Το Δοκίμιν της Αγάπης 💍
Β΄. Παράλληλο κείμενο
Το δοκίμιν της αγάπης
Σαράντα δυο αρχοντόπουλα μια κόρη-ν-αγαπούσαν, κόρη πανώρια κι όμορφη και στα φλωριά χωσμένη. Κι όλοι-ν-εκαλεστήκανε μια μέρα για να πάνε. Γεμίζου οι στάβλοι-ν-άλογα, τα παραθύρια σέλες, και τα πορτοπαράθυρα σκάλες και χαλινάρια. Στρώνει την τάβλα να γευτούν πολλώ λογιώ τραπέζι.
«Τρώτε και πίνετε, άρχοντες, κι εγώ να σας φηγούμαι: Μέσα στο περιβόλι μου, στη μέση της αυλής μου, μάρμαρο-ν-έχει ο αφέντης μου, δοκίμιν της αγάπης· κι όποιος βρεθεί και πιάσει το κι οπίσω του το ρίξει, εκείνος είναι ο άντρας μου κι εγώ είμαι η ποθητή του.»
Κι ούλοι μονοσυνάγουνται κι ούλοι το δοκιμάζουν, κι ένας το παίρνει δάχτυλο κι άλλος μούτε καθόλου· και της Μαριάς ο ψυχογιός, τ᾿ άξιο το παλικάρι, μονοχεριάρι το 'πιασε κι οπίσω του το ρίχνει.
«Εγώ είμαι, κόρη, ο άντρας σου κι εσύ 'σαι η ποθητή μου.»
(Ν. Πολίτης, Εκλογαί από τα τραγούδια του Ελληνικού λαού, αρ. 79)
Αυτό το δημοτικό τραγούδι, καταγραμμένο πολύ αργότερα από την Οδύσσεια, χρησιμοποιεί το ίδιο αφηγηματικό μοτίβο με τον αγώνα του τόξου: μια γυναίκα δίνεται σε γάμο σε όποιον περάσει μια σωματική δοκιμασία. Το μοτίβο αυτό λέγεται «δοκιμασία μνηστεύεσθαι» και εμφανίζεται σε λαϊκές παραδόσεις πολλών λαών, δείχνοντας πόσο βαθιά είχε ριζώσει η ιδέα του αγώνα ως τρόπου επιλογής συζύγου.
Παρόλο που το δοκίμιν και ο αγώνας του τόξου μοιάζουν, δεν είναι ίδια: στο δημοτικό τραγούδι η δοκιμασία είναι απλώς ένα τεστ δύναμης χωρίς προηγούμενη ιστορία, ενώ στην Οδύσσεια το τόξο ανήκει ήδη στον Οδυσσέα και η δοκιμασία λειτουργεί και ως μέσο αναγνώρισής του. Η αναλογία αφορά τη δομή του αγώνα, όχι όλες τις λεπτομέρειές του.