Οι τέχνες και τα γράμματα στα ελληνιστικά χρόνια 🏛️
O ελληνικός πολιτισμός διαδόθηκε στις χώρες της Ανατολής. Στις μεγάλες πόλεις, όπως ήταν η Αλεξάνδρεια, η Αντιόχεια, η Πέργαμος κ.ά., συγκεντρώθηκαν πολλοί μορφωμένοι άνθρωποι. Οι τέχνες γνώρισαν μεγάλη ανάπτυξη. Το ίδιο και οι επιστήμες και ιδιαίτερα η αστρονομία, τα μαθηματικά και η ιατρική.
Τα μεγάλα πνευματικά κέντρα 🌍
Στα χρόνια που ακολούθησαν το θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου γνώρισαν μεγάλη ακμή οι τέχνες και τα γράμματα. O ελληνικός πολιτισμός, έχοντας πάρει στοιχεία και από την Ανατολή, διαδόθηκε σε ολόκληρο τον τότε γνωστό κόσμο. Σπουδαία πνευματικά κέντρα ήταν οι πρωτεύουσες των ελληνιστικών κρατών: Αλεξάνδρεια, Αντιόχεια και Πέργαμος.
Η ελληνιστική τέχνη 🗿
Η ελληνιστική τέχνη θέλησε να εκφράσει τον άνθρωπο και την καθημερινή ζωή. Τα κτίρια που κατασκευάστηκαν ήταν τεράστια και μεγαλόπρεπα. Έργα αυτής της εποχής ήταν και δύο από τα εφτά θαύματα του αρχαίου κόσμου, ο φάρος της Αλεξάνδρειας και ο κολοσσός της Ρόδου, καθώς και ο μεγάλος βωμός του Δία Σωτήρα στην Πέργαμο. O γλύπτης που διακρίθηκε ιδιαίτερα αυτά τα χρόνια ήταν ο Λύσιππος, που έφτιαξε και τα πιο πολλά από τα αγάλματα του Αλέξανδρου.
Στο σχολικό βιβλίο θα διαβάσεις ότι και ο βωμός του Δία στην Πέργαμο ήταν ένα από τα εφτά θαύματα. Στην πραγματικότητα ήταν ένα σπουδαίο μνημείο, αλλά δεν ανήκε στα εφτά θαύματα· από αυτά, στα ελληνιστικά χρόνια φτιάχτηκαν ο φάρος της Αλεξάνδρειας και ο κολοσσός της Ρόδου.
Οι επιστήμες και τα γράμματα 🔬
Μεγάλη ανάπτυξη επίσης γνώρισαν και οι επιστήμες. O αστρονόμος Αρίσταρχος από τη Σάμο πρώτος είπε ότι η γη κινείται γύρω από τον ήλιο, ενώ όλοι τότε πίστευαν ακριβώς το αντίθετο. O μαθηματικός Ευκλείδης έγραψε βιβλίο γεωμετρίας. O Αρχιμήδης ο Συρακούσιος, ο πιο σπουδαίος μαθηματικός της αρχαιότητας, κατασκεύασε πολλές μηχανές. Μεγάλη πρόοδο σημείωσε και η ιατρική επιστήμη. O πιο σημαντικός ιστορικός των ελληνιστικών χρόνων ήταν ο Πολύβιος. Από το μεγάλο έργο του σώθηκε μόνο ένα μικρό μέρος. Οι ποιητές έγραψαν κωμωδίες με τις οποίες σατίριζαν ανθρώπινα ελαττώματα.
Ο Αρίσταρχος είπε πρώτος ότι η γη κινείται γύρω από τον ήλιο — τη στιγμή που όλοι οι άλλοι πίστευαν ακριβώς το αντίθετο.
Παραθέματα από τις πηγές 📜
Οι μηχανές του Αρχιμήδη
O Αρχιμήδης κατασκεύασε πολλές πολεμικές μηχανές. Αυτές τις χρησιμοποίησαν οι κάτοικοι των Συρακουσών, για να αντιμετωπίσουν τις επιθέσεις που έκαναν οι Ρωμαίοι εναντίον τους. Τέτοιες ήταν οι καταπέλτες. Άλλοι από αυτούς πετούσαν πολύ μακριά μεγάλες πέτρες και άλλοι έριχναν πολύ γρήγορα πιο μικρές πέτρες. Ήταν επίσης οι γερανοί που έριχναν στα εχθρικά πλοία ογκόλιθους ή κομμάτια από μολύβι. Είχε φτιάξει ακόμα κάποια μηχανήματα που έμοιαζαν με μεγάλες δαγκάνες. Αυτά άρπαζαν τα εχθρικά πλοία, τα σήκωναν ψηλά και μετά τα άφηναν να πέσουν στη θάλασσα, αναποδογυρισμένα και να βυθιστούν. Τέλος κατασκεύασε και κάτοπτρα. Μ' αυτά συγκέντρωνε εκεί που ήθελε τις ηλιακές ακτίνες και έκαιγε έτσι τα εχθρικά πλοία.
(διασκευή)
Στο σχολικό βιβλίο θα διαβάσεις ότι ο Αρχιμήδης έκαιγε τα εχθρικά πλοία με κάτοπτρα. Στην πραγματικότητα αυτό το λέει ένας μεταγενέστερος θρύλος, δηλαδή μια ιστορία που γράφτηκε πολλά χρόνια αργότερα, και δεν ξέρουμε με σιγουριά αν έγινε πραγματικά.
O κολοσσός της Ρόδου
O κολοσσός ήταν τεράστιο ολόσωμο άγαλμα, που βρισκόταν στην είσοδο του λιμανιού της Ρόδου. Παρίστανε το θεό Ήλιο. Εσωτερικά το άγαλμα ήταν χτισμένο με πέτρα και εξωτερικά ήταν καλυμμένο με ορείχαλκο. Υπήρξε ένα από τα εφτά θαύματα του αρχαίου κόσμου. Δημιουργός του ήταν μάλλον ο γλύπτης Χάρης από τη Λίνδο της Ρόδου, μαθητής του Λύσιππου. Είχε ύψος 31 μέτρα περίπου. Η κατασκευή του λένε ότι κράτησε 12 χρόνια. Ήταν έργο που φανέρωνε την οικονομική δύναμη της Ρόδου αλλά και την αγάπη των ανθρώπων της εποχής αυτής για έργα με τεράστιες διαστάσεις. Πιθανότατα ο κολοσσός γκρεμίστηκε από μεγάλο σεισμό το 227 π.Χ. και από τότε βρισκόταν διαλυμένος στη γη μέχρι την εποχή που κατακτήθηκε η Ρόδος από τους Σαρακηνούς πειρατές, οι οποίοι τον κομμάτιασαν και τον πούλησαν ως μέταλλο.
(διασκευή)