Παράλληλα κείμενα: τα τυπικά στοιχεία 🔄

Εντόπισε τυπικά στοιχεία από την αρχή της ραψωδίας ως εδώ, καθώς και στα αποσπάσματα των δημοτικών τραγουδιών που ακολουθούν, αφού λάβεις υπόψη σου τα εξής:

Τυπικά λέγονται τα στοιχεία που επαναλαμβάνονται πανομοιότυπα ή ελαφρά παραλλαγμένα. Μπορεί να είναι συνδυασμοί επιθέτων και ουσιαστικών ή άλλες φράσεις (όπως γλαυκῶπις Ἀθήνη, ἔπεα πτερόεντα) ή στίχοι ολόκληροι (όπως «Της αντιμίλησε ο Τηλέμαχος με φρόνηση και γνώση») ή θέματα, μοτίβα και σκηνές ολόκληρες (όπως η υποδοχή και η φιλοξενία του επισκέπτη).

Δημοτικά τραγούδια με έκδηλα τυπικά στοιχεία

α. Από την αναγγελία ενός θλιβερού γεγονότος

– Τρία πουλάκια κάθουνται στον Έλυμπο, στη ράχη.
Το 'να τηράει τη θάλασσα, τ' άλλο την Κατερίνα,
το τρίτο, το καλύτερο, μοιριολογάει και λέγει:
«Τ' είν' το κακό που πάθαμε εμείς οι μαύροι κλέφτες [...]

– Τρία πουλιά οχ' την Πρέβεζα διαβήκαν εις την Πάργα.
Το 'να κοιτάει την ξενιτιά, τ' άλλο τον Αϊ-Γιαννάκη,
το τρίτο, το καλύτερο, μοιριολογάει και λέγει:
«Πάργα, Τουρκιά σε πλάκωσε [...]

β. Από τον αδιάκοπο πόλεμο του κλέφτη

– Τρεις μέρες κάνει πόλεμο, τρεις μέρες και τρεις νύχτες,
χωρίς ψωμί, χωρίς νερό, χωρίς ύπνο στο μάτι.

– Τρεις μέρες κάνει πόλεμο, τρεις μέρες και τρεις νύχτες,
δίχως ψωμί, δίχως νερό, δίχως κανέν' μεντάτι.

(Τα αποσπάσματα προέρχονται από το βιβλίο του Γ.Μ. Σηφάκη, Για μια ποιητική του δημοτικού τραγουδιού, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 1998)

Ο θάνατος στον πόλεμο (κλέφτικο τραγούδι)

Χαρά 'στονε στον πόλεμο το θάνατ' όποιος λάχει,
στον πόλεμ' όποιος σκοτωθεί, κερδίζει μα δε χάνει·
κερδίζ' όνομα αθάνατο και τση τιμής στεφάνι.

(Το απόσπασμα προέρχεται από το βιβλίο του Στ. Αναστασιάδη, Η διδασκαλία των ομηρικών επών, Θεσσαλονίκη 1976)

Συσχέτισε αυτό το κλέφτικο τραγούδι με τα λόγια της Αθηνάς για τη δόξα που θα κέρδιζε ο Οδυσσέας αν σκοτωνόταν στη μάχη και αναζήτησε τα κοινά τους σημεία.