Η αρμοστεία του Αλέξανδρου Ζαΐμη (1906-1908) 🏛️
Η ανάληψη των καθηκόντων
Ο Αλέξανδρος Ζαΐμης, έμπειρος πολιτικός, πρώην πρωθυπουργός της Ελλάδας και μετέπειτα Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, ανέλαβε τα καθήκοντά του στις 18 Σεπτεμβρίου 1906. Η πολιτική ομαλότητα επανήλθε στην ταραγμένη Κρήτη και μια νέα περίοδος δημιουργίας εγκαινιάστηκε. Η οικονομία βελτιώθηκε, η δημόσια διοίκηση αναδιοργανώθηκε και καταβλήθηκε ιδιαίτερη φροντίδα για την οργάνωση της δημόσιας υγείας και της παιδείας.
Η Πολιτοφυλακή και η αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων
Το πιο σημαντικό είναι ότι οργανώθηκε για πρώτη φορά η Πολιτοφυλακή της Κρήτης, δηλαδή ο πρώτος στρατός του νησιού (1907), που εξελίχθηκε σε αξιόλογη δύναμη, όπως φάνηκε αργότερα στους Βαλκανικούς πολέμους 1912-1913.
Η Πολιτοφυλακή που ιδρύθηκε το 1907 δεν έμεινε συμβολική: λίγα χρόνια αργότερα αποδείχθηκε αξιόλογη πολεμική δύναμη στους Βαλκανικούς πολέμους του 1912-1913.
Η παρουσία των ξένων στρατευμάτων κατέστη πλέον περιττή και οι Μ. Δυνάμεις αποφάσισαν να εκκενώσουν την Κρήτη μέσα σε ένα χρόνο, με μόνη εγγύηση την ασφάλεια των μουσουλμάνων της νήσου. Ένα ευχαριστήριο Ψήφισμα της Κρητικής Βουλής (21 Μαΐου 1908) προς τις Μ. Δυνάμεις ήταν η επίσημη πολιτική πράξη της χειραφέτησης της Κρήτης από την προστασία των Μ. Δυνάμεων. Το νησί έπρεπε πλέον να κινείται με τις δικές του δυνάμεις στη διαχείριση του Κρητικού Ζητήματος.
Η απόφαση των Μ. Δυνάμεων να εκκενώσουν την Κρήτη και το ευχαριστήριο Ψήφισμα της Κρητικής Βουλής δεν σήμαιναν ακόμη την ένωση του νησιού με την Ελλάδα, αλλά τη χειραφέτησή του από την ξένη προστασία — η Κρήτη έπρεπε πλέον να διαχειριστεί μόνη της το Κρητικό Ζήτημα.