Παράλληλα Κείμενα: Ο Τιθωνός και ο ξενιτεμένος 🌅
Ο μύθος της Αυγής και του Τιθωνού
Έτσι πάλι άρπαξε τον Τιθωνό η χρυσόθρονη Ηώς το δικό σας συγγενή, τον όμοιο με τους αθανάτους. Πήγε λοιπόν να ζητήσει από τον μαυρονέφελο Κρονίωνα αθάνατος να είναι, ζωή παντοτινή να έχει. Ο Δίας έδωσε τη συγκατάθεσή του και την επιθυμία της πραγματοποίησε. Τι ανόητη! Ούτε που σκέφτηκε η σεβαστή Ηώς να ζητήσει τη νιότη και να μη γνωρίσει τη συμφορά των γηρατειών.
Η Αυγή ζήτησε για τον Τιθωνό την αθανασία αλλά ξέχασε να ζητήσει και την αιώνια νεότητα. Έτσι ο Τιθωνός έζησε για πάντα, αλλά γέρασε ασταμάτητα — μια αθανασία που έγινε καταδίκη αντί για δώρο. Το λάθος αυτό δείχνει πόσο επικίνδυνο είναι να ζητά κανείς κάτι από τους θεούς χωρίς να σκεφτεί τις συνέπειες ως το τέλος.
Ο μύθος του Τιθωνού φωτίζει από άλλη οπτική γωνία την ιστορία της Καλυψώς, που ήθελε να χαρίσει στον Οδυσσέα αθανασία και αιώνια νιότη μαζί. Ο Οδυσσέας, όμως, προτίμησε να παραμείνει θνητός και να γυρίσει στην πατρίδα του παρά να ζήσει για πάντα μακριά από τους δικούς του.
Ο ξενιτεμένος παραγγέλλει στη γυναίκα του με τα χελιδόνια 🐦
Θες, κόρη μου, παντρέψου, θες καλόγραιψε, τι εδώ που 'μ' ο καημένος επαντρεύτηκα. Επήρα μια γυναίκα σκύλα, μάγισσα· μαγεύει τα καράβια, δεν κινούν γι' αυτού, με μάγεψε κι εμένα, δεν κινώ κι εγώ. Όντας κινώ για να 'ρθω, χιόνια και βροχές, όντας γυρίζω πίσω, ήλιος ξαστεριά. Ζώνομαι τ' άρματά μου, πέφτουν καταγής, πιάνω γραφή να γράψω και ξεγράφεται.
Στο δημοτικό αυτό τραγούδι, ο ξενιτεμένος περιγράφει με εικόνες τη μαγική δύναμη που τον κρατά μακριά από το σπίτι του: η «γυναίκα-μάγισσα» θυμίζει έντονα την Καλυψώ, που κρατά κι αυτή τον Οδυσσέα στο νησί της παρά τη θέλησή του. Το κάθε φορά που ο ξενιτεμένος προσπαθεί να ξεκινήσει το ταξίδι της επιστροφής, κάτι τον εμποδίζει — ακριβώς όπως ο Οδυσσέας δεν μπορεί να φύγει από την Ωγυγία χωρίς τη θεϊκή εντολή.