1. Βασική Θεωρία
Προσθέσαμε νέο παιχνίδι γι' αυτό το μάθημα!
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα τον Ευκλείδη». Σου το εξηγεί αμέσως.

Τριγωνομετρικοί Αριθμοί Βασικών Γωνιών 📐

Ας εξερευνήσουμε τους τριγωνομετρικούς αριθμούς για τις γωνίες 45°45°, 30°30° και 60°60°. Αυτές οι γωνίες εμφανίζονται συχνά στα μαθηματικά και τη φυσική, οπότε είναι σημαντικό να τις κατανοήσουμε! 🤓

Τριγωνομετρικοί αριθμοί της γωνίας 45°45°

Για να βρούμε τους τριγωνομετρικούς αριθμούς της γωνίας 45°45°, φανταζόμαστε ένα ορθογώνιο και ισοσκελές τρίγωνο ABΓΑΒΓ. Αυτό σημαίνει ότι έχει μια γωνία 90°90° και δύο πλευρές ίσες. Ας υποθέσουμε ότι οι κάθετες πλευρές ABΑΒ και AΓΑΓ έχουν μήκος 1 cm. 📏

Ισοσκελές Ορθογώνιο Τρίγωνο

Σε ένα ισοσκελές ορθογώνιο τρίγωνο, οι δύο οξείες γωνίες είναι πάντα 45°45°.

Επειδή το τρίγωνο είναι ισοσκελές, οι γωνίες BΒ και ΓΓ είναι ίσες και κάθε μία είναι 45°45°. Για να βρούμε τους τριγωνομετρικούς αριθμούς, χρειαζόμαστε την υποτείνουσα BΓΒΓ. Χρησιμοποιούμε το Πυθαγόρειο θεώρημα: BΓ2=AB2+AΓ2ΒΓ^2 = ΑΒ^2 + ΑΓ^2.

Αφού AB=1ΑΒ = 1 και AΓ=1ΑΓ = 1, τότε BΓ2=12+12=2ΒΓ^2 = 1^2 + 1^2 = 2. Άρα, η υποτείνουσα BΓ=2ΒΓ = \sqrt{2}.

Τώρα μπορούμε να υπολογίσουμε τους τριγωνομετρικούς αριθμούς:

  • Ημίτονο 45°45° (ημ45°45°): Είναι ο λόγος της απέναντι πλευράς (ΑΓ) προς την υποτείνουσα (ΒΓ). Έτσι, ημ45°=AΓBΓ=12ημ45° = \frac{ΑΓ}{ΒΓ} = \frac{1}{\sqrt{2}}. Για να το απλοποιήσουμε, πολλαπλασιάζουμε αριθμητή και παρονομαστή με 2\sqrt{2}: ημ45°=1⋅22⋅2=22ημ45° = \frac{1 \cdot \sqrt{2}}{\sqrt{2} \cdot \sqrt{2}} = \frac{\sqrt{2}}{2}.
  • Συνημίτονο 45°45° (συν45°45°): Είναι ο λόγος της προσκείμενης πλευράς (ΑΒ) προς την υποτείνουσα (ΒΓ). Έτσι, συν45°=ABBΓ=12=22συν45° = \frac{ΑΒ}{ΒΓ} = \frac{1}{\sqrt{2}} = \frac{\sqrt{2}}{2}.
  • Εφαπτομένη 45°45° (εφ45°45°): Είναι ο λόγος της απέναντι πλευράς (ΑΓ) προς την προσκείμενη πλευρά (ΑΒ). Έτσι, εφ45°=AΓAB=11=1εφ45° = \frac{ΑΓ}{ΑΒ} = \frac{1}{1} = 1.

Συνοψίζοντας:

  • ημ45°=22ημ45° = \frac{\sqrt{2}}{2}
  • συν45°=22συν45° = \frac{\sqrt{2}}{2}
  • εφ45°=1εφ45° = 1

Τριγωνομετρικοί αριθμοί των γωνιών 30°30° και 60°60°

Για να κατανοήσουμε τους τριγωνομετρικούς αριθμούς των γωνιών 30°30° και 60°60°, ας φανταστούμε δύο ίδια ορθογώνια τρίγωνα, τα ABΓΑΒΓ και ABΓ′ΑΒΓ'. Αυτά τα τρίγωνα έχουν μια κοινή πλευρά, την ABΑΒ, και οι γωνίες B1Β_1 και B2Β_2 είναι και οι δύο 30°30°. Οι υποτείνουσες των τριγώνων, δηλαδή οι πλευρές BΓΒΓ και BΓ′ΒΓ', είναι ίσες με 2 cm.

Ισόπλευρο Τρίγωνο

Ένα ισόπλευρο τρίγωνο έχει όλες τις πλευρές και τις γωνίες του ίσες. Κάθε γωνία είναι 60°60°.

Το τρίγωνο BΓΓ′ΒΓΓ' είναι ισόπλευρο, που σημαίνει ότι όλες οι γωνίες του είναι 60°60°. Επίσης, η πλευρά ΓΓ′ΓΓ' είναι 2 cm και οι πλευρές AΓΑΓ και AΓ′ΑΓ' είναι 1 cm.

Τώρα, ας δούμε πώς υπολογίζουμε τους τριγωνομετρικούς αριθμούς:

  • ημ30°30°: Στο ορθογώνιο τρίγωνο ABΓΑΒΓ, το ημίτονο της γωνίας B2Β_2 (που είναι 30°30°) είναι ίσο με AΓBΓ=12\frac{ΑΓ}{ΒΓ} = \frac{1}{2}.
  • συν30°30°: Για να βρούμε το συνημίτονο της γωνίας B2Β_2 (30°30°), πρέπει πρώτα να υπολογίσουμε την πλευρά ABΑΒ. Χρησιμοποιούμε το Πυθαγόρειο θεώρημα στο τρίγωνο ABΓΑΒΓ: AB2=BΓ2−AΓ2=22−12=4−1=3ΑΒ^2 = ΒΓ^2 - ΑΓ^2 = 2^2 - 1^2 = 4 - 1 = 3, άρα AB=3ΑΒ = \sqrt{3}. Επομένως, το συνημίτονο της γωνίας B2Β_2 είναι ABBΓ=32\frac{ΑΒ}{ΒΓ} = \frac{\sqrt{3}}{2}.

Τώρα, ας βρούμε τους τριγωνομετρικούς αριθμούς για τη γωνία 60°60°. Στο ορθογώνιο τρίγωνο ABΓΑΒΓ, η γωνία ΓΓ είναι 60°60°.

  • ημ60°60°: Το ημίτονο της γωνίας ΓΓ είναι ABBΓ=32\frac{ΑΒ}{ΒΓ} = \frac{\sqrt{3}}{2}.
  • συν60°60°: Το συνημίτονο της γωνίας ΓΓ είναι AΓBΓ=12\frac{ΑΓ}{ΒΓ} = \frac{1}{2}.
  • εφ30°30°: Η εφαπτομένη της γωνίας 30°30° είναι εφ30°=ημ30°συν30°=1232=13=33εφ30° = \frac{ημ30°}{συν30°} = \frac{\frac{1}{2}}{\frac{\sqrt{3}}{2}} = \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{\sqrt{3}}{3}.
  • εφ60°60°: Η εφαπτομένη της γωνίας 60°60° είναι εφ60°=ημ60°συν60°=3212=3εφ60° = \frac{ημ60°}{συν60°} = \frac{\frac{\sqrt{3}}{2}}{\frac{1}{2}} = \sqrt{3}.

Πίνακας Τριγωνομετρικών Αριθμών 📝

Αυτός ο πίνακας συνοψίζει τις τιμές των τριγωνομετρικών αριθμών για τις γωνίες 30∘30^\circ, 45∘45^\circ και 60∘60^\circ.

ΓωνίαΗμίτονο (ημ)Συνημίτονο (συν)Εφαπτομένη (εφ)
30∘30^\circ12\frac{1}{2}32\frac{\sqrt{3}}{2}33\frac{\sqrt{3}}{3}
45∘45^\circ22\frac{\sqrt{2}}{2}22\frac{\sqrt{2}}{2}11
60∘60^\circ32\frac{\sqrt{3}}{2}12\frac{1}{2}3\sqrt{3}

ΕΦΑΡΜΟΓΗ 1 💡

Ας δούμε πώς να αποδείξουμε ότι μια μαθηματική ισότητα είναι σωστή. Πρέπει να αποδείξουμε ότι: ημ245°=1−ημ30°ημ^2 45° = 1 - ημ30°.

  1. Γνωρίζουμε ότι ημ45°=22ημ45° = \frac{\sqrt{2}}{2}. Άρα, ημ245°=(22)2=24=12ημ^2 45° = (\frac{\sqrt{2}}{2})^2 = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}.
  2. Επίσης, γνωρίζουμε ότι ημ30°=12ημ30° = \frac{1}{2}. Άρα, 1−ημ30°=1−12=121 - ημ30° = 1 - \frac{1}{2} = \frac{1}{2}.

Επομένως, αφού και το ημ245°ημ^2 45° και το 1−ημ30°1 - ημ30° είναι ίσα με 12\frac{1}{2}, τότε η ισότητα ημ245°=1−ημ30°ημ^2 45° = 1 - ημ30° είναι αληθής. ✅

ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2 📐

Ας δούμε πώς να βρούμε το ύψος και το εμβαδόν ενός ισόπλευρου τριγώνου.

Έστω ότι έχουμε ένα ισόπλευρο τρίγωνο ABΓΑΒΓ με πλευρά αα. Θέλουμε να αποδείξουμε ότι:

  • Το ύψος (υυ) του τριγώνου δίνεται από τον τύπο: υ=α32υ = \frac{α\sqrt{3}}{2}
  • Το εμβαδόν (EΕ) του τριγώνου δίνεται από τον τύπο: E=α234Ε = \frac{α^2\sqrt{3}}{4}

Για να το κάνουμε αυτό, φέρνουμε το ύψος AMΑΜ από την κορυφή AΑ προς τη βάση BΓΒΓ. Έτσι, δημιουργείται ένα ορθογώνιο τρίγωνο AMBΑΜΒ.

Γνωρίζουμε ότι η γωνία BΒ είναι 60 μοίρες (γιατί το τρίγωνο ABΓΑΒΓ είναι ισόπλευρο). Επίσης, γνωρίζουμε ότι το ημίτονο της γωνίας BΒ (ημBΒ) είναι ίσο με την απέναντι πλευρά (AM, που είναι το ύψος υυ) προς την υποτείνουσα (AB, που είναι η πλευρά αα).

Έτσι, έχουμε:

ημ(B)=ημ(60°)=AMAB=υαημ(Β) = ημ(60°) = \frac{ΑΜ}{ΑΒ} = \frac{υ}{α}

Γνωρίζουμε ότι ημ60°=32ημ60° = \frac{\sqrt{3}}{2}. Άρα,

32=υα\frac{\sqrt{3}}{2} = \frac{υ}{α}

Λύνοντας για το υυ, βρίσκουμε:

υ=α⋅32υ = α \cdot \frac{\sqrt{3}}{2}

Τώρα, για να βρούμε το εμβαδόν του τριγώνου ABΓΑΒΓ, χρησιμοποιούμε τον τύπο:

Εμβαδόν = 12\frac{1}{2} * βάση * ύψος = 12⋅α⋅υ\frac{1}{2} \cdot α \cdot υ

Αντικαθιστώντας το υυ με τον τύπο που βρήκαμε παραπάνω, έχουμε:

Εμβαδόν = 12⋅α⋅(α⋅32)=α234\frac{1}{2} \cdot α \cdot (α \cdot \frac{\sqrt{3}}{2}) = \frac{α^2\sqrt{3}}{4}

Έτσι, αποδείξαμε ότι το ύψος και το εμβαδόν ενός ισόπλευρου τριγώνου πλευράς αα δίνονται από τους τύπους: υ=α32υ = \frac{α\sqrt{3}}{2} και E=α234Ε = \frac{α^2\sqrt{3}}{4}. 🎉

ΕΦΑΡΜΟΓΗ 3 ➕

Ας υπολογίσουμε την τιμή μιας μαθηματικής παράστασης που περιέχει ημίτονα, συνημίτονα και εφαπτομένες συγκεκριμένων γωνιών.

Η παράσταση που πρέπει να υπολογίσουμε είναι: A=ημ30°+συν60°+2συν30°–2εφ45°+2ημ45°A = ημ30° + συν60° + 2συν30° – 2εφ45° + 2ημ45°.

Για να λύσουμε αυτή την παράσταση, αντικαθιστούμε τις τιμές των τριγωνομετρικών συναρτήσεων:

  • ημ30°=12ημ30° = \frac{1}{2}
  • συν60°=12συν60° = \frac{1}{2}
  • συν30°=32συν30° = \frac{\sqrt{3}}{2}
  • εφ45°=1εφ45° = 1
  • ημ45°=22ημ45° = \frac{\sqrt{2}}{2}

Έτσι, η παράσταση γίνεται:

A=12+12+2⋅32−2⋅1+2⋅22A = \frac{1}{2} + \frac{1}{2} + 2 \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} - 2 \cdot 1 + 2 \cdot \frac{\sqrt{2}}{2}

Απλοποιούμε την παράσταση:

A=12+12+3−2+2A = \frac{1}{2} + \frac{1}{2} + \sqrt{3} - 2 + \sqrt{2}

A=1+3−2+2A = 1 + \sqrt{3} - 2 + \sqrt{2}

A=3+2−1A = \sqrt{3} + \sqrt{2} - 1

Έτσι, η τιμή της παράστασης AA είναι 3+2−1 \sqrt{3} + \sqrt{2} - 1. 🥳