκε ακριβώς σε αυτή την περίοδο, κάτι που εξηγεί γιατί κυριαρχούν σε αυτό λέξεις όπως «εξορία», «φυλακή» και «Εξουσίες».
ξέρω πως είναι τίποτε όλ' αυτά και πως η γλώσσα που μιλώ δεν έχει αλφάβητο
Αφού και ο ήλιος και τα κύματα είναι μια γραφή συλλαβική που την αποκρυπτογραφείς μονάχα στους καιρούς της λύπης και της εξορίας
Κι η πατρίδα μια τοιχογραφία μ' επιστρώσεις διαδοχικές φράγκικες ή σλαβικές που αν τύχει και βαλθείς για να την αποκαταστήσεις πας αμέσως φυλακή και δίνεις λόγο
Σ' ένα πλήθος Εξουσίες ξένες μέσω της δικής σου πάντοτε
Όπως γίνεται για τις συμφορές
Όμως ας φανταστούμε σ' ένα παλαιών καιρών αλώνι που μπορεί να 'ναι και σε πολυκατοικία ότι παίζουνε παιδιά και ότι αυτός που χάνει
Πρέπει σύμφωνα με τους κανονισμούς να πει στους άλλους και να δώσει μιαν αλήθεια
Οπόταν βρίσκονται στο τέλος όλοι να κρατούν στο χέρι τους ένα μικρό
Δώρο ασημένιο ποίημα.
Ο. Ελύτης, Το φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά, Ίκαρος
Πολλοί μαθητές διαβάζουν τη σκηνή με το αλώνι και τα παιδιά που παίζουν ως μια απλή, ανάλαφρη εικόνα από παλιά. Στην πραγματικότητα λειτουργεί ως αλληγορία: ο κανόνας του παιχνιδιού («αυτός που χάνει πρέπει να πει μιαν αλήθεια») μεταφέρει σε απλή, παιδική γλώσσα ένα σοβαρό μήνυμα — ότι η ποίηση, ακόμα κι όταν φαίνεται «τίποτε» μπροστά στην πολιτική εξουσία, είναι το μικρό αλλά πολύτιμο «δώρο» αλήθειας που μένει στο τέλος.