- Βασική Θεωρία
4. Η στάση της πολιτικής ηγεσίας απέναντι στο προσφυγικό ζήτημα 🏛️
Αποσπασματική αντιμετώπιση του προβλήματος
Γενικά, το προσφυγικό ζήτημα στη διάρκεια της Επανάστασης δεν αντιμετωπίστηκε μεθοδικά εκ μέρους της πολιτικής ηγεσίας των Ελλήνων. Όπου έγιναν προσπάθειες για την περίθαλψη και την ενσωμάτωση των προσφύγων, αυτές στηρίχθηκαν στον αυθορμητισμό και τη συμπαράσταση των κατά τόπους ελληνικών κοινοτήτων ή σε εντελώς προσωρινά μέτρα των κυβερνήσεων. Αιτήματα προσφύγων τέθηκαν, αλλά όχι προσφυγικό ζήτημα συνολικά.
Το κείμενο ξεχωρίζει σαφώς τα επιμέρους αιτήματα των προσφύγων από ένα συνολικό προσφυγικό ζήτημα: μέχρι τη Γ' Εθνική Συνέλευση τέθηκαν μόνο τα πρώτα, όχι το δεύτερο.
Η Γ' Εθνική Συνέλευση και το ψήφισμα της 5ης Μαΐου 1827
Μόνο στην Γ' Εθνική Συνέλευση το προσφυγικό προβλήθηκε εντονότερα από τις διάφορες προσφυγικές ομάδες, που ζήτησαν την εκπροσώπησή τους στη Συνέλευση, για να προωθήσουν το αίτημα παροχής χώρου για μόνιμη εγκατάσταση στην ελεύθερη Ελλάδα.
Ψήφισμα της 5ης Μαΐου 1827
«Όσων αι πόλεις κατεστράφησαν, να προσέλθουν εις την Βουλήν να ζητήσουν τόπον και να εγείρουν νέας πόλεις.»
Με αυτό το ψήφισμα καλούνταν όλοι οι ορθόδοξοι των οποίων οι πόλεις είχαν καταστραφεί να προσέλθουν στη Βουλή για να ζητήσουν τόπο εγκατάστασης. Το ψήφισμα έδειχνε την τάση να επικρατήσει μία ευρύτερη αντίληψη για το προσφυγικό.
Το ψήφισμα της 5ης Μαΐου 1827 είναι η πρώτη στιγμή που το προσφυγικό αντιμετωπίζεται ως ζήτημα που αφορά όλους τους πρόσφυγες συλλογικά και όχι ως άθροισμα μεμονωμένων αιτημάτων.
Η μη υλοποίηση των αποφάσεων
Ωστόσο, οι επαναστατικές κυβερνήσεις δεν προχώρησαν στην υλοποίηση των αποφάσεών τους και δεν οργάνωσαν συνοικισμούς προσφύγων. Οι δυσμενέστατες συνθήκες κατά την Επανάσταση αλλά και οι κατά τόπους αντιδράσεις εμπόδισαν την εφαρμογή μέτρων για την επίλυση του προβλήματος.