Όσο μπορείς 📖
Οι παραινέσεις που απευθύνει ο Κ.Π. Καβάφης αναφέρονται τόσο στον εαυτό του όσο και σε κάθε αποδέκτη του ποιήματος και υποδεικνύουν μια ηθική στάση και μια μετρημένη κοινωνική ζωή. Το ποίημα γράφτηκε το 1913.
Ο Καβάφης χρησιμοποιεί εδώ τη μορφή της παραίνεσης σε β' ενικό πρόσωπο, σαν να μιλά σε έναν φίλο ή στον ίδιο του τον εαυτό. Αυτή η άμεση, εξομολογητική φωνή είναι χαρακτηριστική πολλών ποιημάτων του και κάνει τον στίχο να ακούγεται σαν προσωπική συμβουλή προς κάθε αναγνώστη, όχι σαν αφηρημένο κήρυγμα.
Ο τίτλος μπορεί να παρεξηγηθεί ως έκκληση για μετριοπάθεια ή συμβιβασμό. Στην πραγματικότητα δηλώνει το αντίθετο: μέσα στα όρια που επιβάλλει η ζωή, ο άνθρωπος οφείλει να αγωνίζεται συνεχώς να μην προδώσει την αξιοπρέπειά του. Το «όσο μπορείς» θέτει όχι ένα ανώτατο όριο προσπάθειας αλλά έναν ελάχιστο, μη διαπραγματεύσιμο στόχο.
Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις,
τούτο προσπάθησε τουλάχιστον
όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις
μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου,
μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες.
Μην την εξευτελίζεις πηαίνοντάς την,
γυρίζοντας συχνά κι εκθέτοντάς την
στων σχέσεων και των συναναστροφών
την καθημερινήν ανοησία,
ως που να γίνει σα μια ξένη φορτική.
Κ.Π. Καβάφης, Ποιήματα, τόμ. 1, Ίκαρος
Αντώνης Απέργης, Εν τω μηνί Αθύρ