Κ.Γ. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ: Σαν δέσμη από τριαντάφυλλα 🌹
Στο ποίημα αυτό, που ανήκει στην πρώτη ενότητα της συλλογής Ελεγεία και σάτιρες (1927), ο Καρυωτάκης χρησιμοποιεί ελευθερωμένο στίχο. Εδώ ο ποιητής προχωρά πέρα από την παράδοση του συμβολισμού και προβάλλει με τολμηρό και ειλικρινή τρόπο τη συναισθηματική του κατάσταση.
Το ποίημα ξεκινά με μια εικόνα ομορφιάς και απροσδόκητης χαράς: μια ευωδιά, μια στιγμιαία καλοσύνη στην καρδιά, μια ερωτική ατμόσφαιρα. Ξαφνικά όμως η διάθεση αλλάζει: ο ποιητής μιλά για σπασμένα φτερά και για μια απορία που δεν βρίσκει απάντηση — γιατί ήρθε αυτό το καλοκαίρι, για ποια χαρά, για ποιες αγάπες, για ποιο ταξίδι. Η μετάβαση αυτή από τη λάμψη της πρώτης στιγμής στην ανησυχία και την αβεβαιότητα είναι το βασικό κίνημα του ποιήματος.
Ο Καρυωτάκης ανήκει στους πρώτους Έλληνες ποιητές που χρησιμοποίησαν συστηματικά τον ελευθερωμένο στίχο, εγκαταλείποντας το παραδοσιακό μέτρο και την ομοιοκαταληξία. Η επιλογή αυτή θεωρείται τολμηρή για την εποχή της και προαναγγέλλει αλλαγές που θα γενικευτούν στην ελληνική ποίηση αργότερα.
Το ποίημα δεν είναι απλώς χαρούμενο ή απλώς μελαγχολικό: ξεκινά με εικόνες ομορφιάς και ξαφνικής καλοσύνης και καταλήγει σε αβεβαιότητα και «σπασμένα φτερά». Η ερμηνεία πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τις δύο πλευρές — η χαρά της αρχής δεν ακυρώνει τη μελαγχολία του τέλους, ούτε αντίστροφα.
Σαν δέσμη από τριαντάφυλλα
είδα το βράδυ αυτό.
Κάποια χρυσή, λεπτότατη
στους δρόμους ευωδιά.
Και στην καρδιά
αιφνίδια καλοσύνη.
Στα χέρια το παλτό,
στ' ανεστραμμένο πρόσωπο η σελήνη.
Ηλεκτρισμένη από φιλήματα
θα 'λεγες την ατμόσφαιρα.
Η σκέψις, τα ποιήματα,
βάρος περιττό.
Έχω κάτι σπασμένα φτερά.
Δεν ξέρω καν γιατί μας ήρθε
το καλοκαίρι αυτό.
Για ποιαν ανέλπιστη χαρά,
για ποιες αγάπες,
για ποιο ταξίδι ονειρευτό.
Κ.Γ. Καρυωτάκης,
Ποιήματα και πεζά, Ερμής