Β΄. Παράλληλο Κείμενο: Ησίοδος και η δίκαιη πολιτεία ⚖️
Ησιόδου, Ἔργα καὶ Ἡμέραι
Ο Ησίοδος θεωρείται πατέρας του διδακτικού έπους – η ποίησή του τοποθετείται γύρω στο 700 π.Χ.
Ο Ησίοδος έζησε λίγο μετά τον Όμηρο και θεωρείται ο δεύτερος μεγάλος επικός ποιητής των αρχαίων Ελλήνων. Σε αντίθεση με τα ομηρικά έπη, που αφηγούνται ηρωικές περιπέτειες, το έργο του δίνει πρακτικές συμβουλές για τη γεωργική ζωή και διδάσκει ηθικές αξίες, όπως η δικαιοσύνη και η εργατικότητα.
Όπου όμως [οι κριτές] κρίσεις ίσες και για ξένους και δικούς
κάνουν, και το δίκιο διόλου δεν το παραβαίνουνε,
εκεί ακμάζει η πολιτεία και ανθούνε οι λαοί·
και ειρήνη μες στη χώρα, που 'ναι των αντρών τροφός,
και ποτέ δεν φέρνει ο Δίας πόλεμο σ᾽ αυτούς κακό·
ποτέ άντρες με ίσια κρίση πείνα δεν τους ακλουθά
κι ούτε συμφορά, μα για γλέντια κι έργα αντάμα νοιάζονται.
Κι η γη βιος πολύ τους φέρνει, στα βουνά η βαλανιδιά
έχει απάνω βαλανίδια κι από μέσα μέλισσες·
και πυκνόμαλλα γεμάτα με μαλλί τα πρόβατα·
(Μετάφραση Ευ. Ρούσος, ΟΕΔΒ, 1978)
Η σύνδεση με την Οδύσσεια
Το απόσπασμα του Ησιόδου παραλληλίζεται με τα λόγια που απευθύνει ο μεταμφιεσμένος Οδυσσέας στην Πηνελόπη, όπου συνδέει τη δίκαιη διακυβέρνηση ενός βασιλιά με την ευφορία της γης και της θάλασσας. Και οι δύο ποιητές μοιράζονται την ίδια πεποίθηση: όπου επικρατεί η δικαιοσύνη, ευημερεί και η φύση.
Το κείμενο αυτό δεν ανήκει στην Οδύσσεια· είναι απόσπασμα από διαφορετικό έργο, τα «Ἔργα καὶ Ἡμέραι» του Ησιόδου, και χρησιμοποιείται εδώ μόνο για σύγκριση. Το κοινό σημείο των δύο κειμένων είναι η ιδέα ότι η επικράτηση της δικαιοσύνης συνδέεται με τη γενναιοδωρία της φύσης.